Impeachment Trump: opperrechter weigert vraag over klokkenluider

Rechter John Roberts
EPA Rechter John Roberts
In de Amerikaanse Senaat heeft opperrechter John Roberts van het Hooggerechtshof, die het impeachment-proces tegen president Donald Trump voorzit, vandaag geweigerd een vraag voor te lezen. Die was afkomstig van senator Rand Paul en ging over de klokkenluider. 

Opperrechter John Roberts, die al eerder had gezegd dat hij de naam van de vermoedelijke klokkenluider niet luidop wilde zeggen, weigerde om Rand Pauls vraag voor te lezen. “De voorzitter weigert de vraag voor te lezen op de manier waarop ze werd ingediend”, aldus Roberts, die vervolgens de Democraten weer aan de beurt liet om een vraag te stellen. Rand Paul verliet vervolgens tijdelijk de zaal. 

Later stelde hij de vraag opnieuw, deze keer zonder vermelding van de naam van de klokkenluider. Rechter Roberts las ze deze keer wel voor. Rand wilde weten of het gerucht, dat de ronde doet in rechtse kringen, klopt dat de klokkenluider samenwerkte met de Democraten om Trump uit het zadel te krijgen. Adam Schiff, de Democratische impeachmentmanager, ontkende dat met klem en noemde de bewering “schandelijk”.

Getuigen of niet?

De Republikeinen hopen nog altijd het proces morgen af te ronden en president Trump vrij te spreken van obstructie van het Congres en machtsmisbruik. De Democraten willen echter dat er nog meer getuigen gehoord kunnen worden en hopen daarvoor morgen tijdens een stemming hun slag thuis te halen.

Centraal staat de mogelijke getuigenis van John Bolton, Trumps voormalige veiligheidsadviseur, die in het manuscript voor zijn boek enkele explosieve onthullingen doet. Daarvoor moeten de Democraten tijdens een stemming een meerderheid behalen in de Senaat: dat betekent dat ze minstens vier Republikeinen moeten overtuigen om met hen mee te stemmen. Adam Schiff stelde vandaag voor om de getuigenissen te beperken tot een week, in de hoop zo meer Republikeinen te kunnen overtuigen.

De Republikeinse senator Lisa Murkowski uit Alaska heeft alvast laten uitschijnen dat ze tijdens de stemming morgen mogelijk met de Democraten meestemt om extra getuigen op te roepen. “Het dispuut over de materiële feiten pleit voor het oproepen van getuigen met directe kennis van zaken … Waarom kan dit orgaan ambassadeur John Bolton niet oproepen?”, vroeg Murkowski via opperrechter John Roberts aan de advocaten van de president. De senator liet na de zitting weten vrijdagochtend lokale tijd haar definitieve besluit bekend te maken.

Tegenvaller voor Democraten

Senator Lamar Alexander uit Tennessee, een andere Republikein van wie werd gedacht dat hij eventueel met de Democraten mee zou stemmen, heeft vandaag na de zitting laten weten dat hij tegen het oproepen van nieuwe getuigen zal stemmen. “We hebben geen aanvullend bewijs nodig om vast te stellen wat al is bewezen”, zei hij in een verklaring.

Lamar Alexander temidden van journalisten.
AFP Lamar Alexander temidden van journalisten.

Voor de Democraten, die hadden gehoopt met de steun van Alexander, Murkowski en de Republikeinse senator Susan Collins voldoende stemmen te hebben voor hun voorstel om getuigen op te roepen, is dit een grote tegenvaller. Collins had eerder op de tweede dag van de vragensessie in de Senaat al laten weten dat ze voorstander is van het oproepen van getuigen, onder wie voormalig veiligheidsadviseur John Bolton. 

Doordat Alexander definitief tegen het horen van getuigen zal stemmen is de kans groot dat het afzettingsproces morgen definitief wordt afgesloten: de Republikeinen willen het proces zo snel mogelijk - zonder extra getuigenissen - afronden om de politieke schade die president Trump door het proces oploopt te beperken.

In totaal is een tweederdemeerderheid van de Senaat nodig om Trump af te zetten, maar het is onwaarschijnlijk dat dit lukt. Eerder op de dag gaf de prominente Republikein John Barrasso nog aan dat de Republikeinen de stemming om de getuigen waarschijnlijk zouden gaan winnen. 

“Herverkiezing Trump in algemeen belang”

Alan Dershowitz, een van Trumps advocaten, verdedigde Trump gisteren door te zeggen dat de president vrij is om te doen wat hij wil als hij ervan overtuigd is dat het hem gaat helpen bij zijn herverkiezing, die in het openbare belang is. 

Schiff uitte zijn verontwaardiging over die uitspraak gisteren tijdens de hoorzitting en achteraf ook in een tweet. “We hebben al gezien hoe de lat steeds opmerkelijk lager wordt gelegd. Volgens Trumps advocaten is alles toegestaan zolang de president gelooft dat het hem helpt bij zijn herverkiezing. Het is niet OK om om buitenlandse inmenging in de verkiezingen te vragen, zelfs als je daar niet in slaagt. Het toont gewoon dat je een mislukte schurk bent.”

Schiff verwees ook naar een advocaat van het ministerie van Justitie die - uitgerekend vandaag - in een andere rechtbank aanhaalde dat het Huis van Afgevaardigden een president kan afzetten als die weigert om in te stemmen met dagvaardingen vanuit het Congres. Dat gaat echter lijnrecht in tegen wat Trumps advocaten beweren. “Je kan dit niet zelf verzinnen”, aldus Schiff. De mededeling werd door de andere senatoren op gelach onthaald.

Trump haalt uit naar proces tijdens rally

President Trump voerde tijdens deze procesdag trouwens zelf campagne in Des Moins in Iowa en haalde daarbij uit naar het proces en de Democraten, die hij ervan beschuldigde zijn verkiezingswinst in 2016 ongedaan te willen maken. “Ze willen jullie stembiljetten vernietigen, onze democratie vergiftigen en het hele regeringssysteem omverwerpen”, klonk het opruiend.

Donald Trump tijdens zijn rally in Iowa.
EPA Donald Trump tijdens zijn rally in Iowa.