Jarrett werd veroordeeld voor een misdaad die hij niet had begaan, nu probeert hij als advocaat andere onschuldige mensen vrij te krijgen

Van beklaagde naar verdediger

Jarrett Adams.
Facebook Jarrett Adams Jarrett Adams.
Jarrett Adams (36) uit Chicago was amper 17 jaar oud toen hij in 1998 werd veroordeeld tot een celstraf van 28 jaar - voor een misdaad die hij niet had begaan. In de bibliotheek van de gevangenis begon hij rechten te studeren om te leren hoe hij zichzelf vrij kon krijgen. Met succes. Nu is hij een gerespecteerde advocaat die anderen die onschuldig in de cel zitten vrij probeert te krijgen.

Het verhaal van Jarrett Adams leest als een boek. Amper 17 jaar oud was hij toen hij samen met twee andere tieners werd beschuldigd van een groepsverkrachting tijdens een trip naar de Universiteit van Wisconsin in 1998. Eén van de jongens nam een goede advocaat onder de arm die onder meer wees op tegenstrijdig bewijsmateriaal en ook een getuige liet oproepen die de puber in kwestie van een alibi voorzag. De tiener werd vrijgesproken. 

De twee andere beschuldigde tieners, waaronder Jarrett Adams, konden zich geen advocaat veroorloven. Zij kregen een door het gerecht aangeduide advocaat. Die riep geen getuigen op – hoewel er een student was die Adams naam had kunnen zuiveren - en maakte er zelfs geen zaak van. “Die advocaat vertelde ons dat hij wist dat we het niet gedaan hadden, maar dat ‘de beste verdedigingsstrategie simpelweg geen verdediging was'. Wat wisten wij er nu van? Mijn enige kennismaking met het gerecht was de tv-serie 'Law & Order'. We wisten niet beter. Nu weet ik wel dat het een verschrikkelijk idee was om geen enkele getuige op te roepen, geen enkel onderzoek in te stellen en ons zonder verdediging voor een volledig blanke jury te zetten. We maakten geen schijn van kans.”

Na een proces dat twee dagen duurde, ging Adams plots van een typische tiener naar een veroordeelde misdadiger. Hij kreeg een zware celstraf van 28 jaar. De andere jongen kreeg 20 jaar. “Het was alsof ik buiten mijn lichaam trad en naar mezelf keek in de rechtszaal”, herinnert Adams zich de mokerslag. “Terwijl een trein steeds dichterbij kwam en frontaal op me inreed.”

NBC News

Kans grijpen

Dit is waar veel verhalen van onschuldig veroordeelden eindigen, maar niet bij Jarrett Adams. In de gevangenis kwam hij in een cel terecht met een oudere man die een levenslange celstraf uitzat. ‘Pops’, zoals Adams hem noemt, moedigde hem aan om terug te vechten. “Ik ga nooit meer in mijn leven naar huis”, vertelde hij me. “Maar jij bent hier door racistische bullshit en door een advocaat die zijn job niet heeft gedaan. Je mag niet opgeven. Het duurt maar even of je verandert in een boef met tattoos op je gezicht die het volledig heeft opgegeven. Je moet vechten. Je hebt een echte kans op vrijheid. Grijp ze.”

“Het was een wake-up call”, vertelt Adams, die tot dan toe verdoofd zijn dagen achter de tralies had doorgebracht. In de bibliotheek van de gevangenis begon hij het proces van hoger beroep te bestuderen. Al snel besefte hij de grote mankementen in zijn eigen proces en begon hij ook patronen te zien in de rechtszaken van anderen. “Wat zaten er veel mensen in de gevangenis als een gevolg van slechte verdediging, omdat ze niets kenden van de wet en hun rechten en schuldig pleitten op dingen waar ze niets mee te maken hadden!" Het vuur in Adams was aangewakkerd. "Ik wilde niet alleen mijn eigen onschuld bewijzen, maar raakte vastberaden om ooit ook anderen helpen, anderen die net zoals mij waren.” Beseffend dat een beroep op federaal niveau nog mogelijk was – als hij hulp van buitenaf kreeg – schreef hij de ‘Wisconsin Innocence Project’ aan, die onschuldig veroordeelden probeert vrij te krijgen.

