Obama: "Nucleair materiaal moet beveiligd worden tegen diefstal"

UNKNOWN
In Washington is de tweedaagse internationale top over nucleaire veiligheid gestart. Zo'n 47 landen zijn ingegaan op de uitnodiging van de Amerikaanse president Barack Obama. Op de top zullen afspraken gemaakt worden rond de strijd tegen de nucleaire terreur en het beveiligen van nucleair materiaal.

"De grootste bedreiging voor de veiligheid, zowel op korte, middellange en lange termijn, is de mogelijkheid dat een terreurorganisatie de hand kan leggen op een kernwapen", zo waarschuwde Obama voor aanvang van de top. Uit vrees dat al-Qaïda of andere terreurorganisaties aan nucleaire wapens geraken, roept Obama op om al het nucleair materiaal in de komende vier jaar te beveiligen tegen misbruik of diefstal.

Van Rompuy
Het is geleden van 1945, toen in San Francisco de Verenigde Naties werden opgericht, dat zoveel staatsleiders verzamelen blazen op initiatief van een Amerikaans president. Van de 47 vertegenwoordigers die vandaag mee vergaderen, zijn er 38 president of premier en de negen anderen vicepresident, vicepremier of minister van Buitenlandse Zaken of Defensie. Ook Europees president Herman Van Rompuy woont de conferentie bij. Van Rompuy was maandag de eerste die bij de start van de top begroet werd door Obama.

Leterme
Voor ons land is premier Yves Leterme aanwezig. Leterme kijkt naar eigen zeggen vooral uit naar een "goede bijeenkomst, waarbij alle verschillende deelnemende landen hun kennis zullen samenleggen en zich engageren om samen te werken rond het beperken van de risico's van het misbruik van nucleair materiaal". "We moeten maximaal het risico uitsluiten dat nucleair materiaal in de handen van de verkeerde valt en we moeten mensen beschermen tegen het terroristisch gebruik van kernenergie".

Naast het beveiligen van nucleaire wapens draait de top ook om het beveiligen van gevaarlijke brandstoffen in kernreactoren voor civiel gebruik. Ook de aanpak van de illegale handel in nucleair materiaal komt aan bod.

Obama
Gastheer Barack Obama had voor aanvang van de top al gesprekken met de premiers van onder meer India en Pakistan, twee kernmogendheden. De Amerikaanse president had ook een onderhoud met de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma. Zuid-Afrika heeft in de jaren '90 zijn kernwapenarsenaal afgebouwd, maar bezit nog een grote stock hoogverrijkt uranium waarmee een kernwapen kan gemaakt worden.

Oekraïne
Vandaag had Obama ook een gesprek met de Oekraïense president Viktor Janoekovitjs. Na afloop van dat gesprek kondigde Janoekovitsj aan dat Oekraïne zijn voorraad verrijkt uranium, voldoende voor de bouw voor verschillende kernwapens, tegen 2012 zal afbouwen. Waar het Oekraïense nucleaire materiaal naartoe gaat, werd niet bekendgemaakt, maar zowel de VS als Rusland zouden een rol spelen in de beveiliging van het materiaal, zo liet Witte Huis-woordvoerder Robert Gibbs verstaan.

START
De top past ook in de uitgebreide nucleaire strategie die Obama op poten heeft gezet. Ongeveer een jaar geleden lanceerde de Amerikaanse president in Praag het streven naar een kernwapenvrije wereld. Vorige week zette Obama samen met de Russische president Dmitri Medvedev zijn handtekening onder het nieuwe START-verdrag dat bepaalt dat beide landen hun aantal strategische kernwapens reduceren tot 1.550. Recent keurde Obama in eigen land ook een maatregel goed die verbiedt om nucleaire wapens in te schakelen tegen landen die geen kernwapens bezitten, behalve tegen landen die weigeren samen te werken rond non-proliferatie zoals Iran en Noord-Korea.

Niet op top
Iran en Noord-Korea zijn niet uitgenodigd op de topontmoeting. Het westen vindt dat ze het non-proliferatieverdrag overtreden. Iran staat officieel niet op de agenda van de top, maar zal er meer dan waarschijnlijk wel worden besproken. De Verenigde Staten pleit voor internationale sancties tegen Iran, maar dat stuitte tot nog toe op verzet van Rusland en China. De Chinese president Hu Jintao drong er vandaag in de marge van de top bij Obama op aan om de dialoog over de kwestie-Iran voort te zetten. (belga/ep)