Waarom de kinderen van Mosoel na de gruwel van IS nog meer ellende te wachten staat

Kinderen in de oude binnenstad van Mosoel, gisteren.
ap Kinderen in de oude binnenstad van Mosoel, gisteren.
"Speelgoed dat op de grond ligt, mag je niet aanraken, het kan een bom zijn". De kinderen van Mosoel kénnen de oorlogsgruwel. Niet alleen van IS, ook van de bombardementen die hen moesten 'bevrijden'. Ze hebben ook overdag nachtmerries en velen kunnen niet meer praten, niet meer lachen. Ze waren getuige van de wreedste gruweldaden, werden gedwongen in executie- en foltervideo's van IS op te treden, zagen familieleden sterven en misten twee tot drie jaar school. Maar de ellende voor de kinderen van Mosoel is nog niet voorbij. Ze zullen ervan beschuldigd worden IS te hebben gesteund, de repressie zal hard zijn. Daarvoor waarschuwen hulporganisaties nu de Iraakse stad grotendeels van IS-militanten is gezuiverd.

De Britse hulporganisatie War Child bezocht recent het vluchtelingenkamp in Hamam al-Alil waar de kinderen uit Mosoel hun toevlucht zochten.

'Vreselijkste vorm van kindermisbruik'
De getuigenissen van de kinderen leggen de reikwijdte bloot van het IS-gezag in hun Iraaks bolwerk. "Die kinderen zullen, eens ze terugkeren naar hun stad, ervan beschuldigd worden IS te hebben gesteund. IS dwong de kinderen, zelfs kleuters, op te draven in propagandavideo's waarin ze gevangenen folteren en executeren. Alle kinderen die IS heeft ingezet, zijn slachtoffers. Het is de vreselijkste vorm van misbruik", stelt dokter Brophy van hulporganisatie Save the Children, die de kinderen in het kamp onderzocht.

Nabil is tien en vluchtte drie maanden geleden uit Mosoel, waar hij twee jaar onder het jihadistische bewind had geleefd.

Menselijk schild
Toen hij recent met zijn familie terugkeerde naar Mosoel, stond 'Jij bent IS' op hun gevel gekalkt. Nabil en zijn gezin werden immers als menselijk schild gebruikt toen IS-militanten van het oostelijke deel van de stad naar het westelijke deel trokken.

"Voor de komst van IS was alles goed, daarna werd alles slecht", getuigt de jongen. "Ik verliet de school toen ze over wapens begonnen lesgeven (IS voerde een eigen leerprogramma in, red.) en ik begon te werken in een restaurant. Dat werd vernield bij een zelfmoordaanslag. Daarna zat ik maandenlang opgesloten thuis. Ik ging vroeger graag naar school, ik was goed in wiskunde". Nabil is bang om naar huis terug te keren. (lees verder onder de foto)

afp

Die kinderen zullen, eens ze terugkeren naar hun stad, ervan beschuldigd worden IS te hebben gesteund. IS dwong de kinderen, zelfs kleuters, op te draven in propagandavideo's waarin ze gevangenen folteren en executeren. Alle kinderen die IS heeft ingezet, zijn slachtoffers

Dokter Brophy van hulporganisatie Save the Children
Nabil (10).
WarChild Nabil (10).
Nour (10).
WarChild Nour (10).

Zonder eten naar bed

"IS heeft ons vernietigd", zegt het meisje Nour (10). "Ik bleef twee dagen in de IS-school, waar ze ons alles leerden over geweren en kogels. Tegen de meisjes zeiden ze dat ze ons zouden doden als we iets mispeuterden op school. Tegen de jongens zeiden ze dat, indien die kwaad spraken over IS, ze de jongens en hun ouders zouden afslachten. Ik was daar ondersteboven van en ging dan maar niet meer naar school. Meer dan een jaar lang bleef ik thuis. Vaak gingen we naar bed zonder eten. Mijn zusje werd in onze tent door een kogel geraakt. De kogel kwam door de tent en raakte haar lever. De Rode Halve Maan van Qatar helpt haar. Maar ze hoort nog altijd het lawaai". Nour wil later onderwijzeres worden.