NBC News

Gerechtigheid

Advocaat Keith Findley, die het project mee bestuurt, herinnert zich dat Adams wel correcte juridische redenen had om beroep aan te tekenen, maar dat hij sceptisch was om de zaak aan te nemen. “Winnen zou heel moeilijk zijn”, vertelde hij een tijd geleden aan MSNBC. Toch beet hij zich als een pitbull vast in de zaak. “We geloofden echt dat hij onschuldig was. En het bewijs dat ze tegen hem hadden gebruikt was gewoon schrikwekkend zwak.” Het verschil met eerdere zaken die Findley aannam was evenwel groot. “Jarrett was heel actief geëngageerd en had sterke ideeën. En hij drong stevig aan om in te zetten op de ineffectiviteit van zijn verdediging, waardoor zijn kansen op een eerlijk proces waren ondermijnd. Het was ongelofelijk hoe hij zijn huiswerk had gemaakt. Hij kende de zaak beter dan wie ook, en hij kende de wet.”

De zaak geraakte tot bij de hoogste federale rechtbank in het Midwesten van de Verenigde Staten, de ‘United States Court of Appeals for the Seventh Circuit’ – Adams enige kans op vrijheid. “Al snel bleek dat de rechters zich grote vragen stelden bij het compleet gebrek aan bewijs in deze zaak”, aldus Findley. “En bij de onbegrijpelijke dwaling van zijn toegewezen advocaat om tegenbewijs gewoon niet te presenteren, terwijl anders nooit zou geconcludeerd worden dat Jarrett schuldig was.” Waar niemand aanvankelijk van had kunnen dromen, gebeurde: de drie rechters deden de veroordeling van Jarrett Adams unaniem teniet. “Ik kreeg kippenvel over mijn hele lijf”, herinnert Findley. “Dat iets onmogelijk lijkt, wil niets zeggen. Je weet nooit dat je toch succesvol kan zijn om gerechtigheid te krijgen.”

Het was ongelofelijk hoe hij zijn huiswerk had gemaakt. Hij kende de zaak beter dan wie ook, en hij kende de wet.

Advocaat Keith Findley

Na bijna 10 jaar

Adams herinnert zich die dag alsof het gisteren was. Hij werd van zijn cel naar een telefoon geleid en hoorde aan de andere kant van de lijn een verstomde groep enthousiastelingen. “Jarrett, je hebt gewonnen!”, schreeuwden ze. “Ik barstte in tranen uit", vertelt Adams. De uitspraak van de rechters veegde zijn strafblad schoon, maar daarmee was de kous niet af. De staat kon hem nog steeds opnieuw veroordelen voor de originele tenlasteleggingen. Openbare aanklagers boden hem een deal aan om nog meer gevangenistijd te vermijden: schuldig pleiten voor de tijd dat hij al had gezeten – inmiddels was dat al negen jaar, bijna tien – en vrijkomen, of een nieuw proces riskeren en zo misschien nog 20 jaar in de gevangenis wegkwijnen. Adams weigerde het aanbod. “Geen haar op mijn hoofd dat eraan dacht om schuldig te pleiten”, zegt hij. “Ik wilde liever terug een proces en voor eens en altijd mijn onschuld bewijzen.” Een riskante beslissing, maar uiteindelijk werden de aanklachten tegen hem ingetrokken.

Toen ik naar de gevangenis moest was er nog geen Google. Ik moest uitzoeken hoe ik mijn achterstand op de wereld kon wegwerken

Jarrett Adams

Na bijna een decennium in de cel, was Adams in 2007 plots een vrije 26-jarige man waarvan het leven op 17-jarige leeftijd op de pauzeknop was gedrukt. “Toen ik naar de gevangenis moest was er nog geen Google. Ik moest uitzoeken hoe ik mijn achterstand op de wereld kon wegwerken. Om een kans te maken.”

