Het rustige plekje op Canadees eiland dat op 9/11 plots duizenden gestrande reizigers moest slikken en hen met open armen ontving

REUTERS
De eerste vrouwelijke piloot van American Airlines werd op 11 september 2001 in volle vlucht op de hoogte gebracht van de terreuraanslag op de WTC-torens in New York. Kapitein Beverly Bass, zelf toen op weg van Parijs naar Dallas, moest een noodlanding maken op de luchthaven van Gander op het Canadese eiland Newfoundland. Ze was niet de enige. Op het anders zo rustige en afgelegen plekje in de noordoostelijke tip van Noord-Amerika was het plots megadruk, met duizenden gestrande passagiers.

Het vliegtuig van Bass was het 36ste dat op Gander moest landen. Nóg twee andere toestellen werden afgeleid naar Gander International Airport, een belangrijke militaire vliegbasis tijdens WO II en de enige luchthaven van redelijke omvang in de buurt. Het ging om wat later bekend werd als operatie Yellow Ribbon. Het hele Noord-Amerikaanse luchtruim werd afgesloten, na de grootste terreuraanslagen ooit in de VS, ook al wisten Bass en co dat toen nog niet.

De inzittenden mochten na de noodlanding niet van boord in Gander. "We bleven in totaal 28 uur op het vliegtuig", aldus Bass. "Niet iets waarvoor we getraind waren. We pakten het minuut per minuut, uur per uur en dag per dag aan." Alles samen zaten 6.759 passagiers en crewleden vier dagen lang vast in Gander, een stadje met maar een goede 10.000 inwoners. Alleen Vancouver International Airport en Halifax International vingen meer passagiers op.

Het bevolkingsaantal van Gander werd plots dus bijna verdubbeld en dat zette druk op de voorzieningen. Overigens waren er nog enkele andere tijdelijke bewoners op het eiland gestrand: negen katten, elf honden en twee bonobo's, die ook per vliegtuig meereisden. De dieren konden gelukkig terecht in een leegstaande hangar op de luchthaven.

De plaatselijke bevolking deed er alles aan om de vermoeide en verwarde reizigers het zo aangenaam mogelijk te maken. Ze brachten onder meer luiers, nicotinepleisters en medicatie naar de vliegtuigen. Uiteindelijk mochten de passagiers  dan toch van boord met enkel hun handbagage.

De solidariteit en gastvrijheid werden legendarisch. Buschauffeurs gaven zich op als vrijwilliger om mensen te vervoeren naar de scholen die dienden als opvangplaatsen, restaurants schonken eten weg, inwoners kookten dagenlang voor de menigte en stelden hun huizen open voor hun onfortuinlijke gasten, zodat die konden douchen en slapen. Ze organiseerden grote barbecues en staken een heuse verjaardagsparty met optredens en al in elkaar voor enkele terminaal zieke kindjes, die vanuit Londen naar Disney World waren gevlogen.

Pas zo'n dertig uur later zagen de gestrande reizigers de wereldschokkende beelden van de vliegtuigen die zich in de Twin Towers van het World Trade Center in Manhattan hadden geboord. 

Voor Hannah en Dennis O'Rourke, uit Long Island, was dit drama op wereldschaal ook een persoonlijke nachtmerrie. Hun zoon Kevin was bij de brandweer van New York City en ze konden hem maar niet bereiken. Twee weken later werd zijn lichaam gevonden tussen het puin van de trappenhal in Tower One. In Gander had Beulah Cooper, bijgenaamd de lokale Florence Nightingale, de doodongeruste ouders gesteund. Vandaag staan ze nog altijd in contact met haar. "Hannah hangt nooit de telefoon op zonder een 'ik hou van jou', en ik doe hetzelfde met haar", zei Cooper daarover in de New York Post.

Eén gestrand koppel verloor hun zoon, een brandweerman in New York City, bij de aanslagen op de WTC-torens.
REUTERS Eén gestrand koppel verloor hun zoon, een brandweerman in New York City, bij de aanslagen op de WTC-torens.

Operatie Yellow Ribbon gaat de geschiedenis in als een moment waarop de mensheid zich op zijn best toonde na een van 's werelds grootste tragedies, die het allerslechtste van de mens naar voren brachten. Een mooi verhaal van op het eiland is dat van Nick en Diane Marson. De Brit en de Texaanse werden er verlief op elkaar en stapten later in het huwelijksbootje. Er werd een musical over Gander geschreven, Come From Away, een uitdrukking waarmee Newfoundlanders mensen uit de rest van de wereld aanduiden en tegelijkertijd een metafoor voor een ontvangst met open armen. Er bestaat verder ook een boek over (The Day The World Came To Town), een Canadese tv-film (Diverted) en een radiostuk van de BBC (The Day The Planes Came).

Op de dag van het tiende herdenkingsjaar in 2011 kwamen passagiers en crewleden opnieuw op bezoek in Gander. Ook Irene Sankoff en David Hein, de makers van de musical, waren er toen bij, net als pilote Beverly Bass en haar familie.

De plaatselijke bevolking weigerde vergoed te worden voor hun goede zorgen, die elfde september nu zeventien jaar geleden. "Jullie hadden hetzelfde voor ons gedaan", zeiden ze. Maar de dankbare passagiers schonken toch 60.000 dollar aan Gander en richtten een studiebeurs op voor de lokale bevolking. 

Twee jaar geleden zei David Hein over zijn musical: "We hebben van in het begin duidelijk gemaakt dat dit geen verhaal over 9/11 zou worden, maar een 9/12-verhaal is. Er lijkt nooit een slechte timing te zijn voor een verhaal over gastvrijheid tegenover vreemdelingen, en zeker vandaag lijkt dat alsmaar belangrijker." 




6 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Ferdinand Engelbeen

    Toevallig hadden we een reis naar het noordoosten van de VS geboekt 10 dagen na 9/11. Toch maar laten doorgaan, gezien de veiligheidsmaatregelen enorm verscherpt waren. Toen ook de inslag van het Pentagon gezien: verschrikkelijk. Het was de vreemdste reis qua sfeer die we ooit hebben meegemaakt: woede, verdriet en solidariteit allemaal samengebundeld.

  • Ludwig Vanden Boer

    Zolang die vreemdelingen zich gedragen als een gast, geen eisen stellen en op een redelijk tijdstip terug vertrekken is dat allemaal ça va. Dan zijn er bij mij ook veel welkom.

  • Rody Franks

    Inderdaad, daar waren ze er zeker van dat het maar voor een dag of twee zou zijn.

  • Jan Deams

    Jan Maarten zolang je oorlog ga maken in landen waar je niets te zoeken hebt en onschuldigen dood krijg je zo een situaties niet. Wie zaait wie oogst. Hoe erg en vreselijk dit is en ik compleet afkeur.

  • ronny beelen

    Terreur??......inside job, doorloop de documentaires op youtube of elders en je moet toegeven dat vele zaken verdacht zijn.......