Migratie niet de oorzaak, maar wel katalysator van populisme in Europa

Archiefbeeld (2015) van vluchtelingen die toekomen op het Griekse eiland Lesbos.
Photo News Archiefbeeld (2015) van vluchtelingen die toekomen op het Griekse eiland Lesbos.
De huidige migratiegolf is niet de oorzaak van de opkomst van het populisme in Europa, maar functioneert wel als een katalysator. Dat stellen onderzoekers van de technische universiteit in Dresden en de universiteit van Duisburg-Essen in een studie.

Het steeds sterker om zich heen grijpende populisme in onze contreien wordt niet veroorzaakt door de zogeheten vluchtelingencrisis. De oorzaken ervan liggen namelijk dieper. Feit is wel dat de aankomst van de vele asielzoekers in Europa ervoor heeft gezorgd dat oude conflicten in Europa opnieuw en verscherpt naar boven komen. Kortom, de conflicten waren er al, maar bleven tot voor kort veelal onder de radar, concluderen de onderzoekers. Ze onderzochten op vraag van de Duitse stichting Mercator de samenhang tussen migratie en populisme in Duitsland, Italië, Oostenrijk, Polen, Zweden, Tsjechië, Nederland en Groot-Brittannië.

De latente conflicten die de voorbije jaren opnieuw in de Europese samenleving aan de oppervlakte kwamen, zijn erg divers en kunnen niet worden teruggebracht tot één enkele oorzaak. Sommige conflicten zijn van culturele aard, andere eerder socio-economisch of politiek geïnspireerd. Daarnaast zorgt migratie ervoor dat ook regionale en nationale twisten weer prominenter op de voorgrond treden, zoals bijvoorbeeld de spanningen tussen Oost- en West-Duitsland, het noorden en zuiden van Italië of tussen Engeland en de rest van Groot-Brittannië. Ook de tweespalt tussen Centraal- en West-Europa tekent zich scherper af, luidt het.

 Sterke mediatisering

De studie toont voorts aan dat de forse toename van inwijkende en doorreizende vluchtelingen en migranten aanvankelijk alleen van cruciaal belang was voor het mobiliseren van de rechts-populistische aanhangers. Intussen profiteren de rechts-populistische partijen in de eerste plaats van het grote gewicht dat in de publieke opinie aan het thema migratie wordt toegedicht. Dat het populisme steeds meer wind in de zeilen krijgt, is dus - zo zeggen de onderzoekers - niet meer rechtstreeks gerelateerd aan de werkelijke instroom van asielzoekers, maar eerder een gevolg van de sterke mediatisering en een gerichte politisering van de kwestie.

In het licht van die bevindingen raden de onderzoekers de beleidsmakers aan om in twee opzichten te differentiëren. Enerzijds is er de vaststelling dat de rechts-populistische successen in de verschillende delen van Europa een andere oorzaak kennen en dus ook op een verschillende manier moet worden aangepakt.

Anderzijds moeten de maatregelen die worden genomen om het populisme het hoofd te bieden aan verder onderzoek worden onderworpen. Een vluchtelingenbeleid uitstippelen mag niet het enige antwoord zijn, het zijn vooral de onderliggende spanningen in de Europese samenlevingen die moeten worden aangepakt.

Bekijk ook:

‘Hongarije maakt vluchtelingen helpen strafbaar’




34 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Niko Karavas

    In feite willen we haast allemaal een monoculturele samenleving, buiten wat naïeve egoïstisch luie linkse kwieten is dat nu onderhand wel duidelijk.

  • annelies dilien

    Die diepliggende oorzaken zijn misschien onze grootouders die gevochten hebben voor ons land en zich nu al jaren om aan het draaien zijn in hun graf. Vooral sinds het ontstaan van Europa gaat het met alle landen de verkeerde kant op. De politiek kijkt niet meer om naar zijn volk of land. Enkel het geld telt. En misschien, nee, heel zeker is het volk dit wel moe aan het worden?! En daar moet ik geen jaren voor gestudeerd hebben hoor.

  • Dries Peeters

    Men kan het onderscheid niet meer maken tussen vluchteling en economische migranten.

  • Gerard Braeckmans

    @ Smikkelson, populisme is inderdaad iets dat het volk wil. Maar is daarom niet altijd goed. Kijk maar naar het referendum in Groot-Brittanie over de brexit. En als er 60000 man staan te joelen bij een voetbalmatch wil niet zeggen dat dit een belangrijk evenement is.

  • Tony Vandermaelen

    En mijn studie wijst uit dat het belachelijke politiek correcte establishment zelf aan de oorzaak ligt van het zogenaamde rechts populisme. Het overgrote deel van de bevolking wil niet langer naar de pijpen dansen van een corrupte politieke klasse die actief meewerkt aan de zelfmoord van Europa en haar waarden.