Hoewel hij kostbare tijd en levenservaring had verloren in de gevangenis, had hij in die jaren wel een grote kennis van het rechtssysteem opgebouwd. En hij wist het nu heel zeker: hij moest en zou advocaat worden om anderen zoals hem te helpen. Een maand later schreef hij zich in op een community college. Daarna trok hij naar de Loyola Law School in Chicago, waar hij afstudeerde in 2015. Daarna volgde hij stage in onder meer de US Court of Appeals for the 7th Circuit - dezelfde rechtbank die hem eerder had vrijgesproken. 

Jarrett Adams Facebook

In de zomer van 2016 werd hij de allereerste ‘Innocence Project’-vrijgesprokene die door de organisatie werd aangenomen als advocaat. “Ik wist dat hij een geweldige advocaat zou zijn”, vertelt Findley. “Hij had al zo’n grote weg afgelegd op zijn eentje in de gevangenis.” Voor Adams was het een droom die werkelijkheid werd. “Dit is alles wat ik wilde. Ik wilde dat mijn moeder niet langer zou wenen als mensen haar naar haar zoon vroegen. Ik wilde haar trots maken.”

Niets doet meer deugd dan dat ik in exact dezelfde rechtbank binnenstap waar ze me zelfs niet eens bekeken toen ze me tot 28 jaar veroordeelden... En waar ze me nu moeten erkennen als ‘advocaat Adams'.

Jarrett Adams

En of hij dat doet. Afgelopen zomer nog zat Adams opnieuw in een rechtszaal in Wisconsin, maar deze keer zij aan zij met zijn voormalige advocaat Findley om een andere onschuldige man vrij te krijgen. Richard Beranek werd veroordeeld voor verkrachting in 1990. Hoewel hij een alibigetuige had die zelfs kon bewijzen dat hij in een andere staat was op het moment van de feiten, was hij toch veroordeeld op basis van een haaranalyse. Adams – die in dezelfde gevangenis had gezeten als zijn cliënt – was een ongelofelijke hulp voor de onschuldige Beranek. In juni deed een Dane County rechter de veroordeling van Beranek teniet, het zogenaamde dna-bewijs van de FBI bleek fout. Beranek is nu een vrij man, voor een groot deel dankzij het harde werk van Adams, die als geen ander wist hoe de veroordeelde man zich voelde.

Adams blijft nu zijn queeste verderzetten. “Niets doet mij of mijn familie meer deugd dan dat ik in exact dezelfde rechtbank binnenstap – waar ze me zelfs niet eens bekeken toen ze me tot 28 jaar veroordeelden... En waar ze me nu moeten erkennen als ‘advocaat Adams”.

Jarrett Adams aan de zijde van Keith Findley (rechts naast hem) en beklaagde Richard Beranek (links) in de rechtszaal in juni.
NBC News Jarrett Adams aan de zijde van Keith Findley (rechts naast hem) en beklaagde Richard Beranek (links) in de rechtszaal in juni.



4 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Gunther Sallis

    Wetboeken zijn dan ook de enige leerboeken die je niet zelf moet invullen. Ironisch genoeg moet je voor een diploma te verkrijgen met een inkomen waarvan je administratief personeel kan betalen zelf eerst jaren werken als administratief personeel. Verder is dit goed nieuws uiteraard. Konden alle mensen met capaciteitne die slachtoffer zijin van een bepaalde beroepstak maar er een job in verkregen. De wereld zou er gans anders uitzien.

  • Tom Deroo

    "J' Accuse...!": de eeuwenoude georganiseerde taak van Justitie is om bij een dragend deel van de bevolking de impressie in te planten van een rechtstaat en dat op de koop toe in een aangemeten aura van eer en geweten - de rest is eeuwenoude gruwelijke bijzaak. ' Awake! Arise! My beloved! My fair one! And come away! '

  • Diane Bernaerts

    Wow, wàt een man en wàt een verhaal! Het had zo een verhaal van John Grisham kunnen zijn. Hier kunnen ze een film over maken!

  • Casamica Benbae

    Dikke proficiat voor je geweldige moed en doorzettingsvermogen, veel succes met je carrière, hopelijk kan je velen tot dienst zijn