Niet douchen, niet doorspoelen en vechten om water: Vlaming getuigt over extreme waterschaarste in miljoenenstad Kaapstad

“Dit wordt een humanitaire ramp”

Links: Vlaming Thomas Vervaet op de Tafelberg in Kaapstad. Rechts: Zuid-Afrikanen in de rij aan een waterophaalpunt.
Thomas Vervaet & AP Links: Vlaming Thomas Vervaet op de Tafelberg in Kaapstad. Rechts: Zuid-Afrikanen in de rij aan een waterophaalpunt.
Vlaming Thomas Vervaet woont al twee jaar in het Zuid-Afrikaanse Kaapstad. Door de aanhoudende droogte van de voorbije drie jaar mogen inwoners er vanaf vandaag nog slechts 50 liter water per dag verbruiken. Ter vergelijking: een Vlaming verbruikt gemiddeld 110 liter per dag. Wie meer dan de toegestane hoeveelheid verbruikt, moet oplopende boetes betalen. En er komen nog strengere regels aan. Hoe dat invloed heeft op het dagelijkse leven in de stad, legt Thomas vanuit de Zuid-Afrikaanse miljoenenstad uit.

Twee jaar geleden verhuisden Thomas en zijn vriendin naar Kaapstad, waar zijn vriendin aan de slag kon als kankeronderzoekster. “Het leven is hier prachtig”, vertelt Thomas. “Altijd goed weer, een prachtige stad, de zee en de bergen vlakbij. Maar er heerst nu al een jaar of drie droogte, met extreem weinig regenval. Daardoor zijn de waterreservoirs rond de stad nog maar voor 25 procent gevuld. En de laatste 10 procent is onbruikbaar als drinkwater”, schetst de uitgeweken Vlaming de situatie.

Door het nijpende tekort aan drinkbaar water, heeft de overheid een hele reeks maatregelen afgekondigd om water te besparen. Eerder werd het al verboden om zwembaden te vullen, auto’s te wassen of tuinen te sproeien. “Nu is restrictie 6b van kracht”, zegt Thomas. Vanaf vandaag wordt de beperking van 87 liter per dag per persoon nog verder aangescherpt tot 50 liter per dag.

Thomas en zijn vriendin in Zuid-Afrika.
Thomas Vervaet Thomas en zijn vriendin in Zuid-Afrika.

En dat heeft zo zijn invloed op het dagelijkse leven in de stad. “Het is gespreksonderwerp nummer één, iedereen is er mee bezig en het speelt voortdurend in je achterhoofd”, zegt Thomas. “We douchen niet elke dag – niet evident wanneer het voortdurend 30 graden is. Vanochtend heb ik een halve minuut gedoucht, onder een dun straaltje. Het toilet spoelen we al lang niet meer door bij een plasje – if it’s brown, flush it down, zeggen ze hier – en we vangen het water waarmee we ons wassen op om voor andere zaken te gebruiken. We wassen onze kleren veel minder vaak en wanneer we de vaatwasserbgebruiken, zorgen we dat die propvol zit.”

Het ziet er bovendien naar uit dat de kraan in Kaapstad binnenkort volledig dicht gaat. “Half april komt ‘Day Zero’ eraan, de dag dat het drinkwater echt op is”, blikt Thomas vooruit. “Dan gaat de kraan écht dicht voor alle inwoners van Kaapstad en krijgen alleen de noodzakelijke diensten, zoals politie en ziekenhuizen, nog water. Voor de inwoners zelf komt er een gecontroleerde waterbedeling van 25 liter per dag per persoon, die alleen opgehaald kan worden bij verdeelpunten in de stad. Uit de waterleiding zal geen druppel water meer stromen.”

Een temperatuur van 30 graden en uitwerpselen die niet weggespoeld kunnen worden, dat is om problemen vragen. Dat wordt een humanitaire ramp

Thomas Vervaet

Een scenario waar Thomas voor vreest. “Nu al zie ik signalen van massahysterie: mensen die vechten om water bij nieuwe waterleveringen. Wat wordt dat wanneer tienduizenden mensen moeten aanschuiven bij zo’n waterpunt? Dan krijg je die wrevel op grote schaal. De overheid heeft al aangekondigd de politie en het leger in te schakelen om de veiligheid te garanderen. Maar voor die momenten heb ik toch schrik. Dat zal voelen als een echte rantsoenering, zoals met voedselbonnen.”

