Hoe klimaatverandering bijdraagt aan stroom van vluchtelingen naar Europa

Vluchtelingen breken door een omheining in de Macedonische grensplaats Gevgelija richting Servië.
EPA Vluchtelingen breken door een omheining in de Macedonische grensplaats Gevgelija richting Servië.
Terwijl Europa worstelt met de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog, waarschuwen experts dat de klimaatverandering de toestroom van vluchtelingen nog groter zal maken.

Mensenrechtenactivisten en migratiespecialisten zijn het erover eens dat de vluchtelingenstroom niet snel zal vertragen. Oorlogen, terrorisme en armoede in het Midden-Oosten zullen nog meer mensen op de vlucht doen slaan. Een bijkomende factor, zo menen wetenschappers, zal het probleem nog groter maken: de klimaatverandering.

Droogte, armoede, volksverhuizing, burgeroorlog
Van 2006 tot 2011 kreunden grote delen van Syrië onder een extreme droogte die volgens klimatologen erger werd door de klimaatverandering. De droogte zorgde voor toegenomen armoede en een volksverhuizing naar stedelijke gebieden, zo blijkt uit een recent rapport dat werd gepubliceerd in het vakblad Scientific American.

"Die droogte, en het slechte management ervan door het regime van Assad, hebben mee geleid tot het verhuizen van 2 miljoen Syriërs", stelt Francesco Femia van het Amerikaanse Center for Climate and Security. "Die interne volksverhuizing heeft op haar beurt wellicht bijgedragen aan de sociale onrust die aan de oorsprong lag van de burgeroorlog. Die heeft voor de vluchtelingenstroom richting Europa gezorgd. Wat in Syrië gebeurde, zal wellicht ook elders een rol spelen".

Overstromingen en droogte
In het Midden-Oosten en Afrika heeft de klimaatverandering impact op het weer. Die veranderingen hebben voor meer natuurrampen zoals overstromingen en droogte gezorgd. Landbouwland is woestijn geworden en hittegolven zijn nefast voor gewassen en vee. Op lange termijn kunnen gewijzigde weerpatronen ervoor zorgen dat boeren, vissers en herders naar stedelijke gebieden trekken. Zoals in Syrië is gebeurd.

De droogte en het slechte management ervan door het regime van Assad, hebben mee geleid tot het verhuizen van 2 miljoen Syriërs. Die interne volksverhuizing heeft op haar beurt wellicht bijgedragen aan de sociale onrust die aan de oorsprong lag van de burgeroorlog. Die heeft voor de vluchtelingenstroom richting Europa gezorgd. Wat in Syrië gebeurde, zal wellicht ook elders een rol spelen

Francesco Femia van het Amerikaanse Center for Climate and Security

Wateroorlogen
Zowel het Pentagon, dat de klimaatverandering bestempelt als een 'dreigingscatalysator', als presidentskandidate Hillary Clinton waarschuwen voor 'wateroorlogen'. Daarbij zouden rivaliserende regeringen of milities elkaar bekampen met de slinkende watervoorraden als inzet. Daardoor zouden nog grotere groepen migranten op zoek gaan naar veiligheid en bestaansmiddelen.

Klimaatvluchtelingen
Vorige week nog waarschuwde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry tijdens de klimaattop in Alaska nog dat de klimaatverandering voor een nieuwe soort migranten zal zorgen: de klimaatvluchtelingen. "Als je denkt dat migratie wegens extremisme vandaag een uitdaging is voor Europa, wacht dan tot je ziet wat er gebeurt als er geen water en geen voedsel meer is of de ene stam tegen de andere vecht om te overleven", zei Kerry.

Veiligheidsanalisten zien al de impact van de klimaatverandering, in het bijzonder in migratiepatronen uit noordelijk Afrika en het Sahelgebied, de strook landbouwgebied onder de Saharawoestijn. "Alle indicaties wijzen erop dat de klimaatverandering massaal bijdraagt aan de menselijke mobiliteit", stelt Michael Werz van de beleidsgroep American Progress.

Syriërs en Afghanen mogen dan de hoofdmoot uitmaken van de vluchtelingen die naar Europa komen, de Afrikanen uit het Sahelgebied volgen hen op de voet. "Niemand maakt de bedenking 'ik verwacht een verhoging van de CO2-uitstoot dus ik zal maar opkrassen en naar Europa gaan'. Maar de effecten daarvan - mislukte oogsten, vee dat steeds minder kan grazen en lokale conflicten - drijven nu al mensen uit de Sahel naar het noorden om aan de armoede te ontsnappen".

Probleem bij wortels aanpakken
In Europa woedt het debat over wat te doen met de instroom van migranten en vluchtelingen. Tegelijk is er nood aan internationale inspanningen om de regio's waar die mensen vandaag komen te stabiliseren. Maar het volstaat niet te zoeken naar manieren om conflicten een halt toe te roepen, meent Femia. "Er moeten veel meer middelen besteed worden aan klimaataanpassing, aan waterbeveiliging en voedselzekerheid zodat migratie niet de enige optie wordt. Het probleem bij de bron aanpakken betekent niet het conflict beëindigen, maar het stoppen voor het begint. Dus moeten we ook de klimaatverandering aanpakken".

Als je denkt dat migratie wegens extremisme vandaag een uitdaging is voor Europa, wacht dan tot je ziet wat er gebeurt als er geen water en geen voedsel meer is of de ene stam tegen de andere vecht om te overleven

Amerikaans buitenlandminister John Kerry



Reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels