Hoe verzond de piloot in Schiphol een kapingsmelding en waarom zette hij zijn fout niet meteen recht?

ANP
Grote paniek gisteren op de luchthaven van Schiphol: de politie had via de luchtverkeersleiding een melding binnengekregen van een mogelijke kaping. Het ging daarbij om een vliegtuig dat elk moment kon opstijgen. Later bleek de code per ongeluk te zijn verstuurd. Hoe kon dat in godsnaam gebeuren?

Als er sprake is van een kaping aan boord van een vliegtuig wordt dat doorgegeven via een zogenaamde kapingscode. Die code verwittigt de luchtverkeersleiding, wordt verstuurd via een transponder én is anders bij elk vliegtuig. “Elk vliegtuig krijgt een bepaalde code van luchtverkeersleiders. Die code moeten piloten ingeven zodat de luchtverkeersleiders op hun scherm duidelijk kunnen zien welk toestel waar aan het vliegen is”, legt André Berger, hoofd van de piloten bij TUI Fly, uit aan Radio 1. Aan de hand van de unieke code weten luchtverkeersleiders om welk vliegtuig het gaat.

Drie speciale codes

Daarnaast zijn er nog drie bijzondere codes die gebruikt worden om aan te geven dat een vliegtuig in een noodsituatie verkeert. Code 7700 geeft aan dat het gaat om een algemene noodsituatie. De code 7600 toont dat het vliegtuig niet in verbinding staat met de luchtverkeersleiding. Tenslotte betekent code 7500 dat het vliegtuig gekaapt wordt.

Vergissing

Waarom de piloot die laatste code heeft ingevoerd zonder dat er sprake was van gevaar? Hij werd vergezeld door een piloot in opleiding, een stagiair. Vermits het bedienen van de transponder een belangrijk deel van de opleiding is, was de piloot druk in de weer met zijn uitleg daarrond. Tijdens die uitleg heeft de piloot echter – noem hem té ijverig – de noodcode ingetoetst. Iets wat je volgens Berger niet doet met de drie speciale codes, en al zeker niet met die van kaping.

Radiostilte

De kapingsmelding werd verzonden en op het vliegtuig gebeurde niets meer. Waarom liet de piloot na zijn gemaakte fout niet even weten dat het om een vergissing ging? “Het gaat om een stil alarm en er gaat nooit contact worden gezocht met de piloot om te vragen of er echt iets aan de hand is. Als het om een echte kaping gaat, wil je niet dat de kapers horen dat de luchtverkeersleiding op de hoogte is”, aldus Berger. Opnieuw vanuit dezelfde logica, is de kapingscode de enige code die niet herroepen kan worden.

Intussen namen de luchtverkeersleiders de nodige voorzorgen; verwittigden ze de politie en de hulpdiensten die massaal opdaagden. En de piloot? Die had helemaal niets door. De veiligheidsdiensten benaderen het vliegtuig immers van achteren zodat eventuele kapers niks kunnen zien. Ook aan boord heeft niemand iets opgemerkt, getuigt Javier Domingo, afkomstig uit Spanje: “De schrik kwam pas toen ik bij het verlaten van het toestel in de slurf allemaal militaire politie met bivakmutsen tegenkwam.”

Gedurende meer dan een uur werd een deel van de luchthaven ontruimd en stond antiterreurpolitie paraat. Maar uiteindelijk moest Air Europa toegeven dat kapingsalarm per ongeluk was ingevoerd.

En nu?

Air Europa begint geen disciplinair onderzoek naar de piloot. “Hoezo? Er valt hem absoluut niets te verwijten. Wat valt er nog te onderzoeken?”, zo zegt de woordvoerder aan NOS. De woordvoerder zegt dat de kwestie, wat de luchtvaartmaatschappij betreft, is afgedaan. 

En van een factuur zal ook geen sprake zijn volgens de woordvoerder van de Nederlandse gemeente Haarlemmermeer, waar de luchthaven gesitueerd is: “Als veiligheidsregio werken wij met tal van rampenbestrijdingsplannen, draaiboeken en protocollen. Die zijn er om snel en georganiseerd hulp te kunnen verlenen, ook als die hulp, zoals gisteren, niet nodig blijkt te zijn." 

“De alarmering en opschaling van de crisisbestrijdingsorganisatie hebben er in ieder geval toe geleid dat we als hulpverleningsorganisaties met andere autoriteiten hebben kunnen samenwerken en oefenen om een dergelijk serieus incident te bestrijden”, aldus de gemeentewoordvoerder.

Gedurende meer dan een uur werd een deel van de luchthaven ontruimd en stond antiterreurpolitie paraat.
privé Gedurende meer dan een uur werd een deel van de luchthaven ontruimd en stond antiterreurpolitie paraat.
EPA



15 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • johanneke li

    Je kunt dat niet rechtzetten, eens er alarm is moeten de hulpdiensten zich nu eenmaal vergewissen of er al dan niet dreiging is, zelfs al schreeuw je uit dat het een foutje was

  • Luc Deville

    Ik weet niet zeker dat het nummer zelf vermeld is maar dat er een code is voor kaping is al verschillende keren vermeld in de reeks Air Crash Investigation. Er zijn duizenden piloten en verkeersleiders over de hele wereld en allemaal kennen ze dit nummer uit het hoofd. Een geheim is het dus niet.

  • Bert D'Hondt

    Zo een groot geheim zijn die squawk-codes niet hoor. 7500, 7600 en 7700 zijn alom gekend, zelfs voor amateurs, en ook voor wat ze staan.

  • Herman Van den Bosch

    Haast niet te geloven, piloten zijn zeer punctueel in hun handelingen dus ik heb er mijn bedenkingen bij.

  • Jacques Van de Velde

    Alle veiligheidsprocedures goed in het lang en breed uitsmeren, diegene die het minder goed bedoelen kijken toch niet mee....... Tsssss