Mijnramp kan voor Erdogan politiek gevaarlijk worden

AP
Turkije maakt de grootste mijnramp uit zijn geschiedenis mee. Erdogan, die zich graag als een man van het volk voorstelt, wordt vijandig onthaald in de mijnwerksstad Soma. Hij vindt de juiste woorden niet meer.

Op de plaats van het zwaarste ongeluk in de geschiedenis van de Turkse mijnbouw is niet alleen premier Recep Tayyip Erdogan zijn politiek kompas kwijtgeraakt. Op een foto van zijn adviseur Yusuf Yerkel is te zien hoe die naar een demonstrant trapt, die al door geuniformeerden op de grond in bedwang wordt gehouden. Steeds weer tonen de televisiezenders donderdag de beelden van de man in grijs pak, die met woedend gezicht uithaalt naar de weerloze demonstrant.

Met boegeroep en fluitconcerten reageerde de mensenmenigte woensdag op de komst van Erdogan in de West-Turkse mijnwerkersstad Soma. Terwijl bergingsploegen lijk na lijk bovenhalen uit de koolmijn, bagatelliseert Erdogan het ongeluk en gaat hij terug in de geschiedenis van de industrialisering. In 1862 zijn in Engeland 204 mensen in een mijn omgekomen, in 1907 in de Verenigde Staten "met al zijn technische mogelijkheden" 361. "Dergelijke ongelukken gebeuren voortdurend", zei hij. Dat is een smadelijke bejegening van de nabestaanden van de slachtoffers. In Turkije zijn sinds 1941 volgens officiële cijfers meer dan 3.000 kompels om het leven gekomen en meer dan 100.000 arbeiders in de sector gewond geraakt.

Hongerloon
Het Turkse instituut voor wetenschappelijk onderzoek Tepav publiceerde in 2010 een statistiek, volgens de welke een dodelijk ongeval bij de productie van een ton kolen in Turkije bijna zesmaal waarschijnlijker is dan in China.

Vakbonden beschuldigen de regering van Erdogan ervan dat de situatie in de voorbije jaren met de privatisering alleen maar verslechterd is. Het beginnersloon in de koolmijn Soma bedraagt omgerekend ongeveer 280 euro per maand vertelden arbeiders ter plekke aan journalisten. De mijnwerkers staan in de schaduwkant van de Turkse hoogconjunctuur.

Erdogans vuist
De dood van de kompels heeft in meerdere steden demonstraties uitgelokt, die de politie met traangas en het waterkanon uit elkaar drijft. De golf van verontwaardiging kan voor Erdogan politiek gevaarlijk worden, want in augustus staat de presidentsverkiezing op de agenda. Het is echter nog niet beslist of hij zich eigenlijk wel kandidaat wil stellen. Na de overwinning van de AK-partij van Erdogan bij de gemeenteraadsverkiezingen leek de weg compleet open te liggen. In Soma sprak die regeringsleider, die zich graag voorstelt als een man van het volk, zeker niet de juiste woorden.

Veiligheidsagenten moesten hem door een woedende menigte demonstranten sluizen. De menigte scandeerde "Premier, ontslag". Het gezicht van Erdogan kreeg eerst een verbaasde blik, en dan een versteende. Zijn bewakers loodsten hem een winkel binnen. Op videobeelden is middenin het geharrewar een vuist te herkennen, die uit de richting van Erdogan komt. De krant Hürriyet Daily News vroeg zich meteen af: "Heeft de Turkse regeringsleider Erdogan een demonstrant in Soma neergeslagen?"