Litouwen voert militaire dienstplicht opnieuw in door Russische dreiging

REUTERS
De Baltische staat Litouwen is van plan de militaire dienstplicht opnieuw in te voeren "in het licht van de veranderde geopolitieke situatie". Zonder het met zoveel woorden te zeggen, verwijst de Litouwse president daarmee naar de dreiging die er uitgaat van buurland Rusland.

Litouwen schafte de dienstplicht pas in 2008 af ten voordele van een beroepsleger. Maar president Dalia Grybauskaité denkt nu dat het beter is om daarbovenop opnieuw enkele duizenden soldaten klaar te hebben staan om het land te verdedigen. "We moeten de defensieve capaciteit van het land opdrijven", zo zei hij in een verklaring. "Onder de nieuwe geopolitieke omstandigheden moet het leger voorbereid zijn voor de gewapende verdediging, zelfs in tijden van vrede. De geopolitieke situatie van vandaag vereist dat we ons leger versterken en de inlijvingen versnellen." Litouwen, een land van ongeveer 3 miljoen inwoners, is sinds 2004 ook lid van de NAVO. Het voelt zich de laatste tijd ernstig bedreigd door Rusland, waarvan het in 1991 onafhankelijk werd.

De dienstplicht is tijdelijk en geldt voorlopig de komende vijf jaren. Bedoeling is om elk jaar tussen de 3.000 en 3.500 mannen tussen 19 en 26 jaar in te lijven. Uitzonderingen komen er voor universiteitsstudenten, alleenstaande vaders en mannen met gezondheidsproblemen.

Litouwens schafte de dienstplicht nog maar enkele jaren geleden af, maar zag het aantal vrijwilligers daarna fors teruglopen. "Een kritiek tekort aan soldaten maakt dat we onvoldoende voorbereid zijn en dat stelt een groot gevaar voor onze nationale veiligheid", aldus stafchef Jonas Vytautas Zukas nog.

Het parlement moet de dienstplicht wel nog goedkeuren, maar Litouwse media verwachten dat tegen september de eerste lichting al opgeroepen kan worden.

Niet het enige land

Op dit moment zijn er nog zes landen in de Europese Unie die een dienstplicht kennen. Ook in Denemarken, Griekenland, Cyprus, Estland, Finland en Oostenrijk moeten jonge mannen nog verplicht een bepaalde tijd het leger in. In Oostenrijk werd een voorstel om de dienstplicht af te schaffen in 2013 zelfs nog weggestemd in een referendum. Ook in Zwitserland en Noorwegen geldt er een dienstplicht.

In ons land werd de dienstplicht in 1994 afgeschaft. Duitsland was een van de laatste landen in de EU die de dienstplicht afschaften, het land deed dat pas in 2011.

De dienstplicht is vooral nog wijdverbreid in Azië, Afrika en Zuid-Amerika.