Optimist en bruggenbouwer Kofi Annan keek de laatste jaren van zijn leven somber naar de staat van de wereld

REUTERS
Voormalig VN-topman en Nobelprijswinnaar Kofi Annan is op 80-jarige leeftijd overleden. Hij was secretaris-generaal van de Verenigde Naties van 1997 tot eind 2006, en blies die organisatie nieuw leven in. De bruggenbouwer wordt geprezen om zijn menslievendheid, zijn geloof in dialoog en zijn streven naar een betere wereld. De jongste jaren zag hij de toekomst van de wereld én van de VN echter somber in.

Annan werd op 1 januari 1997 de eerste zwarte secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Bij zijn aantreden wilde hij in de eerste plaats werk maken van een hervorming van de Verenigde Naties, zodat die organisatie ook in de toekomst nog een rol van belang zou kunnen blijven spelen. 

Nobelprijs voor Vrede

Onder zijn leiderschap werd de millenniumtop georganiseerd in 2000, die geleid heeft tot de millenniumdoelstellingen. Zij moesten de lidstaten ertoe aanzetten meer werk te maken van de strijd tegen aids, armoede en ongelijkheid. Aan het begin van zijn tweede ambtstermijn, in 2001, zorgde hij er daarnaast nog voor dat er een actieplan tegen aids werd opgesteld. Hij noemde de strijd tegen de aidsepidemie zijn "persoonlijke prioriteit".

Annans inspanningen werden in oktober 2001 bekroond met de Nobelprijs voor de Vrede. Hij werd geprezen door het Noorse Nobelcomité, omdat hij "de VN nieuw leven had ingeblazen, nieuwe uitdagingen had aangepakt, zoals hiv/aids en internationaal terrorisme, en had gezorgd voor een doelmatiger gebruik van het bescheiden budget". Er zouden Annan daarna nog heel wat onderscheidingen te beurt vallen. In 2003 won hij de Sacharov-prijs van het Europees Parlement, drie jaar later de Olof Palme-prijs. In 2004 kreeg hij trouwens ook een eredoctoraat van de Universiteit Gent.

EPA

Irak en Syrië

Annan moest echter lijdzaam toezien hoe de Verenigde Staten de VN negeerden tijdens de Irak-crisis. Na zijn twee termijnen als secretaris-generaal nam Annan in opdracht van de VN en de Arabische Liga nog even de rol op van speciaal gezant voor Syrië, in de zoektocht naar een uitweg voor het bloedige conflict dat ook vandaag nog voortduurt.

Hij besloot echter enkele maanden later om zijn mandaat niet te verlengen. Annan hekelde daarbij de verdeeldheid binnen de internationale gemeenschap en het feit dat hij niet "alle steun kreeg die de zaak verdiende". Ook na de uitbarstingen van geweld na de Keniaanse verkiezingen van 2007 nam Annan de rol van bemiddelaar op, daar met meer succes. En in 2011 en 2012 was hij voorzitter van de 'Global Commission on Elections, Democracy and Security'.

Trump en brexit

Annan zag de toestand van de wereld en de VN de voorbije jaren somber in, zo bleek in september vorig tijdens een vragensessie op het Democratisch Forum in Athene. Enkele dagen voor de Amerikaanse president Trump verscheen voor de algemene vergadering van de VN, noemde Annan de wereld "een rommelige plaats" waar de onvrede van mensen over hun regeringen recente verkiezingen had beïnvloed en nu ook zou leiden tot "verdeeldheid bij de VN".

"Vandaag hebben we veel kleine mannen op hoge posities, en ze lijken niet altijd te begrijpen welke risico's we allemaal lopen"

De doeltreffendheid van globale instellingen is een punt van discussie na de brexit en de verkiezing van Donald Trump als Amerikaans president. Die laatste omschreef de VN als "gewoon een club voor mensen om samen te komen, te praten en zich te amuseren". Zowel de VN als de NAVO krijgen kritiek van de Amerikaanse president omdat ze te duur en inefficiënt zouden zijn.

EPA

Terug naar 1989

Annan zei dat wereldleiders in het recente verleden "met elkaar samenwerkten" en beseften dat samenwerking over de grenzen de enige manier was om crisissen op te lossen. "Maar vandaag hebben we veel kleine mannen op hoge posities, en ze lijken niet altijd te begrijpen welke risico's we allemaal lopen." "Al wat we nodig hebben is één misrekening", waarschuwde hij. "En dan is het einde zoek."

Annan had het over de val van de Berlijnse Muur in 1989. "Opeens, met het einde van de Koude Oorlog, kon de VN waarvoor het was opgericht, zonder dat het ene land zijn veto stelde tegen het andere", zei hij. "Vandaag lijken we terug te zijn waar we stonden in 1989."




24 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Fons Casteels

    Kofi Annan was onder andere de speciale VN-gezant voor Syrië. Hoe zouden we die opdracht omschrijven: geslaagd of gebuisd? Trump is wéér de enige die de instelling "Verenigde Naties" correct inschat: een peperdure praatbarak vol met mensen die zichzelf au sérieux nemen en 8u per dag vergaderen zonder beslissingen te nemen. En de Algemene Vergadering is een pseudo-parlement waar dictators, die in hun eigen land elke politieke oppositie verbieden, stemrecht hebben.

  • patrick morel

    Een lieve man die het goed bedoelde maar zonder macht. Die VN is net als het EU parlement een zeer dure praatbarak. Bij de EU is mutti de baas, bij de VN zijn ze met 5 die beslissen, zie vetorecht, wat er kan en niet kan. Dat vetorecht toont aan dat niet iedereen gelijk is en dan spreken ze van verenigen en van gelijkheid.

  • Jean Paul Peelos

    Wat heeft die man CONCREET gerealiseerd. De wereld is er erger aan toe dan na WO II toen de volkerenbond werd omgevormd tot UNO. Van het motto "nooit meer oorlog" kwam niks in huis. Kostelijk maar niet efficient.

  • Eddy Snelle

    Opperhoofd van een machteloze geldverslindende praatbarak.

  • François Defosse

    Paul Boutsen, u bent niet alleen, ik en vele van mijn kenissen denken en voelen hetzelfde als u.