Kazachstan kiest voor het eerst in drie decennia nieuwe president

Kazachse militairen in het stemlokaal.
AFP Kazachse militairen in het stemlokaal.
Voor het eerst in drie decennia kunnen de inwoners van Kazachstan zondag 9 juni een nieuwe president kiezen. Analisten verwachten echter dat de grootste economie van de voormalige Sovjetrepublieken in Centraal-Azië de huidige autoritaire koers en nauwe banden met Moskou zal aanhouden. De huidige interim-president, Kassym-Jomart Tokajev, lijkt de verkiezingsoverwinning nu al op zak te hebben. Hij heeft nauwe banden met Rusland en China.

Tokajev, voormalig parlementsvoorzitter die decennialang diende in de hoogste regionen van de overheid, krijgt steun van de enige andere leider van Kazachstan sinds de Sovjet-Unie, de 78-jarige Noersoeltan Nazarbajev. Tokajev kondigde in april aan dat op 9 juni vervroegde presidentsverkiezingen zouden plaatsvinden. Normaal waren er pas in april 2020 presidentsverkiezingen in Kazachstan.

"We kunnen dat amper een verkiezing noemen", zei Diyar Autal, expert bij het Harvard Davis Center voor Russische en Euraziatische studies. De Kazachse wet verbiedt zelfverklaarde kandidaten om deel te nemen aan de race naar het presidentschap. "De weinige mensen die deelnemen aan de verkiezing komen uit politieke partijen die door de regering worden gecontroleerd", aldus Autal.

Autoritair

Nazarbajev trad in maart af als president van Kazachstan, maar heeft nog steeds heel wat macht. Hij draagt de titel "Leider van de Natie", wat hem een rol te spelen geeft in de toekomstige politieke ontwikkelingen. "Onder Tokajev zal het land waarschijnlijk even autoritair blijven zoals het onder Nazarbajev was", aldus nog Autal.

Tokajev duwde een wetgeving door waarmee de hoofdstad Astana officieel werd omgedoopt tot Noersoeltan, naar de voornaam van de vorige president. 

De 65-jarige interim-president volgde hoger onderwijs in Moskou en Peking. Hij was vijf jaar minister van Buitenlandse Zaken van Kazachstan in de jaren 1990. Rond de eeuwwisseling was hij drie jaar lang eerste minister, daarna was hij gedurende vijf jaar staatssecretaris. Voor hij was aangesteld als interim-president, was hij voorzitter van het Hogerhuis van het Kazachse parlement.

Nazarbajev prees Tokajev in een toespraak bij zijn aftreden. Hij zei onder meer dat Tokajev vloeiend Engels en Chinees spreekt.

Geen nieuwe wind

Peter Leonard, redacteur voor Centraal-Azië bij het onafhankelijke medium Eurasianet, oordeelt dat het verleden van Tokajev weinig aanwijzingen heeft voor een mogelijke nieuwe wind in Kazachstan. "Tenzij iets extreem dramatisch zou gebeuren in de regionale dynamiek, zal Kazachstan voor nog heel wat jaren een standvastige bondgenoot blijven van Moskou", aldus Leonard.

Kazachstan probeert wel afstand te nemen van het Sovjetverleden, door het Engels populair te maken en een Latijns alfabet aan te nemen, als alternatief voor het Cyrillische zoals in het Russisch, aldus nog Leonard. Bedoeling is volgens hem om een beleid van "samen maar afzonderlijk" tegenover Rusland te vormen.

Dynastieke overgang

 Volgens Autal is het mogelijk dat Tokajev het presidentschap waarneemt terwijl de dochter van Nazarbajev, Dariga Nazarbajeva, voor het presidentschap wordt klaargestoomd. De 56-jarige Nazarbajeva volgde Tokajev op als voorzitter van de Kazachse Senaat. Tokajev zou zo een overgangsfiguur zijn in het plan van Nazarbajev voor een dynastieke machtsovergang, aldus Autal.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.