Molenbeekse 'gezinsronselaar' sneuvelt in Syrië

REKRUTEERDE SAMEN MET ZIJN VROUW BURGERS VOOR HET KALIFAAT

rv
Ze rekruteerden deur aan deur. Hij sprak mannen aan, zij haalde hun vrouwen over de streep. Ze zochten geen strijders, maar gezinnen voor het kalifaat. Als een vrouw nog ongehuwd was, bood Mélissa haar eigen Yacine als echtgenoot aan. Die verhalen komen pas los nu hij in Syrië gesneuveld is.

Toen Mélissa Frangi in het najaar van 2015 voor de Brusselse rechtbank verscheen, leek ze in niets op een godsdienstfanate. Ze ging gekleed in een elegante tailleur en deed niet de minste moeite om haar lange haren aan het zicht te onttrekken. Ze zei tot inkeer gekomen te zijn door met haar christelijke vader te spreken. Dat ze ooit aan een vriendin had verteld hoe hard ze wel hoopte dat haar zoontje een strijder zou worden, deed ze als een "dommigheid" af die ze zonder na te denken eruit had geflapt. Die zoon was veertien maanden oud toen Mélissa er op 15 januari 2015 mee naar Syrië probeerde te reizen. Maar ze werd tegengehouden op de luchthaven van Charleroi.

Leider Verviers

Op haar proces schoof Mélissa alle schuld op haar echtgenoot af. Die was toen al naar Syrië vertrokken en zou haar onder druk gezet hebben om hetzelfde te doen. Echtgenoot Yacine Azzaoui behoorde tot de dievenbende die de Brusselse goeroe Khalid Zerkani op poten zette om de jihad te betalen. Dat blijkt uit een diefstal in de Anderlechtse Cora waarop Yacine in mei 2014 werd betrapt met vijf medeplichtigen die later allemaal naar Syrië vertrokken zijn. Onder hen bevond zich ook Souhaib El Abdi, intussen veroordeeld als één van de leiders achter het aanslagcomplot dat werd verijdeld in Verviers op precies dezelfde dag als Mélissa's vertrek.

Zij was met Yacine getrouwd in oktober 2012. Amper 19, maar al een jaar of vier bekeerd tot de islam. Hij was 22 en ze kenden mekaar nog maar enkele dagen. "Ik zat in een depressie en had voortdurend ruzie thuis", verklaarde Mélissa. "Yacine kwam als een redding voor mij." Maar ze zou al gauw een slachtoffer van haar man zijn geworden. Die sloeg haar en dwong haar een sluier te dragen - en eigenlijk waren ze alweer gescheiden toen hij naar Syrië trok. Maar toen hij haar naar daar sommeerde, wist ze niet wat anders te doen. "Ik was alleen en verloren." Met dat verhaal sleepte Mélissa een voorwaardelijke straf uit de brand. Ze kreeg wel vier jaar, maar hoefde niet de gevangenis in.

In Molenbeek doet echter een heel andere versie de ronde. Daar wordt Mélissa nog altijd bestempeld als een minstens even rabiate extremiste als haar man, die er alles aan deed om zoveel mogelijk mensen naar het kalifaat te lokken. Dat de tongen daar nu pas loskomen, heeft alles te maken met het feit dat Yacine gesneuveld gemeld is. Hij zou rond 27 mei zijn omgekomen in de rangen van IS nabij de Syrische stad Deir Ez-Zor. "Yacine en Mélissa ronselden van deur tot deur", weet Bahar Kimyongur, een mensenrechtenactivist met Turks-Syrische roots die zelf in Molenbeek woont. Omwille van zijn vele contacten gingen families van Syriëstrijders bij hem te rade in de hoop om hun verwanten terug te zien.

Tweede echtgenote

Niet zelden werd hun vertrek aan Yacine en Mélissa toegeschreven. "Zij richtten zich nadrukkelijk op gezinnen", zegt Kimyongur, "waarbij Yacine op de man inpraatte en Mélissa probeerde om te vrouw te overtuigen." De Islamitische Staat had immers ook burgers vandoen. "Mélissa was bijzonder geslepen. Zo kocht ze speelgoed voor de kinderen van het gezin dat ze naar Syrië probeerde te krijgen om zo het vertrouwen te winnen." Over vechten werd er niet gesproken. Het zelfverklaarde kalifaat lag toen nog niet zo onder vuur en de boodschap was dat goede moslims nergens beter konden leven.

Ongehuwde vrouwen werden gelokt met het vooruitzicht op een huwelijk, waarbij Yacine als bruidegom diende. "Een Marokkaanse bakkersvrouw vertelde mij gechoqueerd hoe Mélissa haar kwam vragen of haar zus geen zin had om de tweede echtgenote van Yacine te worden", zegt Kimyongur. Hoeveel religieuze huwelijken er zo afgesloten zijn, is niet bekend - maar op het proces van Mélissa stond er ook een tweede vrouw van Yacine terecht. De bekeerlinge Julie (26) gaf hem het jawoord via Skype terwijl hij al in Syrië zat. Toen Julie enkele dagen na Mélissa opgepakt werd, was ook zij haar boeltje aan het pakken. Voor een reis naar Syrië met haar dochter van een jaar of 7 uit een eerdere relatie.

Vaststaat dat het koppel zeker vier gezinnen, waarvan minstens twee met kleine kinderen, naar het oorlogsgebied heeft versluisd. En dat kan best het spreekwoordelijke topje van een ijsberg zijn. Verscheidene van die rekruten proberen ondertussen wanhopig om weer uit Syrië weg te geraken. Mélissa zelf zit veilig thuis in Molenbeek, waar ze volgens ooggetuigen gesluierd loopt en onmiddellijk na de dood van Yacine met een andere extremist hertrouwd zou zijn.