Het grootste moslimland ter wereld en amper jihadisten. Hoe komt dat?

reuters
Indonesië is het grootste moslimland ter wereld, maar er vertrekken nauwelijks geradicaliseerde en met kalashnikovs zwaaiende jihadisten richting Syrië of Irak om zich bij terreurgroep IS te voegen en mee de jihad te voeren. Van de 190 miljoen moslims in het land vonden slechts 500 tot 700 de afslag naar het 'kalifaat'. Opvallend toch? Hoe komt dat?

Vergelijking met België

Islamitische Staat doet nochtans flink zijn best om nieuwe 'broeders' onder de Indonesiërs te rekruteren. De terreurgroep voert er een uiterst agressieve propagandastrategie. Maar ondanks verwoede pogingen loopt hun pro IS-campagne niet bepaald van een leien dakje.

Volgens onderzoeksgroep The Soufan Group zijn zo'n 500 tot maximaal 700 Indonesiërs vertrokken richting IS (laatste update in juli 2015). Op een totale bevolking van 250 miljoen Indonesiërs, waaronder maar liefst 190 miljoen moslims, is dat een peulschil. Ter vergelijking: een delegatie van de VN-werkgroep die zich bezighoudt met het vraagstuk van de inzet van huurlingen, meldde in oktober van dit jaar dat er zeker 500 Belgen (laatste update in oktober 2015) naar Syrië en Irak zijn vertrokken. Tja.

thinkstock

Uitdagen van het Wahabisme

Indonesië heeft nochtans zijn portie geweld en terreur in het verleden wel gekend. Waarom krijgt IS geen voet aan de grond? Volgens het Institute for Policy Analysis of Conflict (IPAC) in Jakarta zijn er verschillende verklaringen voor waarom zo weinig Indonesiërs zich naar het Syrische strijdtoneel bewegen. Eén factor is Nahdlatul Ulama (NU) (in combinatie met verschillende andere moslimorganisaties in Indonesië). NU is een islamitische organisatie met zo'n 50 miljoen leden. Het predikt het absolute omgekeerde van al wat IS de wereld injaagt.

NU staat voor progressiviteit, tolerantie voor andere godsdiensten, mededogen en inclusiviteit. Het promoot actief een niet-letterlijke interpretatie van de Koran met de nadruk op geweldloosheid. "We dagen rechtstreeks de Wahabistisch-geïnspireerde ideeën van IS uit", vertelde de voorzitter van de NU-raad eerder aan de Times. NU is het resultaat van de ontmoeting van verschillende religies in de regio. Laat het erg pluralistische en seculiere Indonesië (Aceh is de enige provincie in Indonesië waar de sharia geldt) niet toevallig daardoor écht een barslechte voedingsbodem vormen voor het jihadistische gedachtegoed.

LEES VERDER ONDER DE FOTO

anp
ap
reuters

Waar grootste aantallen?

Zeker even belangrijk als organisaties zoals NU en religieus pluralisme zijn de andere factoren die Indonesië typeren. Het land is redelijk politiek stabiel en kent en erkent belangrijke democratische vrijheden zoals vrijheid van meningsuiting. In landen als Tunesië en Saoedi-Arabië, waaruit veel meer strijders voor IS worden 'geleverd', is de situatie anders.

Landen die het grootste aantal buitenlandse strijders kennen, zijn politiek repressief (Saoedi-Arabië, 2.500 strijders), politiek instabiel (Tunesië, 6.000 strijders), discriminerend tegenover de moslimminderheid (Rusland, 2.400 strijders) of een combinatie van die dingen.  

Deze info lijkt niet echt nieuw, toch? Wat kunnen we hiervan leren?

Amerikaanse moslims tijdens protest tegen de executie van de prominente sjiitische geestelijke Nimr al-Nimr in Saoedi-Arabië.
reuters Amerikaanse moslims tijdens protest tegen de executie van de prominente sjiitische geestelijke Nimr al-Nimr in Saoedi-Arabië.