Poetin kan tot 2036 president blijven: 77,9 procent keurt grondwetswijziging goed

De Russische president Poetin.
EPA De Russische president Poetin.
Rusland krijgt een vernieuwde grondwet die het mogelijk maakt voor president Vladimir Poetin om tot 2036 aan de macht te blijven. Met 90 procent van de stemmen in het referendum geteld, is er een meerderheid van 77,9 procent voor de aanpassingen. Dat heeft de kiescommissie bekendgemaakt.

De eerste uitslagen raakten bekend terwijl in sommige delen van het land het stemmen nog aan de gang was. De stembussen sloten om 20.00 uur Belgische tijd, met name in de enclave Kaliningrad.

Poetin stelde de grondwetswijziging eerder dit jaar voor. Hoewel het hoger- en het lagerhuis snel instemden met het voorstel, wilde de president de mening van het volk horen. Voor dit referendum kon vanaf 25 juni worden gestemd. Vandaag was de officiële laatste stemdag, tevens voor velen een vrije dag.

De overwinning stelt Poetin (67) in staat tot 2036 aan de macht te blijven. Hij mag dan nog twee keer meedoen aan de presidentsverkiezingen. Zijn huidige ambtstermijn loopt af in 2024 en hij kan daarna nog twee termijnen van zes jaar in de wacht slepen. Poetin liet onlangs weten dat hij nog niet zeker weet of hij langer aanblijft, mocht de wetswijziging worden aangenomen.

Critici, zoals oppositielid Aleksej Navalni, beschuldigen Poetin ervan dat hij voor het leven wil regeren. De voormalige KGB-spion is sinds 1999 aan de macht en nu al de langstzittende leider sinds dictator Josef Stalin. 

Poetin was niet verplicht een referendum uit te schrijven, maar het geeft hem wel meer legitimiteit als hij toch langer aanblijft. Hij wist eerder de beperking op het maximale aantal ambtstermijnen van de president te omzeilen door tijdelijk premier te worden.

Opkomst

De stembusgang stond gepland voor 22 april, maar werd verschoven vanwege de uitbraak van het nieuwe coronavirus. In de stembureaus zijn maatregelen genomen om te voorkomen dat mensen elkaar kunnen aansteken. Zo moeten mensen afstand houden en is er handgel aanwezig. 

De autoriteiten hebben alles uit de kast gehaald om de opkomst zo hoog mogelijk te krijgen. Zo worden kiezers prijzen in het vooruitzicht gesteld en zijn ambtenaren volgens waarnemers onder druk gezet om een stem uit te brengen. Ook zouden tegenstanders die campagne wilden voeren zijn tegengewerkt.

Verbod op homohuwelijk

Het referendum draait niet alleen om Poetin, maar om een veel groter pakket aan aanpassingen van de grondwet. Zo wordt bijvoorbeeld vastgelegd dat het huwelijk een verbintenis is van man en vrouw. Dat komt feitelijk neer op een verbod op het homohuwelijk.

Een stemlokaal in het dorpje Nikolayevka in de buurt van Omsk, Rusland.
REUTERS Een stemlokaal in het dorpje Nikolayevka in de buurt van Omsk, Rusland.