Ook over de hygiëne in Kaapstad maakt Thomas zich zorgen. “Momenteel zijn er nog geen grote ziektes uitgebroken, maar eens de waterbedeling van kracht is, komt er geen water meer uit de kraan en kunnen toiletten dus niet meer doorgespoeld worden. Een temperatuur van 30 graden en uitwerpselen die niet weggespoeld kunnen worden, dat is om problemen vragen. Dat wordt een humanitaire ramp. Zeker ook in de sloppenwijken waar miljoenen mensen wonen, al zijn er plannen om bepaalde wijken te sparen, net als het economische hart van de stad.”

Thomas Vervaet.
Thomas Vervaet Thomas Vervaet.

Of er nog een andere uitweg is? “Nee”, zegt Thomas. “Men is nu wel begonnen met de bouw van ontzoutingsmachines en installaties om vuil water te zuiveren, maar die oplossingen komen te laat. Het aanboren van onderwaterbronnen levert dan weer te weinig water op om echt van een oplossing te spreken. En ook de aanvoer van water via de weg voor een stad waar 4,5 miljoen mensen wonen is logistiek gewoon onmogelijk.”

“Het wordt dus volhouden tot de eerste winterregens, die worden verwacht begin mei, maar vorig jaar viel de eerste regen pas begin juni. En dan nog, om de waterreservoirs weer te vullen zijn er naar verluidt vijf natte winters nodig.”

Wat de toekomst brengt, is dus onduidelijk voor Thomas. “Ik heb schrik voor 'Day Zero'. Een paar maanden op 50 liter per dag zie ik nog zitten, maar 25 liter per dag is niet te doen. Mijn vriendin en ik hebben nog de luxe dat we – als het echt niet meer gaat – kunnen terugkeren naar België. Maar het is in ieder geval wel een grote levensles. In België zijn we verwend, we draaien de kraan open en er komt water uit. Nu pas besef je hoe waardevol water is.”




32 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Marc Spandel

    Het moet wereldwijd niet moeilijk zijn om naast olie- pijpleidingen, gas- pijpleidingen, zuurstof,- bier, enz.- pijpleidingen... ook eens water- pijpleidingen aan te leggen om de plaatsen op aarde die nood hebben aan water tijdens droogteperiodes... van water te kunnen voorzien! Maar dergelijk positieve inbreng brengt te weinig op zeker? De ene is van het overtollige water vanaf en de andere is van het gebrek vanaf!

  • Donald Deblaere

    Rik Tammenol, zo kunt ge het ook uitleggen.

  • Christine Laevers

    Langdurige droogte hier, herhaalde en extreme overstromingen daar; de mens zal zich snel moeten aanpassen. Gebieden zullen door beide extremen ontvolkt raken. Gebieden die iets of wat nog te doen zijn, zullen overbevolkt raken. Hoe zijn we onze mensheid begonnen ? Als nomaden. Ik begrijp weeral beter waarom. Economische vluchtelingen, oorlogsvluchtelingen, de grte flux zullen de klimaatvluchtelingen worden: 'de drogen' en de 'natten'.

  • rudolf jacobs

    die zijn ook al op weg naar belgie ,hier is er water genoeg voor gans de wereld,de vlamigen zullen wel betalen wees welcome south africans

  • Nicole Van Hoffelen

    Als je in de binnenvaart bent grotgebravht, leer je vanzelf hoe belangrijk water is. Wij hadden een gezin met 2 kinderen, en een watertank van 2500 liter. Wij deden meestal om de 8 dagen water bunkeren. Gewoon zuinig zijn. De kinderen hingen iedere dag in bad. Wij douchten iedere dag. Maar dan wel, natmaken, inzepen en afspoelen. Tanden poetsen met een beker water en geen water laten lopen. Ik doe dit nu nog steeds zo.