Merkel wint minder fors dan verwacht, extreemrechtse AfD wordt derde grootste partij

afp
De CDU/CSU van uittredend kanselier Angela Merkel heeft de Duitse parlementsverkiezingen gewonnen. Volgens de voorlopige resultaten, die deze nacht rond 4 uur werden gepubliceerd, haalt het kartel CDU-DSU van huidig bondskanselier Angela Merkel 33,0 procent van de stemmen binnen, terwijl de sociaaldemocratische SPD op 20,5 procent en de rechts-populistische AfD op 12,6 procent uitkomen. De liberale FDP haalt met 10,7 procent weer de kiesdrempel. De socialisten van Die Linke worden met 9,2 procent weer iets groter dan Die Grünen, die op 8,9 procent kunnen rekenen.

De SPD van Merkels grote uitdager Martin Schulz behaalde het slechtste resultaat voor de sociaaldemocraten sinds 1949. De SPD heeft al laten weten voor de oppositie te kiezen. Dat betekent dat een voortzetting van de grote coalitie tussen CDU en SPD bij onze oosterburen uitgesloten is.

De 'Groko' verliest bij deze stembusgang in vergelijking met 2013 meer dan 14 procent: CDU/CSU haalde toen 41,5 pct van de stemmen, SPD 25,7 procent.

Dat met AfD voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog opnieuw een extreemrechtse partij haar intrede zou maken in het Duitse parlement, viel te verwachten. Met een score rond de 13 procent scoort de antimigrantenpartij rond het topduo Alexander Gauland en Alice Weidel echter verrassend goed. Gauland liet al optekenen dat zijn partij "dit land zal veranderen". AfD miste in 2013 nog net de kiesdrempel. Nu stuurt ze een stevige delegatie van rond de 90 parlementsleden naar de Bondsdag.

Merkel geeft toe dat ze "een beter resultaat" had gewenst bij de verkiezingen. Dat de extreemrechtse AfD in het parlement zal zetelen, vormt voor haar dan weer een "nieuwe uitdaging". Merkel beloofde te zullen werken om de bezorgdheden van kiezers die naar de AfD zijn geswitcht, aan te zullen pakken. Haar conservatieve partij zal ervoor werken om die kiezers opnieuw voor zich te winnen. "We willen kiezers terugwinnen door te luisteren naar hun bezorgdheden en hun angsten, en vooral bij het voeren van goed beleid", zei Merkel.

Jamaica-coalitie

De liberale FDP werd vier jaar geleden nog weggevaagd bij de verkiezingen, na vier jaar in een coalitie met CDU/CSU te hebben gezeten. Nu komt de partij onder leiding van Christian Lindner terug in het parlement, met 10 tot 10,5 pct van de stemmen. Ook Die Grünen (9 tot 9,5 pct) en Die Linke (9 pct) treden toe tot de Bondsdag. 

Als het van Merkel afhing, werkte ze in haar vierde regering samen met de FDP. Op basis van de prognoses halen de CDU/CSU en de liberalen samen echter geen meerderheid. Dat doet de combinatie christendemocraten-groenen ook niet, zodat een zogenaamde Jamaica-coalitie (zwart-geel-groen) een optie wordt. De onderhandelingen zullen dan wellicht een tijd aanslepen, want tussen FDP en Die Grünen is het water heel diep en de verwachting is ook dat de twee partijen hun huid duur zullen verkopen. Op federaal niveau is er in Duitsland nog nooit een dergelijke coalitie geweest. Na de deelstaatverkiezingen eerder dit jaar in Sleeswijk-Holstein kwam een Jamaica-coalitie uit de bus. 

Het is zeer belangrijk dat Duitsland ook in de toekomst een stabiele regering heeft, aldus de CDU-voorzitster na gesprekken met de CDU-top in Berlijn. De SPD heeft al aangekondigd in de oppositie te willen stappen. Toch stelde Merkel dat "alle partijen in staat zijn om zich bij een coalitie te voegen en de verantwoordelijkheid hebben om te helpen om een stabiele coalitie te helpen creëren".

