Na de overwinning voor Pedro Sánchez: dit zijn de mogelijke coalities in Spanje

Pedro Sánchez is de winnaar van de parlementsverkiezingen, maar moet wel op zoek naar een coalitie.
AFP Pedro Sánchez is de winnaar van de parlementsverkiezingen, maar moet wel op zoek naar een coalitie.
De stemmen in de Spaanse stembusslag zijn geteld: grote winnaar is de sociaaldemocratische PSOE van premier Pedro Sánchez, grote verliezer de conservatieve PP van ex-premier Mariano Rajoy, die zijn slechtste resultaat ooit neerzet. Toch geven de verkiezingen Sánchez geen vrije baan: ook hij moet op zoek naar coalitiepartners.

Met 99,99 procent van de stemmen geteld eindigde de PSOE uiteindelijk op 28,7 procent van de stemmen, goed voor 123 van de 350 zetels in het parlement in Madrid. Tweede partij is de PP, die in één klap gehalveerd wordt en van 33 procent naar 16,7 procent tuimelt. Van de 137 parlementsleden blijven er nog minder dan de helft over: 66. Het lijkt erop dat de partij volledig fout heeft gegokt door het extreemrechtse Vox achterna te hollen en zo de centrumkiezer kwijt te spelen aan de PSOE.

De PP moest het bovendien zelfs bijna afleggen tegen het rechtsliberale Ciudadanos, dat licht kon stijgen naar 15,9 procent en 57 zetels. Andere verliezer van de avond - al hadden de peilingen het nog erger voorspeld - was Unidas Podemos (UP), de linksradicale partij die vier jaar geleden nog boven de twintig procent eindigde, maar nu terugviel tot 14,3 procent en van zijn 71 zetels er nog 42 overhoudt. 

Het extreemrechtse Vox maakt als vijfde grootste partij de peilingen waar en treedt vanuit het niets met 24 parlementsleden zijn intrede in het parlement. 

Wat is er mogelijk?

Wat de mogelijke coalities lijkt er met die uitslagen uiteindelijk niet heel veel veranderd in het Spaanse parlement. Het linkse blok PSOE + UP haalt samen 43 procent tegenover 43,8 in 2016. Het rechtse blok valt in stemmenaantal wel fors terug en haalt deze keer met de drie partijen PP, Ciudadanos en Vox nog maar 42,9 procent tegenover 46,1 procent vorige keer met enkel de PP en Ciudadanos. 

In zetels stijgt het linkse blok wel van 156 naar 165 zetels, maar dat is nog altijd niet genoeg voor een meerderheid. Rechts valt echter terug van 169 naar 147, en heeft dus evenmin een realistische kans op een werkbare meerderheid. 

Premier Sánchez, die sinds hij het vorig jaar overnam van de PP van Rajoy en met zijn 85 zetels een minderheidsregering leidde, zag zich begin dit jaar verplicht de stekker eruit te trekken nadat hij de steun was kwijtgeraakt van de Catalaanse nationalistische partijen, maar vandaag lijken zij op die manier dan ook opnieuw de grootste kingmaker te zullen worden.

De Catalaanse kiezer ging gisteren massaal stemmen en beloonde daarbij vooral de links-nationalistische partij ERC, die zijn zetelaantal zag stijgen van 9 naar 15. De andere grote nationalistische partij Junts per Catalunya kon zich handhaven en hield van zijn 8 zetels er nog 7 over. Mogelijk komt vooral de ERC snel in beeld om een nieuwe regering van Sánchez in het zadel te helpen in ruil voor extra bevoegdheden voor Catalonië. En wie weet is er binnenkort ook iets mogelijk voor de gevangen Catalaanse politici die over enkele weken hun straf zullen kennen. De ERC zal dan wel de komende jaren moeten verzaken aan de eis om een onafhankelijkheidsreferendum voor de regio te moeten organiseren.

Vreugde was er ook bij de Catalaanse linkse republikeinen van ERC. De partij stijgt van 9 naar 15 zetels in het Spaanse parlement en kan zo een cruciale rol gaan spelen.
EPA Vreugde was er ook bij de Catalaanse linkse republikeinen van ERC. De partij stijgt van 9 naar 15 zetels in het Spaanse parlement en kan zo een cruciale rol gaan spelen.

Of toch met Ciudadanos?

Een theoretische mogelijkheid is ook dat de PSOE ondanks alle grote woorden in de campagne een coalitie aangaat met Ciudadanos en de Catalanen links laat liggen, al verwachten weinig waarnemers dat dat een realistische optie is. De twee zouden samen 179 zetels en dus een meerderheid hebben, maar de verschillen tussen de twee partijen lijken voorlopig te groot om dat mogelijk maken. 

Ciudadanos schoof tijdens de campagne flink naar rechts op in de strijd om ter grootste Spaans-nationalistische partij. Partijleider Albert Rivera verklaarde tijdens de campagne verschillende keren dat hij “nooit” een pact zou sluiten met Sánchez. En gisteren riepen de socialistische aanhangers Sánchez ‘Nooit met Rivera’ toe bij zijn overwinningstoespraak. “Dat heb ik al voldoende duidelijk gemaakt, niet?”, glimlachte de partijleider.

Toch zei hij open de gesprekken in te gaan voor het vormen van een regering. Hij zegt nog geen partij te willen uitsluiten. De enige eis voor de te vormen coalitie is het respecteren van de grondwet en het bevorderen van sociale gelijkheid. “De toekomst heeft gewonnen, het verleden verloren”, zei Sánchez. Spanje heeft Europa en de wereld met het verkiezingsresultaat een “duidelijke boodschap gegeven, dat het mogelijk is om de reactionairen, het autoritarisme en de achteruitgang te overwinnen”, zei hij, een toespeling makend op de onverwacht slechte resultaten van de rechtse partijen.

Sánchez kan ook proberen steun te zoeken bij de andere kleinere, niet-nationalistische partijen in het parlement, maar zelfs met de zetels van Compromís (1), Partido Nacionalista Vasco (6), Coalición Canaria-PNC (2) en Partido Regionalista de Cantabria (1) komt hij slechts aan 175 zetels.




3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jan Delafontaine

    Advies: ga zo snel mogelijk nog eens op reis naar Spanje vooraleer het daar een soort Duitsland wordt.

  • robrecht Peeters

    Clean shaven Sanchez dirty mind Sanchez. Een 3tal maanden geleden verbood hij, Sanchez,de staatszender TVE nog beelden uit te zenden van de Spaanse kustwacht die immigranten uit de zee visten. Het zit hem in de details hoe iemand in mekaar zit daar verraadt hij/zij zich, het enigste moment waar politici zichzelf zijn.... Voor de EU eenheid het zoveelste teken aan de wand van het einde daarbij Italië in het achterhoofd hebbend..... .

  • Filip Vanlaeken

    Democratie in Europa : vrijheid van afkopen door de wil van het volk te negeren en geen onafhankelijkheid na te streven. Sorry, maar wat hebben wij gemeen met zulke barbaarse praktijken ? Waarom zit ik in een Unie met mensen die de basisprincipes van democratie niet naleven ? Dump Spanje nu !