Lokale verkiezingen belangrijk voor nationaal overleven: Erdogan voert bijzonder agressieve verkiezingscampagne

AFP
Voor de gemeenteraadsverkiezingen van zondag heeft de Turkse president Recep Tayyin Erdogan een bijzonder agressieve campagne gevoerd. De Turkse kiezers zijn immers kwaad over de slechte economische situatie. En dat zou het voortbestaan van de regerende coalitie wel eens in gevaar kunnen brengen.

Ongeveer 57 miljoen kiesgerechtigden stemmen op 31 maart voor burgemeesters, dorpshoofden, gemeenteraden en andere lokale mandatarissen in 81 provincies. De kandidaten worden geleverd door 13 partijen. De belangrijkste zijn de regeringspartij AKP en haar extreemrechtse coalitiepartner MHP (Grijze Wolven), naast de centrumlinkse partij CHP, de pro-Koerdische HDP en de nationalistische conservatieve Iyi-partij.

In gevaar

De resultaten kunnen de macht van Erdogan niet rechtstreeks in gevaar brengen, want sinds de presidents- en parlementsverkiezingen van 2018 beschikt hij over meer macht dan ooit tevoren. Maar de stemming voor lokale politici is wel belangrijk voor hem.

De verkiezingen zijn in eerste instantie een graadmeter. Indien de AKP het slechter doet dan bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 zou dat niet alleen een stimulans betekenen voor de oppositie maar ook voor critici binnen de partij. Stemmenverlies kan zelfs de regeringscoalitie van AKP en MHP in gevaar brengen. 

Ongekende bedreigingen

En daarom ondernam Erdogan actie voor de campagne. Zijn gezicht is overal in het straatbeeld aanwezig, op televisie en in de kranten. De president hield ook bijna dagelijks toespraken en trok op tournee door heel het land. Zijn record bedroeg acht speeches op een dag, die volledig werden uitgezonden door vele televisiezenders. 

Erdogan stelde daarin de stembusgang voor als “een strijd voor de overleving of het verval van het land”. Analist Vahap Coskun ziet dat anders. “Turkije heeft geen overlevingsproblemen, maar de coalitie van AKP en MHP heeft dat wel.”

Ze vallen ons constant aan. Alsof we oorlog voeren. En dit zijn alleen nog maar gemeenteraadsverkiezingen

CHP-leider Kemal Kilicdaroglu

Dat Erdogan zich wel degelijk zorgen maakt over negatieve scenario's, viel op in de polarisatie van de verkiezingscampagne. Hij demoniseerde zijn tegenstanders als terroristen, criminelen of 'schaamtelozen", die de gebedsoproep, de vlag en moraliteit onteren. Hij verwees daarmee naar de grootschalige demonstratie ter gelegenheid van de internationale vrouwendag in Istanbul waarbij deelneemsters tijdens de gebedsoproep gewoon verder zongen en slogans scandeerden.

De campagne werd gekenmerkt door 'ongekende bedreigingen' tegen oppositieleiders en kandidaten, schreef de bekende gezagskritische analist Kadri Gürsel voor het online magazine Al-Monitor. CHP-leider Kemal Kilicdaroglu zei: "Ze vallen ons constant aan. Ochtend, middag en avond. Alsof we oorlog voeren. En dit zijn alleen nog maar gemeenteraadsverkiezingen". 

AFP

Recessie

Een van de redenen voor de verbetenheid in de campagne is de economische situatie. Erdogan benadrukte in zijn toespraken de vele verbeteringen in de infrastructuur onder zijn AKP, van nieuwe klinieken over sportstadions tot snelwegen. Maar Turkije kampt sinds eind 2018 met een recessie. De lira heeft enorm veel aan waarde ingeboet, de inflatie steeg met ongeveer 20 procent en het aantal werklozen groeide binnen een jaar met ongeveer een miljoen mensen. Sommige voedingsmiddelen zoals de populaire aubergines werden ongeveer 80 procent duurder. 

De overheid wees met beschuldigende vinger naar hebzuchtige handelaren en manipulaties door het Westen. Ze begon toen een van haar meest spectaculaire acties van de verkiezingscampagne en leverde in Ankara en Istanbul groenten tegen inkoopprijs. 

AFP

Spanning

Er wordt met name in spanning uitgekeken naar de resultaten in de hoofdstad Ankara en de grootstad Istanbul. Beide worden al meer dan 20 jaar bestuurd door de AKP. Een nederlaag daar zou een enorm gezichtsverlies betekenen voor Erdogan, zelf ooit burgemeester van Istanbul. 

Eerlijke verkiezingen?

Er wordt betwijfeld of de verkiezingen vrij en eerlijk zullen verlopen. De oppositie heeft al aangekaart dat in de kiesregisters namen staan van duizenden onbestaande kiezers. De auteur van een analyse van het Middle East Institute waarschuwde ervoor dat de inzet van duizenden paramilitaire eenheden "ter verhindering van verkiezingsfraude" net daartoe kan leiden. 

Media van de oppositie meldden ook arrestaties van HDP-politici in het oosten van het land. Daar moet de HDP vrezen dat verkozen HDP-burgemeesters direct per decreet worden afgezet. Erdogan heeft dat al aangekondigd. Hij beschuldigt de HDP, de verlengde arm van de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK te zijn. Van de 102 gemeenten onder HDP-bestuur zijn er al 95 onder curatele geplaatst. 

AFP

Media

Verkiezingswaarnemers hadden al kritiek geuit na de verkiezingen van juni 2018, dat de kandidaten niet dezelfde kansen hadden gekregen, onder meer door de beperking op de vrijheid van vergadering en de media. De situatie van de media is sindsdien niet veranderd. Die staat voor het overgrote deel onder directe of indirecte overheidscontrole. Kiezers geraken daardoor moeilijk aan evenwichtige informatie. 

De Britse reporter Steve Sweeney van de Morning Star, die voor de verkiezingen naar Turkije was gereisd, werd gisterenmorgen na zijn aankomst uit Londen opgepakt en vandaag op het vliegtuig naar huis gezet. Hij wilde verslag uitbrengen over verkiezingen in het door Koerden gedomineerde oosten van het land. 

EPA



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.