De 63-jarige Merkel regeert Duitsland sinds 2005. Twee keer had ze de leiding over een 'zwart-rode' coalitie met de SPD. Van 2009 tot 2013 leidde ze een 'zwart-gele' coalitie met de FDP.

reuters

Zware brok

De nieuwe Bondsdag moet binnen de 30 dagen samengesteld zijn. Het parlement kiest ook de nieuwe bondskanselier. Die keuze kan echter pas plaatsvinden als de onderhandelingen over een nieuwe coalitie afgerond zijn, en dat belooft een zware brok te worden. Tegen Kerstmis moet er een nieuwe Duitse regering zijn.

Op basis van de prognoses krijgen we de volgende zetelverdeling in het parlement: 217 tot 220 afgevaardigden voor CDU/CSU, 134 tot 138 voor SPD, 87 à 88 voor AfD, 65 tot 70 voor FDP, 60 à 62 voor Die Linke en 62 voor Die Grünen.

afp

Felicitaties van Macron, Netanyahu en Rutte

De Franse president Emmanuel Macron heeft gisterenavond de Duitse bondskanselier Angela Merkel gefeliciteerd voor de overwinning van de CDU/CSU bij de Duitse parlementsverkiezingen. "We zetten vastberaden onze samenwerking verder die essentieel is voor Europa en onze landen", luidt het voorts op Twitter. Merkel kan ook al rekenen op de gelukwensen van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Hij noemde de Duitse bondskanselier op Twitter "een ware vriend van Israël".

Ook de Nederlandse minister-president Mark Rutte reageerde al op de microblogwebsite. "Zojuist heb ik Angela Merkel van harte gefeliciteerd met overwinning Duitse verkiezingen. Ik zie uit naar voortzetting goede samenwerking."

"Goed voor Europa"
Daarnaast wijzen veel regeringsleiders erop dat Merkels herverkiezing "goed is voor Europa", zoals de Noorse premier Erna Solberg het verwoordde. Zo zegt ook de Spaanse premier Mariano Rajoy blij te zijn met de overwinning die "een sterk Duitsland in een beter Europa" vertegenwoordigt, terwijl de Deense premier Lars Løkke Rasmussen erop hamert dat "we stabiliteit nodig hebben in Europa" en dat het succes van Merkel "ook goed is voor Denemarken". De Zweedse regeringsleider Stefan Löfven is "verheugd onze nauwe samenwerking verder te zetten" en zegt dat "we moeten samenwerken voor een sterk en democratisch Europa".

De Italiaanse buitenlandminister Angelino Alfano is opgelucht dat "gezond verstand zegeviert" en dat de Duitsers niet "voor de populisten" hebben gekozen.




77 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Zjeppe Fierens

    Daar heb je ze weer, de geesten die komen vertellen hoeveel procent er niet op het AFD gestemd hebben. Het komt waarschijnlijk door hun goede beleid dat er steeds minder en minder mensen "niet op rechts stemmen!". Het zou veel beter zijn dat ze luisterden naar die 13%, willen ze niet dat het de volgende keer maar 70% is die" niet op het AFD stemt!"

  • Zjeppe Fierens

    En het demoniseren van die 13 procent van de Duitse bevolking is weeral begonnen. Ongelooflijk hoe de pers via al hun mediakanalen gewoon uitgaat van het slechte van die partij. Van de extreem linksen wordt met geen woord gerept en die zijn veel en veel erger.

  • Johan Bekaert

    Beste Eida, ik heb het over de feiten. Zoals in "economisch beleid". Niet over de verhalen die er achteraf over verteld worden. Maar ik besef dat voor rechts die verhalen veel makkelijker te volgen zijn dan de feiten. Mijn excuses...

  • Eida Lam

    Tja Johan, al die bewondering die hij had voor Stalin dat is ook maar iets dat mensen achteraf hebben uitgevonden. Het is nu eenmaal niet zo dat je bewondering kan hebben voor mensen waar je op sommige punten niet mee akkoord gaat. Of afin, dat is toch wat socialisten u altijd graag doen geloven .... achteraf.

  • Erik Claessens

    Merkel zal zich weinig aantrekken van de AfD. 12,5 % is niet echt een doorslaggevend cijfer. Buiseness as usual.