Trump: "Hebben we genoeg moed om onze beschaving te beschermen?"

Trump bevestigt dat NAVO-leden elkaar moeten beschermen, maar "Europa moet meer doen"

epa
De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een speech in de Poolse hoofdstad Warschau het Westen opgeroepen meer te doen om "onze beschaving" te redden. "De fundamentele vraag is of het Westen de wil heeft om te overleven", zo sprak hij. Kort ervoor had hij voor zijn eerste ontmoeting met het Russische staatshoofd Vladimir Poetin stappen tegen het "destabiliserende gedrag" van Moskou aangekondigd.

De Amerikaanse president sprak in Polen met de leiders van het land, waarna hij een publieke toespraak voor een uitgelaten menigte in de hoofdstad Warschau. Trump deelt met de Poolse regering een aantal opvattingen over onder meer migratie.

Op de keynote-speech die Trump gaf, voerde hij aan dat de toekomst van de Westerse beschaving op het spel staat. Daarbij waarschuwde hij ook tegen de dreigingen van "terrorisme en extremisme".

"De verdediging van het Westen zal uiteindelijk niet alleen van middelen afhangen, maar ook van de wil die de mensen er hebben om te overleven", zo klonk het in een deel van de toespraak dat vanmorgen al uitlekte. "Dat is de fundamentele vraag van onze tijd: heeft het Westen de wil om te overleven?" Polen is volgens de nieuwe Amerikaanse regering "een voorbeeld" voor de landen die de "moed hebben om onze beschaving te verdedigen".

"Ik ben hier vandaag niet alleen om een oude bondgenoot te bezoeken, maar om hem te tonen als een voorbeeld voor anderen die naar vrijheid streven", sprak de president tot een menigte op het Krasinskiplein in Warschau, waar honderden mensen hem toejuichten. Trump sprak voor een standbeeld dat de opstand van de inwoners van Warschau tegen de Nazi's in 1944 herdenkt. Onder de toehoorders was de vroegere Poolse vakbondsleider en gewezen president Lech Walesa.

"Hebben we het vertrouwen in onze waarden om ze tegen welke kost dan ook te verdedigen? Hebben we genoeg respect voor onze burgers om onze grenzen te beschermen? Hebben we de wil en de moed om onze beschaving te redden tegenover hen die ze omver willen werpen en vernietigen?", aldus Trump nog in taal die opvallend veel op die uit zijn inauguratiespeech leek.

epa

'Hebben we de wil en de moed om onze beschaving te redden tegenover hen die ze omver willen werpen en vernietigen?'

Donald Trump

President bevestigt artikel 5

De Verenigde Staten staan vast achter artikel 5 van het Noord-Atlantische Verdrag, zei Trump nog. Hij voegde eraan toe: "Woorden zijn één ding, maar het zijn daden die tellen. En voor zijn eigen verdediging moet Europa - en jullie weten dat, elkeen weet dat, elkeen moet dat weten - moet Europa meer doen."

Europa moet bewijzen "dat het in zijn toekomst gelooft, waarin het zijn geld investeert om de toekomst te beschermen", verklaarde de president. In artikel 5 van het Noord-Atlantische Verdrag zijn de lidstaten van de NAVO overeengekomen dat een gewapende aanval tegen één of verscheidene van hen als een aanval tegen alle lidstaten geldt en dat ze elkaar wederzijds verdedigen.

Trump en zijn echtgenote Melania in Warschau samen met de Poolse president Andrzej Duda en zijn echtgenote.
afp Trump en zijn echtgenote Melania in Warschau samen met de Poolse president Andrzej Duda en zijn echtgenote.

Poetin

Trump gaf voor zijn speech ook een persconferentie samen met de Poolse president Andrzej Duda. Daar sprak hij onder andere over Rusland, dat hij van "destabiliserend gedrag" beschuldigde waartegen stappen zoudene volgen. Details over welke stappen hij in gedachten had, gaf de president niet.

Trump en Poetin ontmoeten elkaar morgen in de marge van de G20-top in Hamburg. In een eerste reactie ontkent Rusland de beschuldiging. "Wij gaan hier niet mee akkoord", aldus Kremlinwoordvoerder Dmitry Peskov. "We wachten de eerste ontmoeting met de twee presidenten af. Ze zullen persoonlijk van gedachten kunnen wisselen en, belangrijker, de mogelijkheid hebben elkaar te leren kennen en eindelijk kunnen zien hoe ze met elkaar zullen omgaan, los van de media."

Polen verklaarde eerder dat het Amerikaanse Patriot-raketten wil kopen. Minister van Defensie Antoni Macierewicz bevestigde vandaag de wapendeal. De raketten zullen deel uitmaken van de Poolse verdediging tegen mogelijke agressie uit Rusland.

Trump verklaarde in Warschau bovendien dat hij gelooft dat Rusland zich met hackeraanvallen in de presidentsverkiezingen van 2016 gemengd heeft, al bleef hij vaag. "Het kan ook een ander land geweest zijn", voegde hij eraan toe. Hij verweet zijn voorganger Barack Obama dat hij niet tijdig ingreep. "Hij dacht dat (de Democratische presidentskandidate) Hillary Clinton de verkiezing zou winnen en wou de zaak laten rusten."

De Russische president Vladimir Poetin.
ap De Russische president Vladimir Poetin.

"Iets doen aan Noord-Korea"

Trump reageerde op de persconferentie ook op een proef van het in stalinistische stijl geregeerde Noord-Korea met een intercontinentale ballistische raket. De Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un is er trots op dat zijn land volgens hem de VS kan bestoken met kernwapens.

De Amerikaanse president zei dat het land "zich heel gevaarlijk gedraagt". "Er moet iets aan Noord-Korea worden gedaan en we kijken in de komende weken en maanden wat er gebeurt." De president zei dat hij "enkele heel ernstige dingen" overweegt als het gaat over militaire actie tegen Noord-Korea, maar "dat hoeft niet te betekenen dat we het gaan doen", zei hij. Hij ging verder niet in op wat voor stappen hij concreet wil ondernemen, zeggend dat hij geen "strepen" wou trekken. Maar "we zullen ze streng aanpakken".

Trump roept de internationale gemeenschap op Noord-Korea niet te laten begaan met zijn rakettesten. Noord-Korea testte twee dagen geleden een intercontinentale raket. In de weken en maanden daarvoor deed het land al een reeks raketproeven die door het Westen scherp veroordeeld werden als een inbreuk op resoluties van de Verenigde Naties.

Trump op een persconferentie samen met de Poolse president Andrzej Duda.
reuters Trump op een persconferentie samen met de Poolse president Andrzej Duda.

Drie dagen internationaal overleg

Trump is vandaag in Europa begonnen aan drie dagen internationaal overleg. Hij gaat later op de dag naar Hamburg. Daar is de top van de economische overleggroep G20. Voorafgaand spreekt hij in Hamburg met bondskanselier Merkel en praat hij met de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in en de Japanse premier Shinzo Abe over Noord-Korea. "We moeten openlijk tonen dat hun slechte gedrag consequenties zal hebben", zei Trump.

Trump ging op de persconferentie met de Poolse president Duda ook in op de veelbesproken video die hij eerder deze week tweette, waarin hij als worstelaar nieuwszender CNN een pak rammel geeft. Dat item heeft CNN "veel te serieus genomen", luidde het.

epa
afp