Komt het akkoord er of niet? Nog eens dag van de waarheid voor Griekenland

Cruciale eurogroepvergadering zet lidstaten op scherp

Jeroen Dijsselbloem en Yanis Varoufakis.
AFP Jeroen Dijsselbloem en Yanis Varoufakis.
De spanning in het Brusselse Justus Lipsius-gebouw, waar de ministers van Financiën van de eurozone vergaderen om een oplossing voor de Griekse schuldencrisis te vinden, neemt hand over hand toe. Ook al is de start van de vergadering opnieuw uitgesteld, pleegt voorzitter Jeroen Dijsselbloem al de hele middag overleg met de verschillende betrokkenen. Slechts één ding is zeker: niemand weet of er vanavond of -nacht een akkoord over de verdere aanpak van de Griekse schuldencrisis uit de bus zal komen. François Hollande en Angela Merkel drukken erop dat ze Griekenland in de eurozone willen houden.

Dat Griekenland gisteren dan toch een formele aanvraag voor de verlenging van zijn steunprogramma indiende, leek in eerste instantie op een toegeving. Was de aanvraag niet precies waar de achttien andere landen van de eurogroep maandagavond om hadden gevraagd? Duitsland drukte het optimisme echter meteen de kop in: de brief van Athene is te vaag en dus "geen substantieel voorstel voor een oplossing", liet de woordvoerder van minister van Financiën Wolfgang Schäuble weten. Verschillende andere landen, waaronder ook België, zitten op dezelfde lijn. "Het verzoek komt (...) niet tegemoet aan de afspraak in de eurogroep van afgelopen maandag", zei minister Johan Van Overtveldt.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel klonk vandaag al een stuk milder dan haar minister. Bij monde van haar woordvoerster zei ze dat de brief van Athene "een goed signaal" is en kan dienen als uitgangspunt voor verdere onderhandelingen. Ook de Europese Commissie is optimistisch. Tijdens de voorbereidende gesprekken is er vooruitgang geboekt, zei woordvoerder Margaritis Schinas vanmiddag. "We hebben er vertrouwen in dat in de nabije toekomst een akkoord gevonden kan worden als iedereen redelijk blijft. Maar daar zijn we nog niet. Er is nog werk aan de winkel."

We hebben er vertrouwen in dat in de nabije toekomst een akkoord gevonden kan worden als iedereen redelijk blijft

Europese commissie
Yanis Varoufakis, Griekse minister van Financiën.
AP Yanis Varoufakis, Griekse minister van Financiën.

De EU-landen die net als Griekenland een steunprogramma hebben doorlopen (Ierland, Portugal en Spanje) blijven erop hameren dat de Grieken de afgesproken hervormingen moeten blijven doorvoeren. Net als Finland en Nederland lijken ze niet geneigd tot enige toegevingen. Zo zei de Nederlandse staatssecretaris voor Financiën Eric Wiebes, die als eerste op de eurogroep aankwam, dat een verlenging van het Griekse steunprogramma alleen mogelijk is als de Grieken aan alle voorwaarden voldoen. "Nederland is bereid om de flexibiliteit, die al in het programma zit, aan de Grieken te laten. Voor de rest moeten alle voorwaarden worden nageleefd en alle afspraken worden nagekomen."

De meest dramatische verklaring kwam van de Maltese minister van Financiën Edward Scicluna, die in een interview met Bloomberg beweerde dat de Griekse onderhandelaars zich in een positie gemanoeuvreerd hebben die een dramatische afloop kan hebben. "Ze hebben nu een punt bereikt, waarop ze Griekenland zullen zeggen: 'Als je echt (uit de euro, red.) wil vertrekken, vertrek dan'", interpreteert hij de opstelling van "Duitsland, Nederland en anderen".

De eurogroep moest normaal gezien om 15 uur starten, maar werd al twee keer uitgesteld. Volgens de laatste berichten gingen de negentien financiënministers van de eurozone rond 17 uur aan een tafel zitten.

Eric Wiebes.
ANP Eric Wiebes.

Nederland is bereid om de flexibiliteit, die al in het programma zit, aan de Grieken te laten. Voor de rest moeten alle voorwaarden worden nageleefd en alle afspraken worden nagekomen

Eric Wiebes, Nederlandse minister van Financiën

Hollande en Merkel willen Griekenland in eurozone houden

De Franse president François Hollande en de Duitse bondskanselier Angela Merkel willen alvast dat Griekenland in de eurozone blijft. Dat hebben ze in Parijs verklaard, waar Hollande Merkel ontvangen heeft op het Elysée. Ze legden hun verklaring af kort voor de start van de eurogroep-vergadering over Griekenland in Brussel.

