Premier Catalonië krijgt 5 dagen tijd, Spaans leger staat klaar om in te grijpen

epa
De Catalaanse premier Carles Puigdemont heeft vijf dagen om uit te leggen of hij dinsdagavond nu wel of niet de onafhankelijkheid van Catalonië heeft uitgeroepen. Mocht hij dat wel hebben gedaan, dan grijpt de centrale regering van Spanje in en wordt Puigdemont waarschijnlijk opgepakt en wordt Catalonië enige tijd vanuit Madrid geregeerd, kondigde ze aan.

Spaanse media melden dat de regering de separatist Puigdemont tot maandag de tijd geeft "om terug te keren naar de grondwettelijke orde''. De regering zou dan tot donderdag 19 oktober de tijd nemen om het antwoord van Puigdemont te analyseren. Als dat net zo onduidelijk is als de rede van Puigdemont gisteravond in het parlement, is daar volgens waarnemers tijd voor nodig.

Puigdemont zou volgens zijn fel separatistische aanhang dinsdagavond feestelijk de onafhankelijkheid uitroepen. Maar de Catalaanse regeringsleider schoof dat in zijn rede voor zich uit. Hij vroeg uiteindelijk om een mandaat om dat te mogen doen. En toen wilde hij ook de inwerkingtreding van zo'n verklaring opschorten, omdat er vóór de feitelijke onafhankelijkheid toch eerst dialoog met Madrid zou moeten komen.

Plan Maliënkolder

Het Spaanse leger staat alvast klaar om de politie en Guardia Civil in Catalonië te helpen als de regering in Madrid de Catalaanse autonomie tijdelijk opheft. De Spaanse chef-van-staven, generaal Fernando Alejandre Martínez, heeft daarvoor het 'Plan Maliënkolder' klaarliggen. Dat meldt de krant El País.

"Wij zijn militairen en we zijn dol op plannen maken voor eventualiteiten", verduidelijkte de generaal. Hij zei dat de legerkonvooien die al in Catalonië gesignaleerd zijn, voornamelijk materiaal vervoeren voor eventuele troepen die ingezet worden. Het is vooralsnog een logistieke operatie. Doel van het 'Plan Maliënkolder' is voornamelijk bijstand aan de nationale politie verlenen.

Het 17.000 man tellende politiekorps van de autonome regio Catalonië, de Mossos d'Esquadra, wordt als bondgenoot en beschermer van separatisten gezien. Madrid heeft daarom politie uit andere Spaanse streken naar Catalonië gestuurd. Het leger treedt alleen op als de regering in Madrid daar uitdrukkelijk opdracht toe geeft, beklemtoonde een generaal op rust tegenover El País.

Rajoy: "Dialoog niet mogelijk met partij die tegen grondwet ingaat"

Spaans premier Mariano Rajoy is ondertussen voorstander van de dialoog, maar die dialoog moet gebeuren binnen de contouren van de wet en is onmogelijk met een partij die tegen de grondwet ingaat. Over de soevereiniteit van Spanje valt niet te onderhandelen. Dat heeft hij deze namiddag gezegd tijdens een toespraak voor het Spaanse parlement.

"Geen enkele Europese grondwet erkent het recht op zelfbeschikking. De onafhankelijkheid van Catalonië gaat in tegen elk internationaal rechtsbeginsel."

Rajoy liet daarbij wel de deur open voor een grondwetshervorming, maar dan "enkel volgens de juiste spelregels". "De grondwet is niet perfect en kan aangepast worden." Daartoe moet de Catalaanse regering onder premier Puigdemont wel "eerst terugkeren naar de normaliteit".

Ook de belangrijkste oppositiepartij in Spanje, de sociaaldemocratische PSOE, stelde vanmiddag een interne staatshervorming voor.

De Spaanse premier Rajoy sprak deze namiddag het parlement in Madrid toe.
afp De Spaanse premier Rajoy sprak deze namiddag het parlement in Madrid toe.

"Referendum heeft niet plaatsgevonden"

Wat de premier betreft, heeft het Catalaanse referendum niet plaatsgevonden omdat het illegaal gehouden werd. "Het referendum is niet volgens de democratische regels verlopen", aldus de premier. "De mantra dat stemmen gelijkstaat aan democratie klopt niet. Stemmen zonder de democratische regels in acht te nemen is niet democratisch. Het was een manier om de onafhankelijkheid op te leggen die maar weinig Catalanen willen."

De enigen die volgens Rajoy over Catalaanse onafhankelijkheid kunnen beslissen, zijn alle Spanjaarden samen.

Ondanks het zware politiegeweld van afgelopen zondag, de dag van het referendum, heeft Rajoy de politie bedankt "omdat ze de orde gehandhaafd heeft". De verantwoordelijkheid voor dat geweld schuift hij in de schoenen van Catalaans premier Puigdemont. "Zij die het referendum hebben georganiseerd, hebben de actievoerders aangezet om de politie te verhinderen hun werk te doen. Wij hebben gehandeld zoals elk ander democratisch land gedaan zou hebben."