Porosjenko wil wapens, geen dialoog

Angela Merkel, François Hollande en Petro Porosjenko schudden elkaar de hand.
EPA Angela Merkel, François Hollande en Petro Porosjenko schudden elkaar de hand.
Onderhandelen met de Oekraïense separatisten is niet nodig, wij hebben wapens nodig. Dat heeft de Oekraïense president Petro Porosjenko vandaag op de veiligheidsconferentie in München gezegd. Porosjenko vindt het niet kunnen dat Rusland oproept tot dialoog met de Russischtalige Oekraïners. Russisch minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov legde de schuld voor de Oekraïnecrisis vandaag bij de VS. "Washington heeft tot dusver enkel stappen ondernomen die de toestand verergerden."

"De Russen willen dat we een rechtstreekse dialoog voeren met terroristen", zei Porosjenko, gevolgd door een krachtig "Neen!". "Wat nodig is, zijn een wapenstilstand, vrije verkiezingen (in de Donbass) en militaire steun van het Westen."

Volgens Porosjenko is de escalatie van het geweld in zijn land deels terug te brengen tot een gebrek aan wapens voor de regimetroepen. Als bewijs voor de "Russische agressie" in zijn land toverde de president enkele paspoorten tevoorschijn, die volgens hem toebehoorden aan Russische soldaten die zich op Oekraïens grondgebied bevonden.

Op een persconferentie later vandaag zei Porosjenko dan weer dat hij hoopt op een "onmiddellijke, onvoorwaardelijke wapenstilstand" en dat "om het stijgend aantal burgerdoden te stoppen". Om dit te bereiken, "krijgen we voluit de steun van bondskanselier Merkel en president Hollande".

Ook de Amerikaanse vicepresident Joe Biden legde alle schuld bij Rusland, meer bepaald in de persoon van Vladimir Poetin. Die is "persoonlijk verantwoordelijk" voor de zware crisis in Europa, zei Biden. Hoewel ook hij stelde dat de crisis niet met de wapens kan beslecht worden, verdedigde hij de gebeurlijke Amerikaanse wapenleveringen aan Kiev: "Oekraïne heeft het recht op zelfverdediging", luidde het. Biden zei voorts dat hij het vredesinitiatief van Hollande en Merkel steunt. Maar voor Rusland betekent dat, volgens de plaatsvervanger van Barack Obama, "geen woorden, maar daden".

Ook de Amerikaanse senator Lindsay Graham deed in München zijn duit in het zakje. Hij gaf toe dat meer wapens in Oekraïne automatisch ook meer doden betekent, maar dat hij zich anderzijds "beter zou voelen" wanneer met die wapenleveringen de VS weer bewijzen "aan de kant van de vrijheid" te staan. De VS willen, zoals bekend, Kiev voorzien van wat Washington betitelt als "defensieve wapens".

"Schuld van de VS"

Dat de crisis in Oekraïne niet met militaire middelen kan opgelost worden, daar is Sergej Lavrov het mee eens. Maar de Verenigde Staten, aldus Lavrov, "proberen steeds de schuld op Moskou af te schuiven voor complexe problemen die zij zelf hebben gecreëerd", een verwijzing naar de VS-hand achter de staatsgreep van februari vorig jaar, die Oekraïne in één klap van het "pro-Russische" naar het "pro-Europese" kamp deed overslaan.

Lavrov, daarentegen, vroeg zich af waarom het Westen in zovele hotspots - Afghanistan, Jemen, Mali - de regeringen oproept om de dialoog met de oppositie aan te gaan, "in sommige gevallen zelfs met terroristen", maar "met betrekking tot de Oekraïense crisis sporen zij Kiev aan in zijn militaire operatie", tot en met het gebruik van "internationaal verboden munitie zoals fragmentatiebommen". De Russische minister vindt evenmin dat sprake mag zijn van een "antiterreuroperatie" van Kiev in het Russischtalige zuidoosten: de separatisten "leven en wonen daar, zij vechten om hun grond en (...) hun zaak is rechtvaardig".

Zijn rechtvaardiging voor de toetreding van de Krim tot Rusland werd door toehoorders op de conferentie op hoongelach onthaald. Hij had het over het recht op zelfbeschikking van volkeren. In de Oekraïense crisis trekt het Westen echter, in tegenstelling tot de Joegoslaviëcrisis van de jaren negentig, de kaart van de territoriale integriteit.

Russisch minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en Amerikaans staatssecretaris John Kerry bij aanvang van de conferentie in München.
AFP Russisch minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en Amerikaans staatssecretaris John Kerry bij aanvang van de conferentie in München.

Een maat voor niets

Op de veiligheidsconferentie sprak Lavrov vandaag ook met Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg. De eerste ontmoeting tussen de Alliantie en Moskou in tien maanden tijd bleek een maat voor niets.

De Navo sloot in april de communicatielijn met het Kremlin als protest tegen de "annexatie" van het schiereiland Krim door Rusland. De verhouding tussen beide is inmiddels dermate verslechterd dat sprake is van de Koude Oorlog 2.0. Lavrov wreef Stoltenberg aan dat de steun die de Navo geeft aan de militaire operaties tegen de rebellen "niet bijdraagt tot de zoektocht naar vreedzame uitwegen voor de crisis".

Stoltenberg wees dan weer op de verantwoordelijkheid van Rusland in de Oekraïense burgeroorlog, want "Rusland steunt de separatisten en respecteert de regels niet". Waarop Lavrov benadrukte dat de uitbreiding van de Navo tot aan de grens met Rusland niet bevorderlijk is voor het "Euro-Atlantische veiligheidssysteem", terwijl Stoltenberg dit dan weer "proportioneel en defensief" noemde.

De Navo voelt zich aldus bedreigd door de "Russische agressie"; Rusland voelt zich bedreigd door het "Navo-expansionisme".

Cameron niet in München

Opvallende afwezigen de voorbije dagen in het diplomatieke Oekraïne-offensief zijn de Britten. Mogelijk werd premier David Cameron bewust niet meegenomen naar Kiev en Moskou door Merkel en Hollande omdat de anti-Poetinstandpunten en de onvoorwaardelijke steun voor Kiev van de bewoner van Downing Street al te genoegzaam bekend zijn.