Oud-Sinn Féin-leider Martin McGuinness (66) overleden

reuters
In Noord-Ierland is Martin McGuinness (66) overleden. Hij was een belangrijk politicus voor de nationalistische partij Sinn Féin en vroeger ook een prominent lid van de paramilitaire beweging IRA. Hij speelde een belangrijke rol in het tot stand komen van het Goede Vrijdagakkoord, dat in 1998 een einde maakte aan het gewapende conflict tussen katholieken en protestanten in Noord-Ierland. McGuinness leed aan een hartziekte.

McGuinness stierf vanmorgen in het Altnagelvinziekenhuis in Derry, met zijn familie aan zijn zijde. Hij had in december te horen gekregen dat hij aan een zeldzame hartziekte leed.

Vice-premier
McGuinness was sinds 2007 vice-premier voor Noord-Ierland in de coalitieregering met de unionistische DUP (Democratic Unionist Party). In januari nam hij afscheid van de politiek in de nasleep van de regeringscrisis rond het Renewable Heating Incentive (RHI), een plan dat bedrijven via subsidies aanmoedigt te investeren in duurzame energie. Dat plan bleek de belastingbetaler 490 miljoen pond (560 miljoen euro) te kosten omdat heel wat bedrijven er misbruik van maakten. Sinn Féin weigerde een nieuwe vicepremier aan te stellen, wat leidde tot de val van de regering.

McGuinness werd opgevolgd als voorzitter van Sinn Féin door de Noord-Ierse minister van Gezondheid Michelle O'Neill (40). 

Bloody Sunday
McGuinness groeide op in Derry was lid van de IRA. In 1972, ten tijde van Bloody Sunday, was hij als 21-jarige de onderbevelhebber van de radicale paramilitaire organisatie. Bloody Sunday was een schietpartij in Derry waarbij veertien ongewapende jongens en mannen werden neergeschoten door Britse soldaten na een vreedzame, maar door de Britten verboden demonstratie voor de burgerrechten.

In de republiek Ierland werd McGuinness in 1973 veroordeeld nadat hij werd opgepakt in de buurt van een auto met munitie en explosieven aan boord. Hij kreeg twee celstraffen, omdat hij ook werd veroordeeld voor lidmaatschap van de IRA.

Overgang
Toen hij 22 jaar oud was, maakte McGuinness naar eigen zeggen de overgang naar de politiek, maar volgens Londen had hij nog steeds een leidende functie binnen de IRA. 

Reacties

De Britse Conservatieve premier Theresa May loofde de "doorslaggevende rol" die McGuinness in het vredesproces voor Ulster heeft gespeeld. "Hij deed een essentiële en historische bijdrage aan de buitengewone reis die Noord-Ierland maakte van conflict naar vrede", aldus de bewindsvrouwe.

Ook Ierse politici zoals president Michael D. Higgins, premier Enda Kenny en de vroegere premier Bertie Ahern, die nauw met McGuinness heeft samengewerkt om de Goede Vrijdag-akkoorden te bewerkstelligen, loofden de aflijvige als een "grote leider" die een "immense bijdrage" aan het vredesproces heeft geleverd.