"Het moment van de grote overwinning op IS is nabij"

Het Iraakse leger bereidt zich voor op een militaire operatie in Fallujah.
AFP Het Iraakse leger bereidt zich voor op een militaire operatie in Fallujah.
De Iraakse premier Haider al-Abadi heeft de start aangekondigd van een militaire operatie om de stad Fallujah te heroveren op terreurgroep Islamitische Staat (IS). "Het moment van de grote overwinning is nabij", aldus de Iraakse leider op Twitter.

Volgens Al-Jazeera komen meldingen binnen van zware artilleriebeschietingen op de stad, die in januari 2014 in handen viel van IS.

De premier zei maandag (lokale tijd) tijdens een televisietoespraak op de Iraakse staatstelevisie dat het Iraakse leger inwoners van de stad die wilden vertrekken zou begeleiden. Het leger heeft inwoners zondag al gewaarschuwd het gebied te verlaten. Gezinnen die niet konden vertrekken, kregen het advies witte vlaggen op de hangen.

De stad, 50 kilometer ten westen van de hoofddtad Bagdad, is sinds vorig jaar omsingeld door veiligheidstroepen en hun bondgenoten. Inwoners die wilden vluchten zijn de afgelopen maanden tegengehouden door IS. Een lokale functionaris zei zondag dat meer dan 75.000 burgers vastzitten in de stad, waar voor het conflict zo'n 300.000 mensen woonden.

Human Rights Watch (HRW) waarschuwde vorige maand dat inwoners van de stad honger lijden vanwege een gebrek aan voedsel en de hoge voedselprijzen.

Verschillende milities

Bij het offensief zijn volgens de premier verschillende diensten en groeperingen betrokken. Zo doen onder meer het leger, de politie en lokale stammen mee, maar ook een coalitie van overwegend sjiitische milities.

De milities, waarvan een aantal wordt gesteund door buurland Iran, mogen volgens Iraakse functionarissen mogelijk alleen buiten de stad opereren. Dat moet voorkomen dat spanningen met soennitische inwoners van Fallujah oplaaien.

Het Iraakse leger en zijn bondgenoten winnen de laatste maanden terrein op IS. Toch geldt de herovering van Fallujah als een hele opgave. Tijdens de oorlog in Irak van 2003 tot 2011 hadden Amerikaanse troepen alle mogelijke moeite met veelal radicaalislamitische opstandelingen die in Fallujah een stadsguerrilla tegen de bezettingsmacht voerden. Duizenden huizen werden verwoest en zo'n tachtig Amerikaanse militairen sneuvelden. Dat maakte Fallujah tot het slagveld met de zwaarste Amerikaanse verliezen.

Onrust in Bagdad

De Iraakse premier al-Abadi staat onder grote druk. In de hoodstad Bagdad wordt al maanden gedemonstreerd. De demonstranten verwijten al-Abadi dat hij niet optreedt tegen corruptie en sektarische spanningen in het land. Sinds enkele weken laat de premier zich niet meer zien in het Iraakse parlement. De laatste keer dat hij kwam, in maart, jouwden politici dat zijn regering onwettig is. In een poging het volksverzet te doven, heeft al-Abadi inmiddels toegezegd 'radicale hervormingen van het politieke stelsel' versneld door te voeren.

Twee weken geleden kostte een grote bomaanslag in Bagdad aan zeker 70 mensen het leven. IS heeft de aanslag in Sadr City, bevolkt door arme sjiitische moslims en het middelpunt van recente protesten, opgeëist.