Griekenland "is in de eurozone en moet in de eurozone blijven", zei Hollande tijdens de gezamenlijke persconferentie met Merkel. "De positie van Frankrijk is dat alles gedaan moet worden, zowel aan Griekse als aan Europese zijde, om de cohesie van de eurozone nog sterker te maken." Hollande is naar eigen zeggen niet op de hoogte van een scenario waarbij Griekenland uit de eurozone zou stappen. "En dat is trouwens ook niet wat de Griekse regering wil. Dat heeft ze al verschillende keren bevestigd."

Merkel zei dat "sinds er een programma voor Griekenland is, het politieke beleid erop gericht is Athene in de eurozone te houden". "Het Griekse volk heeft daar grote opofferingen voor gedaan en wij moeten er alles aan doen om op die weg verder te gaan."

Toch, voegde de bondskanselier eraan toe, moeten de voorstellen die Griekenland gisteren heeft gedaan nog verbeterd worden als van de Bondsdag verwacht wordt dat ze een verlenging van het steunprogramma goedkeurt.

Als er aan het programma gesleuteld wordt, moeten alle eurolanden daar hun goedkeuring aan geven. In vier landen, waaronder Duitsland, is dat een beslissing die het parlement toekomt. Dat is precies de reden waarom er haast gemoeid is met het vinden van een oplossing voor Griekenland. Zonder akkoord loopt het steunprogramma op 28 februari definitief af.

Griekenland zit in de eurozone en moet in de eurozone blijven

François Hollande
GETTY

Informeel overleg

Toch waren verschillende betrokkenen al uren in het gebouw aanwezig. De Griekse minister Yanis Varoufakis kwam al vroeg aan, net als onder anderen zijn Duitse collega Wolfgang Schäuble, ECB-voorzitter Mario Draghi en IMF-topvrouw Christine Lagarde. Tijdens zijn korte persverklaring zei Dijsselbloem dat de gesprekken over Griekenland "behoorlijk ingewikkeld" zijn en dat hij overleg pleegt met de belangrijkste actoren om tot een oplossing te komen.

De onderhandelingen draaien rond de vraag of er een verlenging van het Griekse steunprogramma komt en tegen welke voorwaarden. In het kader van het programma kreeg Griekenland leningen van de andere Europese landen, de ECB en het IMF, in ruil voor structurele hervormingen. De Grieken dienden donderdag de aanvraag in om het steunprogramma te verlengen, maar bleven volgens de andere eurolanden te vaag over het feit of ze hun engagementen uit het verleden willen nakomen.

Het is zeer moeilijk, zoals u wel zult begrijpen

Jeroen Dijsselbloem
Jeroen Dijsselbloem.
PHOTO_NEWS Jeroen Dijsselbloem.

Bij zijn aankomst zei Belgisch minister Johan Van Overtveldt dat hij op de eurogroep verdere verduidelijkingen van de Grieken verwacht. "Heel de brief die Griekenland bezorgd heeft, staat vol goede intenties. Maar wat daarachter zou moeten zitten van concrete maatregelen, dat blijft over bijna heel de lijn behoorlijk vaag. En dat kan natuurlijk niet, dat moet verder geëxpliciteerd worden, zodanig dat we in het verlengde komen van het lopende programma voor Griekenland."

De Griekse minister Varoufakis legde uit dat zijn regering al een heel grote inspanning gedaan heeft en dat het nu aan de andere eurolanden is om over de brug te komen. "Ik denk dat we daar van mening verschillen", reageerde Van Overtveldt. "Ik stel trouwens eens te meer vast dat de communicatie vanuit de Griekse regering behoorlijk onsamenhangend en verwarrend is."

Ondanks de duidelijk nog niet weggewerkte meningsverschillen tussen Griekenland en zijn partners, is Europees commissaris voor Economische en Monetaire Zaken Pierre Moscovici ervan overtuigd dat een akkoord mogelijk is. "Iedereen wil hetzelfde, namelijk dat Griekenland in de eurozone blijft. Alle elementen voor een akkoord liggen op tafel."

PHOTO_NEWS
AFP