Gevaarlijkste job ter wereld: één foutje en het is gedaan

getty
Vergissen is menselijk, maar voor dit beroep kan één foutje het verschil betekenen tussen leven en dood. We hebben het over de helden die landmijnen opsporen en uitschakelen. Een van de gevaarlijkste jobs ter wereld: "Ze liggen daar geduldig te wachten om te doen waarvoor ze bedoeld zijn".

"Eens ze in de grond steken, maken landmijnen geen onderscheid tussen vriend en vijand, tussen mens en dier, tussen vrouw en kind", zegt Ian Mansfield aan news.com.au. Mansfield diende meer dan 20 jaar bij het Australische leger en engageerde zich daarna voor humanitair werk bij de Verenigde Naties en bij een gespecialiseerde ontmijningsfirma uit Genève. Hij zag met zijn eigen ogen de verminkingen die een mijn kan aanrichten als ze ontploft. Hij schreef er een boek over: Stepping Into A Minefield.

Landmijnen hebben als afschuwelijke doel te doden en te verminken. Zeker 50 landen hebben een actief ontmijningsprogramma en er is dus een wereldwijde vraag naar personeel. Maar je riskeert wel je leven, telkens weer. Gisteren nog kwam een Australische ontmijner om het leven in Irak, toen hij een explosief van IS onschadelijk wou maken. Het slachtoffer was eind de vijftig en leidde een groep van dertig ontmijners in Daquq, niet ver van Kirkoek, 200 km ten noorden van Bagdad. IS werd daar vorig jaar verdreven maar hun militanten lieten er honderden zelfgemaakte explosieven achter.  

Zelfgemaakte explosieven
Elke ontmijner beseft het constante gevaar en volgens Mansfield is er dan ook maar één manier om de job goed uit te voeren: "degelijke opleiding, degelijk materiaal en degelijke planning". Maar dat is helaas niet altijd voldoende. "Tegenwoordig doen ook heel wat burgers dit werk. Zij leiden de lokale bevolking op. Het zorgt voor een loon en voor een zekere bekwaamheid. Ze zijn gemotiveerd omdat het de eerste stap is om vluchtelingen terug te laten keren naar hun land."

Mansfield en zijn team zijn getraind in het inschatten van de risico's. Deels komt het erop aan te weten wat voor soort bom er op je weg kan liggen. "Je legt het explosief net genoeg bloot als nodig is, je plaatst er een staaf springstof naast en je doet de landmijn ter plaatse ontploffen", legt hij uit.

Het grootste gevaar schuilt tegenwoordig in de zelfgemaakte explosieven. "Zij zijn veel moeilijker te ontmantelen en vereisen een hogere opleiding", zegt Mansfield. Meestal zijn ze vervaardigd om tanks te verwoesten en daarom is het gecontroleerd opblazen, zoals van landmijnen, geen optie. "Je moet de ontsteking uitschakelen of je moet ze verplaatsen. En dat is gevaarlijk." Bovendien kan de vijand ze vanop afstand tot ontploffing brengen met een gsm.
LEES HIERONDER VERDER

kos
Ian Mansfield krijgt bloemen van een Afghaanse boer wiens land hij met zijn team mijnenvrij heeft gemaakt.
kos Ian Mansfield krijgt bloemen van een Afghaanse boer wiens land hij met zijn team mijnenvrij heeft gemaakt.

Humanitaire organisaties proberen de mijnenvelden zoveel mogelijk te vermijden, maar in het geval van het Australische slachtoffer zaten ze er waarschijnlijk middenin. Het zijn vaak ex-militairen die de risico's kennen, maar voor burgers is het dubbel zo tragisch, zegt Mansfield.

Een metaaldetector is nog altijd de meest betrouwbare techniek om mijnen op te sporen. Maar er worden ook getrainde snuffelhonden ingezet.

Ondanks het altijd aanwezige levensgevaar haalt Mansfield erg veel voldoening uit zijn job. Al zag hij zelf meermaals de meest vreselijke taferelen, waarbij lichaamsdelen letterlijk werden weggeblazen. "De lokale bevolking is dit soort situaties gewend. Oorlog en dood. Dat is intriest. Als iemand omkwam, werd die begraven. Die dag werd er dan niet meer gewerkt. Maar de volgende dag begonnen ze opnieuw. Het is een hard leven voor sommigen. Tragisch en verschrikkelijk."

Enorme explosie bij ontmanteling
De Australische betreurde ontmijner wordt intussen geprezen door zijn baas, Ben Truniger. Het laatste dodelijke ongeval bij hen dateerde van zes jaar geleden. "Ook toen werd een van onze meest ervaren ontmijners ooit getroffen", zegt Truniger. "Dinsdagochtend ging er eentje verkeerd, en eentje is genoeg. Het was een enorme explosie van een zelfgemaakte bom die hij probeerde te ontmantelen. Hij was een goeroe, een mentor, een opleider, een supervisor. De tragedie is dat je dit soort ongevallen bij iedereen behalve bij hem zou verwachten."

De ex-militair had dertig jaar ervaring als ontmijner en was sinds een half jaar aan het werk in Daquq. Daar werden de laatste maanden al zo'n 500 explosieven verwijderd.

Zij die de landmijnen leggen, zijn volgens Mansfield jammer genoeg listig.
kos Zij die de landmijnen leggen, zijn volgens Mansfield jammer genoeg listig.