Naar adem happend, snuivend en zelfs rechtop zittend: zo stierven ter dood veroordeelden die controversiële midazolam kregen

rv, AP
In de Verenigde Staten is een hevige discussie aan de gang over het gebruik van midazolam om ter dood veroordeelden te verdoven voor ze geëxecuteerd worden. Dat zou moeten voorkomen dat ze nodeloos lijden. De staat Arkansas - die afgelopen week verscheidene gevangenen executeerde en het middel gebruikt - vindt een onderzoek niet nodig, maar tegenstanders zeggen dat het niet naar behoren werkt. Het persagentschap AP stuurde de afgelopen jaren verscheidene correspondenten naar executies en die beschrijven nu het effect van het 'probleemmedicijn'.

Midazolam is een verdovingsmiddel dat normaal gezien gebruikt wordt bij operaties. Het werd voor het eerst aangewend voor een executie in 2013 in Florida. Sindsdien wordt het ook in Alabama, Arizona, Arkansas, Ohio en Oklahoma gebruikt. Nadat een gevangene bij een executie in Arkansas donderdag stuiptrekkend stierf, zijn er echter opnieuw klachten over het gebruik van het middel. Iets wat door journalisten van persagentschap AP wordt onderschreven.

Dennis McGuire, executie op 16 januari 2014

"McGuire leek het bewustzijn te verliezen, maar begon opeens te snuiven en te hijgen", aldus journalist Andrew Welsh-Huggins. "Zijn buik ging omhoog en naar beneden en zijn mond ging gedeeltelijk open en dicht gedurende 16 minuten. Daarna lag hij 10 minuten bewegingsloos, waarop hij doodverklaard werd. Het was onduidelijk of hij pijn had gehad. Maar het was duidelijk een van de meest onorthodoxe executies in de geschiedenis van Ohio."

Langst
Met 26 minuten was het ook een van de langst durende, sinds de staat in 1999 de doodstraf begon uit te voeren. Omdat er niet genoeg van het gebruikelijke middel voor executies in voorraad was - pentobarbital - werd voor het eerst een combinatie gebruikt van midazolam en hydromorfon. De advocaat van de man - die veroordeeld werd voor verkrachting en moord op een zwangere, pasgetrouwde vrouw in 1989 - had nochtans gewaarschuwd dat de veroordeelde daarbij pijn en doodsangst kon ervaren. Sindsdien is er in Ohio niemand meer geëxecuteerd.

Dennis McGuire.
ap Dennis McGuire.

Clayton Lockett, executie op 29 april 2014

 "De executie van Lockett (38) begon met een inspuiting met midazolam", aldus journalist Sean Murphy. "10 minuten later werd hij bewusteloos verklaard. Nog 3 minuten later begon hij echter zwaar te ademen, te kronkelen, zijn tanden op elkaar te klemmen en te proberen zijn hoofd op te heffen. Daarop werden de gordijnen voor de aanpalende kamer waar de getuigen zaten, neergelaten. De beambten legden daarop de procedure stil. 43 minuten nadat de executie begon, werd de man doodverklaard."

Infuus
Het was de eerste keer dat de staat het middel gebruikte. Onderzoek bracht aan het licht dat het infuus in het been van de gedetineerde slecht was aangebracht, waardoor het in zijn weefsel lekte in plaats van in zijn bloedstroom. Executies in de staat gingen echter door, met een nieuw schandaal tot gevolg. Bij de executie van Charles Warner in januari 2015 bleek in plaats van midazolam per ongeluk een verkeerd middel gebruikt. Dat werd achteraf pas ontdekt.

Clayton Lockett.
ap Clayton Lockett.

Joseph Wood, 23 juli 2014

Twee uur duurde de doodsstrijd van Joseph Wood in Arizona, in 2014. De dubbele moordenaar hapte naar adem, snoof en zijn buik ging op en neer terwijl hij langzaam stierf, zo vertelt Astrid Galvan van AP. Ook hij kreeg een combo van midazolam en hydromorfon. Er waren maar liefst 14 extra doses nodig voor hij doodverklaard kon worden. Getuigen konden alles volgen en hoorden hem zelfs snuiven toen de microfoon was afgezet. Protest van zijn advocaat viel in dovemansoren. Volgens de staat werd gewoon het protocol gevolgd. Maar het gerecht gaf wel toe dat er iets mis was gegaan met het product. Sindsdien werden er geen executies meer uitgevoerd. In december werd midazolam verboden.

Joseph Wood.
ap Joseph Wood.

Ronald Bert Smith Jr, 8 december 2016

Bij Smith moest twee keer gecheckt worden of hij wel bewusteloos was, volgens correspondent Kim Chandler in Alabama. "Hij bleef hijgen en hoesten tot 13 minuten na de dodelijke injectie", klinkt het. "Hij kneep zijn vuisten samen en hief zijn hoofd op van het kussen waarop hij lag. Bij een eerste test werd er tegen zijn wimpers gestreken en in zijn linkerarm geknepen. Daarop bewoog hij zijn arm. Even later werd de test herhaald en bewoog hij opnieuw zijn arm. Volgens het gevangeniswezen van de staat werd opnieuw het protocol gevolgd en waren er geen tekenen geweest dat hij afzag.

Ronald Bert Smith.
ap Ronald Bert Smith.

Jack Jones, 24 april 2017

De executie van Jack Jones in Arkansas - die een vrouw verkrachtte en vermoordde en ook haar dochter probeerde te vermoorden - duurde 14 minuten. Na zijn laatste woorden werd de microfoon uitgezet in de executiekamer, meldt journalist Andrew DeMillo. Zijn lippen bewogen nog ongeveer een minuut, maar niemand in de getuigenkamer kon iets horen. Zijn borstkas ging met intervallen op en neer voor een aantal minuten en een official raakte verscheidene keren zijn gezicht aan, waarna hij iets in de mond van de gevangene stak zodat zijn tong omlaag werd gehouden. Zeker vier getuigen zeiden dat ze de mond van Jones tot vijf minuten na de dodelijke injectie open en dicht zagen gaan.

Jack Jones.
photo_news Jack Jones.

Kenneth Williams, 27 april 2017

Kenneth Williams' advocaten probeerden zijn executie nog tegen te houden met het argument dat die van Jack Jones even ervoor folterend en onmenselijk was geweest, maar zonder resultaat. Na 3 minuten stootte hij met zijn borstkas tegen de leren riem die hem op zijn plaats hield, volgens Kelly Kissel van AP. Dat gebeurde in totaal 20 keer. Door het glas hoorden getuigen in de aanpalende kamer de man zwaar ademen en naar lucht happen, 3 minuten lang. Na 13 minuten werd hij doodverklaard.

De staat Arkansas executeerde 4 gevangenen de afgelopen 8 dagen omdat de voorraad midazolam over tijd dreigde te gaan.

Kenneth Williams.
ap Kenneth Williams.