Minstens 22 doden bij gevechten in Macedonië

afp
Een grootschalige politieoperatie tegen gewapende Albanezen is in EU-kandidaat lidstaat Macedonië bloedig geëscaleerd. Bij de twee dagen durende interventie van de veiligheidstroepen in de stad Kumanovo werden acht agenten gedood en 37 anderen deels zwaar verwond. Dat zei premier Nikola Gruevski zondag in Skopje. In het kamp van de "terroristen" zijn minstens 14 mensen om het leven gekomen. Dertig mannen werden gearresteerd. Volgens Binnenlandse Zaken kan het aantal slachtoffers nog oplopen.

De EU-commissie toonde zich bezorgd over de bloedige botsingen. De Macedonische oppositie beschudigt de regering er inmiddels van het conflict middenin een permanente crisis bewust aangewakkerd te hebben. De vroegere Macedonische generaal Ilija Nikolovski vermoedt dat er huurlingen steken achter de gevechten in de op twee na grootste stad van het Balkanland: "Ik weet niet wie de organisator is en wie achter de crisis schuil gaat, maar ik heb de indruk dat het resultaat ervan buiten controle is geraakt."

Albanezen
Kumanovo ligt 40 kilometer ten noordoosten van Skopje en heeft een groot Albanees bevolkingsaandeel. De Albanezen vormen in het land naar schatting 30 procent van de twee miljoen Macedoniërs. De meerderheid zijn orthodoxe Slaven. In 2001 kon slechts door bemiddeling van de EU een eind gemaakt worden aan gevechten die veel weg hadden van een burgeroorlog. Sindsdien klagen de Albanezen erover dat de regering zich niet houdt aan de toen gemaakte afspraken.

Helikopters en drones
De operatie was zaterdagmorgen begonnen toen de politietroepen de invals- en uitvalswegen van Kumanovo met pantservoertuigen afsloten. Boven de stad cirkelden helikopters en drones rond. De politie evacueerde een deel van de bevolking en doorzocht huis na huis in een Albanese wijk. Boven enkele daken steeg zwarte rook op. Binnenlandse Zaken had het aantal grwapenden in de groep op 70 man geschat, Gruevski sprak van 40 gewapenden. Zaterdagavond al hadden 27 onder hen zich aan de veiligheidstroepen overgegeven. Hun leiders zouden volgens de regering uit het aanpalende Kosovo afkomstig zijn, dat bijna enkel nog door Albanezen wordt bewoond.

Vluchtelingen
Duizenden mensen vluchtten uit Kumanovo naar buurland Servië. Ook daar leeft een Albanese minderheid, die vaak op confrontatiekoers met de regering in Belgrado zit. Servië stuurde speciale eenheden naar de grens. De Macedonische regering kwam zondag in Skopje voor een speciale zitting samen en kondigde een nationale rouw van twee dagen af. De geplande marathon van Skopje werd afgelast.

Een verdere escalatie moet vermeden worden, verklaarde Europees Commissaris voor Nabuurschapsbeleid, Johannes Hahn zaterdagavond laat in Brussel. Alle partijen moeten terughoudendheid aan de dag leggen. Dat stelt ook Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg zondag in een communiqué. Macedonië is immers ook kandidaat om lid te worden van de Navo.

Groot-Albanië
Onder de "terroristen" waren strijders die oorlogservaringen hebben opgedaan in het Nabije en het Midden-Oosten, zei regeringsleider Gruevski. Ze zijn ook voor de overval op een Macedonische grenspost van twee weken geleden verantwoordelijk. De gevechten in Kumanovo zijn in geen geval een conflict tussen de Slavische bevolkingsmeerderheid in het land en de Albanese minderheid.

De Servische media zien het anders en hebben zondag toch al voor de vorming van een Groot-Albanië gewaarschuwd. "Groot-Albanië klopt aan de deur", blokletterde Blic, de grootste krant van het land op zijn frontpagina. "Er dreigt een Groot-Albanië te ontstaan dat naast de republiek Albanië, het bijna enkel nog door Albanezen bewoonde Kosovo, West-Macedonië, het oosten van Montenegro en ook delen uit het noordwesten van Griekenland moet omvatten". "Servië wordt bedreigd door oorlog", luidde de krantenkop van Kurir.

reuters
ap
reuters
afp
EPA
epa
afp
reuters
EPA
reuters