Ondanks massale verbleking: "Great Barrier Reef is voorlopig niet meer bedreigd"

Het Australische Great Barrier Reef
afp Het Australische Great Barrier Reef
Het Australische Great Barrier Reef, het grootste koraalrif ter wereld, staat voorlopig niet op de Unesco-lijst met bedreigd erfgoed. Dat werd beslist tijdens een vergadering in Polen. Het comité van de werelderfgoedorganisatie is wel bezorgd over de toestand van het koraalrif.
Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

In een beslissing die gisteren in Krakau goedgekeurd werd, toont het comité zich erg ongerust over de verbleking en sterfte van het koraal in 2016 en 2017. Maar het koraalrif moet daarom nog niet op de lijst van bedreigd erfgoed worden opgenomen, zo staat in de resolutie die de woordvoerster van het comité, Anika Paliszewska, verspreidde.

Het Great Barrier Reef kan gezien worden als één van de meest populaire toeristische trekpleisters van Australië. Het koraalrif heeft een economische waarde van 56 miljard Australische dollar (37 miljard euro) en zorgt voor zeker 64.000 jobs.

Al jaren kent het gebied, met een totale oppervlakte van 334.400 vierkante kilometer, ernstige problemen. Het Great Barrier Reef is één van de meest biodiverse ecosystemen op de wereld. Het koraalrif wordt bedreigd door de proliferatie van zeesterren die de koralen verslinden, en door verontreiniging afkomstig van landbouw. De recente verbleking van het koraal wordt toegeschreven aan de klimaatopwarming.

Toch staat het koraalrif nu dus niet meer op de lijst met bedreigd erfgoed. "Dit is een overwinning voor Australië", vertelde de Australische minister van Leefmilieu Josh Frydenberg aan Australian Broadcast Corp. "We nemen alle mogelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat dit grote wereldwonder levensvatbaar en gezond blijft voor toekomstige generaties."

ap
afp

Unesco blijft kritisch

Volgens de werelderfgoedorganisatie Unesco heeft Australië inderdaad een aantal belangrijke stappen ondernomen om het rif te beschermen. 
Het verwelkomt de vooruitgang in de lancering en uitvoering van de initiatieven die Australië nam om het Barrièrerif te vrijwaren in het kader van het "Reef 2050 Long-Term Sustainability Plan".

Het comité is ook tevreden over de belangrijke inspanningen die gedaan worden door al wie betrokken is bij de uitvoering van dit plan, maar moedigt de betrokken wel aan om de inspanningen op te drijven, zodat de doelstellingen kunnen bereikt worden. De organisatie roept Australië op om in december 2019 met een uitgebreid nieuw plan te komen om het Great Barrier Reef te kunnen blijven beschermen in de toekomst.

Milieuorganisaties vinden de beslissing van Unesco tragisch. Zo meent Greenpeace dat de Australische regering onvoldoende onderneemt voor het rif.

Unesco heeft op zijn wereldranglijst 1.052 sites van ecologisch en historisch belang staan. Het heeft daarnaast ook een aparte lijst van plaatsen die bedreigd worden door natuurlijke of menselijke factoren.

afp

Perfecte storm

Net nu denken wetenschappers de oorzaak voor de massale verbleking van het rif te hebben gevonden. Onvoorziene oceanische omstandigheden creëerden de 'perfecte storm', zeggen onderzoekers van de Katholieke Universiteit van Louvain-la-Neuve en de James Cook-universiteit in Australië.

Zelfs tijdens uitzonderlijk warme jaren met een El Niño-invloed zoals in 1998, was de verbleking van het koraal niet vergelijkbaar met die van vorig jaar, zegt onderzoeker Eric Wolanski van James Cook. "De enorme verbleking tijdens de zomer van 2016 was dan ook een onwelkome verrassing", zegt hij.

Een luchtonderzoek van het noordelijke deel van het Great Barrier Reef toonde vorig jaar aan dat 90 procent van sommige riffen in dit gebied ernstig gebleekt was.

reuters

Uitzonderlijk hoge pieken

Volgens Wolanski tonen satellietgegevens aan dat de El Niño van 2016 begonnen is in de Golf van Carpentaria en uitzonderlijk hoge pieken van de watertemperatuur veroorzaakte, tot 34 °C. El Niño is een natuurverschijnsel waarbij oceaanwater in sommige jaren sterk opwarmt, met invloed op het weer in grote delen van de wereld.

Het warme water stroomde daarna in oostelijke richting naar de Straat Torres, een zeestraat tussen de Australische deelstaat Queensland en Papoea-Nieuw-Guinea, en verder in zuidelijke richting naar het Great Barrier Reef. De tijd dat dit warme water in de Straat Torres en het noordelijke deel van het Great Barrier Reef bleef hangen, was uitzonderlijk lang. Dit heeft de thermische spanning op het koraal verhoogd.

Al deze factoren maakten het bovendien mogelijk voor de lokale zonnewarmte om het oceaanwater ongehinderd verder op te warmen.

"Onderzoek van het oppervlaktewater suggereert dat de stromingen die normalerwijze instaan voor de afkoeling van het Great Barrier Reef, net het tegenovergestelde deden", zegt Wolanski. "De koers van het water werd omgedraaid en het warme water werd op die manier het noordelijke deel van het Great Barrier Reef binnengeloodst."

Volgens Wolanski hebben al deze processen samen "de perfecte thermische storm veroorzaakt" die tot de snelle verbleking in 2016 hebben geleid.

De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Estuarine, Coastal and Shelf Science.

ap