Verraad
Ibrahim (15) getuigt hoe IS-militanten kinderen dwong elkaar te verraden. "Wie te laat kwam voor het gebed, kreeg vaak zweepslagen. Wij bleven in huis. Ze preekten over vrijheid, maar ze namen ons onze vrijheid af. Die vreselijke herinneringen blijven in ons hoofd spoken, we denken er voortdurend aan. Ik denk dat we er nooit meer bovenop komen als ons leven niet betert. We hebben alles moeten verkopen, zelfs onze lakens en dekens". Ibrahim verkoopt in het kamp sapjes, zo verdient hij bijna twee euro per dag. 's Morgens gaat hij naar de school in het kamp. "Ik moet mijn hele familie onderhouden, maar ik heb ook steun nodig zodat ik kan leren".

Introvert
"Wat opvalt, is hoe introvert en teruggetrokken de kinderen geworden zijn. Ze glimlachten haast nooit. Het was alsof ze geen kinderen meer konden zijn", stelt Brophy. Negentig procent van de 65 kinderen die ze sprak had familieleden verloren sinds IS in 2014 een derde van Irak inpalmde.  

"We hebben gezien hoe mensen werden vermoord op straat. We hadden niets. We mochten ook niets, we mochten zelfs niet spelen", getuigt de negenjarige Sara. "Ze hebben mijn broer voor mijn ogen gedood. Ze zeiden dat hij informatie had doorgespeeld naar het leger. Wat kunnen we doen?"

Tegen de meisjes zeiden ze dat ze ons zouden doden als we iets mispeuterden op school. Tegen de jongens zeiden ze dat, indien die kwaad spraken over IS, ze de jongens en hun ouders zouden afslachten

Nour (10) over het leven onder IS-bezetting in Mosoel
Ibrahim (15).
WarChild Ibrahim (15).

Psychologische schade

De door de VS geleide coalitie in Irak heeft de overwinning uitgeroepen na een negen maanden lange strijd om Mosoel. Maar dat is volgens velen voorbarig. De gevechten in de stad houden aan en IS heeft nog de controle over een groot gebied, tot aan de Syrische grens.

Hoewel de naar schatting 600.000 kinderen uit Mosoel en de provincie Nineveh nu relatief veilig in kampen zitten of bij familie, blijft het geweld dat ze hebben gezien hen achtervolgen.

Alle 65 ondervraagde kinderen lijden aan stress en zien voortdurend beelden van "een ding", "persoon" of "monster", beelden die hen ook overdag nachtmerries bezorgen. De psychologische schade is enorm, maar de hulporganisaties waarschuwen voor toekomstig misbruik zoals willekeurige gevangenneming door de coalitietroepen.

Hoewel alle ouders verklaren dat ze hun kind niet meer naar school lieten gaan tijdens de IS-bezetting, werd wellicht de helft daarvan gedwongen hun kinderen naar school te blijven sturen. Dat stelt Rob Williams, ceo van WarChild UK.

"We vrezen dat nu IS weg is, deze kinderen door hun eigen gemeenschap zullen verjaagd worden. Of erger. Het is zoals Frankrijk aan het eind van de Tweede Wereldoorlog".

"We hebben een tand getrokken toen we de IS-bezetters verjoegen, maar we hebben een gapend gat achtergelaten. Wie weet welke infectie daar in de toekomst in gaat woekeren? We moeten stoppen met dit als een probleem te zien, het is eerder een opportuniteit. Als we dat niet doen, zal het niemand verbazen indien over vijf jaar opnieuw een conflict uitbreekt".

We hebben een tand getrokken toen we de IS-bezetters verjoegen, maar we hebben een gapend gat achtergelaten. Wie weet welke infectie daar in de toekomst in gaat woekeren?

Rob Williams van WarChild UK
afp
Vrouwen en kinderen ontvluchten de oude binnenstad van Mosoel, foto genomen op 30 juni.
afp Vrouwen en kinderen ontvluchten de oude binnenstad van Mosoel, foto genomen op 30 juni.