Krijgt dader Utrechtse schietpartij levenslang? “Hij kan ook over 13 jaar weer vrij zijn”

Gökmen Tanis
AD Gökmen Tanis
Gökmen Tanis heeft intussen schuld bekend: hij is verantwoordelijk voor de aanslag in een tram in Utrecht waarbij drie doden en vijf gewonden vielen. Toch is de straf ‘levenslang’ nog geen gelopen koers.

Dat zegt de ervaren Nederlandse strafadvocaat Peter Plasman, die in het verleden Mohammed B. bijstond, de man die levenslang kreeg voor de moord op Theo van Gogh. Plasman verdedigt Tanis niet, maar durft wel al over de aanstaande strafzaak te speculeren, al is nog lang niet alles bekend. “Als meervoudige moord bewezen wordt en hij is ook volledig toerekeningsvatbaar, dan moeten we niet moeilijk te doen: dat wordt levenslang. Zeker als daar nog eens terrorisme bij komt." 

Maar zover is het nog niet. Plasman: “Hij stapte weliswaar met een pistool de tram in, dus je zou zeggen voorbedachte rade, maar het kan zijn dat hij zegt: ik loop altijd met een wapen rond. En ik werd lelijk aangekeken of uitgescholden en toen sloegen de stoppen door. Het kan zijn dat hij daarmee moord ontkent, dan resteert doodslag. Natuurlijk zoekt justitie uit of dat klopt, maar als het doodslag wordt kan hij maximaal twintig jaar cel krijgen. Ook als het om drie mensen gaat. Zelfs al zou het om honderd mensen gaan. Dat komt omdat je in Nederland bij meer delicten tegelijk niet méér kan krijgen dan de maximale straf voor het zwaarste delict, plus een derde daarvan voor de andere delicten”, legt de strafadvocaat uit. De maximale straf voor doodslag is in Nederland vijftien jaar, een derde daarvan is vijf jaar. Dat zou in totaal twintig jaar worden. “Met voorwaardelijke invrijheidstelling kan hij dan na 13 jaar weer vrij zijn", besluit Plasman. 

Peter Plasman
anp Peter Plasman

“Maar,” vervolgt Plasman, “als daarnaast ook terrorisme bewezen wordt, jaagt dat ook bij doodslag de straf verder omhoog. Doodslag met terroristisch oogmerk klinkt weliswaar wat apart: maar op die combinatie staat wél levenslang.”

Dat doodslag lastig wordt als verdedigingslijn, weet Plasman ook. “Bijvoorbeeld dat briefje dat hij achterliet, wat zou verwijzen naar terroristische motieven, maakt zijn zaak wel lastig. Maar dat briefje zegt ook nog niet alles over zijn terroristische gedachten. Het kan zijn dat de schutter gaat zeggen: ik ging er vanuit dat ik doodgeschoten zou worden, nou, dan wilde ik liever als terrorist dan als ordinaire moordenaar de geschiedenis in, maar eigenlijk meende ik dat niet echt.”

De redenering: iemand die dit doet is sowieso gek, gaat zeker niet op

Peter Plasman

Naast de vragen ‘moord of doodslag’ en ‘terreur of niet’, speelt ook nog deze vraag een grote rol: toerekeningsvatbaar of niet? Duidelijk was al dat er vraagtekens staan bij de geestesgesteldheid van Tanis, die al voor deze aanslag onderzocht moest worden door het Nederland Instituut voor Forensische Psychiatrie (NIFP). “Daarover kan ik één ding zeggen,” zegt Plasman. “De redenering dat ‘wie dit doet sowieso gek is’, gaat zeker niet op.”

Mocht Tanis toerekeningsvatbaar zijn en meervoudige moord bewezen worden, zal het dus vrijwel zeker levenslang worden. Rechters delen die straf tegenwoordig ook weer uit. Plasman: “Omdat levenslang ook in Nederland niet meer per definitie levenslang is. Na 25 jaar wordt nu getoetst of in de gevangenis zitten nog wel een redelijk doel dient. Vroeger was levenslang in Nederland ook echt levenslang, daarmee gingen wij in tegen de regels van Europees Hof. Daardoor legden rechters een tijdje zelfs geen levenslang meer op. Nu een levenslange gevangenisstraf ook in Nederland na 25 jaar wordt getoetst, wordt levenslang weer wel uitgedeeld.”

Bekijk ook: 




9 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Yelene dekann

    Is da niet schandalig, hij schiet daar enkele mensen dood,en kan over 13 jaar vrijkomen? in Nederland is het niet beter in België

  • Ludovic De Beuckeleer

    dit alles is het einde van onze beschaving , de daders hebben meer rechten dan de slachtoffers , die hebben geen keuze meer , moor of doodslag , allemaal gelijk , ze hebben iemand het leven afgenomen en dan is er maar een juiste straf , levenslang achter de tralies.

  • Jozef Peeters

    Hij had voor zijn veroordelingen voor de schietpartij al levenslang moeten krijgen. Dit is het tuig waarvan onze maatschappij definitief moet worden gezuiverd.

  • jeff De Boeck

    Dat toont perfect de zwakheid van ons maatschappelijke toestand aan .

  • raf stevens

    Bij alles en overal is er altijd een zinnetje met 'Europees'. Het lijkt er scherp op dat alles maar dan ook alles door de zeef van 'Europa' of een of andere Europese instantie gegoten wordt tot er iets heel anders uitkomt. De autonomie van elk EU land is ver te zoeken.