Russische ex-premier Primakov overleden

Primakov tijdens een speech in 2011.
AP Primakov tijdens een speech in 2011.
De vroegere Russische premier, minister van Buitenlandse Zaken en hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst Jevgeni Primakov is op 85-jarige leeftijd overleden na een lange ziekte. De Russische president Vladimir Poetin betuigt zijn medeleven, aldus Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov.

"Jevgeni Maksimovitsj (Primakov) was een staatsman, een wetenschapper en een politicus en hij liet een enorme erfenis na", aldus Poetin bij monde van zijn woordvoerder. Nog volgens Peskov "wou de president altijd de diepgaande standpunten van Primakov over wereldprocessen kennen".

Primakov leidde van 1991 tot 1996 de dienst voor buitenlandse inlichtingen en was daarna minister van Buitenlandse Zaken, van 1996 tot september 1998. Hij verzette zich hardnekkig tegen de uitbreiding van de NAVO naar voormalige Sovjetrepublieken en Oost-Europa. Hij vroeg garanties dat de alliantie geen kernwapens of soldaten nabij de Russische grens zou stationeren.

Omstreden rechtsomkeer vliegtuig

In september 1998 werd hij benoemd tot eerste minister, als een compromis nadat het parlement de eerste keuze van president Boris Jeltsin had geblokkeerd. In maart 1999 brak hij nog een trip naar de Verenigde Staten af, waar hij bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) financiële steun zou zoeken uit protest tegen het offensief van de NAVO tegen Servische troepen in het vroegere Joegoslavië. Hij liet toen zijn vliegtuig rechtsomkeer maken. Jeltsin ontsloeg hem in mei dat jaar, maar Primakov won toen aan populariteit en steunde onderzoek na beschuldigingen dat de familie van de president steekpenningen zou aannemen.

Als kenner van het Midden-Oosten was Primakov de gezant van Michail Gorbatsjov in Bagdad, na de Iraakse invasie in Koeweit. De Golfoorlog in 1991 kon hij niettemin niet voorkomen. In 1999 zetelde hij in de Doema. Hij sloot toen een verbond met de burgermeester van Moskou, Joeri Loezjkov, om een centrumlinkse oppositiecoalitie te vormen en te dingen naar het presidentschap in maart 2003. Hij trok zich uiteindelijk terug en liet Poetin vrij spel. In 2011 legde hij al zijn functies neer en trok zich terug. Hij gaf maar zelden een interview.

Oekraïne
Primakov werd op 29 oktober 1929 geboren in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Hij groeide op met zijn moeder in Tbilisi, in Georgië. Hij overleed vandaag in Moskou na een lange ziekte.

Primakov in 2008.
REUTERS Primakov in 2008.
Met de huidige president Vladimir Poetin.
AFP Met de huidige president Vladimir Poetin.
Primakov werd in 1999 ontslagen door Boris Jeltsin.
AFP Primakov werd in 1999 ontslagen door Boris Jeltsin.