Machtige Chinese ex-veiligheidschef levenslang achter tralies

Zhou Yongkang.
REUTERS Zhou Yongkang.
Het voormalige hoofd van de Chinese nationale veiligheidsdienst, Zhou Yongkang (72), heeft een levenslange gevangenisstraf gekregen. Dat melden Chinese media. Zhou was tot zijn pensionering in 2012 een van de machtigste mannen in het land.

Zhou is schuldig bevonden aan corruptie, machtsmisbruik en "het bewust onthullen van nationale geheimen", aldus staatspersbureau Xinhua. Zhou heeft zijn schuld bekend en gaat niet in hoger beroep. "Ik accepteert de beschuldigingen van het gerecht en toon berouw", zou Zhou volgens het persbureau hebben gezegd.

Toen president Xi Jinping vorig jaar aan de macht kwam, beloofde hij de corruptie in zijn land grootschalig aan te pakken. Hij hield woord. In 2014 zijn er maar liefst 232 duizend partijleden gestraft - een toename van 30 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Zhou werd in december opgepakt. Hij is de hoogste ambtenaar die is aangeklaagd voor corruptie in China sinds de Communistische Partij er in 1949 aan de macht kwam.

Efficiënt

Sinds de anti-corruptiecampagne van president Xi in gang is gezet, moet iedere Chinese staatsorganisatie - en dat zijn er veel - verplicht in kaart brengen welke facties er binnen de organisatie bestaan en wie bij welke factie hoort.

"Wie niets op zijn kerfstok heeft, heeft niets te vrezen. Het is efficiënt. Als een hoge functionaris valt, is zijn achterban alvast in beeld", zegt Wu Jianxiong, directeur van het Justitieel Anti-Corruptie Onderzoekscentrum in een interview met de Nederlandse krant de Volkskrant. Deze overheidsdenktank adviseert bij de anti-corruptiecampagne. Het centrum krijgt met de aanpak van factionalisme een politieker karakter.

Dat is volgens Wu hoog tijd. Want corruptie in China is meer dan belastinggeld graaien of schimmige zakelijke belangen veiligstellen. Corruptie ondermijnt de legitimiteit van de staat in de ogen van de gewone Chinees. De manier waarop ambtelijke en politieke netwerken van binnenuit de communistische partij aanvreten, vindt Xi ook bedreigend.

Vandaar dat nu factiebestrijding als nieuw front in de oorlog tegen corruptie is geopend. Tegelijkertijd gaat de jacht op "tijgers en vliegen" door. Van de "tijgers" - ambtenaren met de status van minister of hoger - sneuvelden er 68 in 2014. Op vliegenniveau - partijbaasjes van kleine gemeenten of onbeduidende overheidsinstanties - heeft de Disciplinaire Commissie, die corruptie namens de partij bestraft, flink huisgehouden: ruim tweehonderdduizend ambtenaren zijn in ongenade gevallen. Twaalfduizend corruptiegevallen zijn doorgeschoven naar het openbaar ministerie. In het huidige politieke klimaat is een carrière overigens al kapot als iemand wegens corruptievermoedens wordt onderzocht.

De Noord-Koreaanse ex-leider Kim Jong-il met Chinese hoogwaardigheidsbekleders, onder wie Zhou Yongkang (2e van rechts).
REUTERS De Noord-Koreaanse ex-leider Kim Jong-il met Chinese hoogwaardigheidsbekleders, onder wie Zhou Yongkang (2e van rechts).