Het kán nog: in dit scenario wordt Hillary toch nog president

EPA
De meeste stemmen ronselen is in Amerika niet voldoende om ook president te worden, dat werd gisteren wel duidelijk. Hoewel het bolletje van Hillary 200.000 keer meer gekleurd werd, was het toch Trump die met de overwinning aan de haal ging. Ook al is de kans heel klein, net door dit kiessysteem is het nog niet 100% zeker dat hij effectief in het Witte Huis terechtkomt.

Even recapituleren: wanneer de Amerikanen een nieuwe president kiezen, doen ze dat niet rechtstreeks. In de praktijk stellen de stemmen van de bevolking een kiescollege samen van 538 kiesmannen. Hoeveel kiesmannen zo'n staat heeft, hangt af van de grootte en het aantal inwoners - sommige staten wegen dus meer door dan andere. De presidentskandidaat die 270 kiesmannen achter zich kan scharen (meer dan de helft dus), mag zeker zijn van zijn overwinning. Of toch niet?

Toegegeven, de kans is klein, maar toch is het nog mogelijk dat Clinton de nieuwe presidente van de Verenigde Staten wordt. Het is immers aan die kiesmannen om officieel de nieuwe president te kiezen in het Electoral College, dat op 19 december zal plaatsvinden. Doorgaans stemmen die kiesmannen natuurlijk voor de kandidaat die hun partij naar voren heeft geschoven (in dit geval Clinton of Trump), maar eigenlijk weerhoudt niets hen ervan om de andere kandidaat te steunen of zich te onthouden van de stemming.

Trouweloze kiezer
Een kiesman die de kandidaat van zijn eigen partij weigert te steunen, wordt een 'faithless elector' genoemd. Ze zijn erg zeldzaam - 99 procent van de kiesmannen stemt zoals verwacht - en de praktijk is in sommige staten zelfs strafbaar. Maar: de straffen zijn licht, voornamelijk omdat zo'n trouweloze kiezer nog nooit het uiteindelijke resultaat heeft kunnen beïnvloeden. De laatste dateert uit 2004, toen een anonieme kiesman uit Minnesota weigerde om voor de democraat John Kerry te stemmen. Een principekwestie, aangezien Kerry toch niet genoeg stemmen had om Bush te verslaan.

Maar het kán dus wel: als straks meer dan 74 van de 306 kiesmannen van Trump weigeren om hem te steunen én alle 232 kiesmannen van Clinton op haar stemmen, heeft ze in principe meer stemmen gehaald en wordt zij de president.

Lees verder onder de foto.

AFP
De Amerikaanse grondwet (Constitution)
Thinkstock De Amerikaanse grondwet (Constitution)

Directe democratie
Zo'n 'faithless elector' negeert de wil van het volk, en dat is dan ook waarom ze zo zeldzaam zijn. Maar eigenlijk is dat ook net de reden waarom het systeem van de kiesmannen in het leven werd geroepen: de 'Founding Fathers' die de grondwet van de Verenigde Staten opstelden, hebben het kiescollege ingevoerd omdat ze schrik hadden van 'directe democratie'.

Volgens een van hen, Alexander Hamilton, mag je het volk niet blindelings vertrouwen. De kiesmannen zijn er om te garanderen dat 'de positie van president nooit in de handen zal vallen van een man die niet voldoende gekwalificeerd is ervoor'. En daar valt bij Trump wel een punt voor te maken.

Gezien de onpopulariteit van Trump, zelfs binnen zijn eigen partij, is het niet ondenkbaar dat sommige kiesmannen liever niet voor hem zullen stemmen op 19 december. Een van hen, een zekere Chris Suprun uit Texas, liet in augustus al optekenen dat hij Trump zo wansmakelijk vindt dat hij overweegt om toch voor Clinton te stemmen.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.