Het donkerste geheim van John McCain ontrafeld

In de laatste dagen van de campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen duiken er spoken uit John McCains verleden op. De oorlogsheld blijkt ineens niet meer zo'n held te zijn.

Propaganda
"John McCain werd nooit door ons gemarteld. Hij strooit dat verhaaltje alleen maar rond om zoveel mogelijk stemmen te ronselen", zei de Vietnamese gevangenisdirecteur-op-rust Tran Trong Duyet het afgelopen weekend. "Mishandeld hebben we hem nooit", meldde een andere ex-gevangenisdirecteur, Nguyen Tien Tran.

Het is lekker krantenmateriaal, maar laat er geen twijfel over bestaan: John McCain zag wel degelijk enorm af tijdens zijn gevangenschap in Vietnam. Tijdens de eerste twee jaar ervan ging er geen dag voorbij dat hij geen vreselijke pijn leed.

Goudwaarde
De realiteit is dat John McCain, net als 600 medegevangenen, een verschrikkelijke behandeling kreeg door de Vietcong. Althans tot september 1969. Toen stierf Ho Chi Minh en veranderden de Vietnamezen hun politiek ten opzichte van krijgsgevangen: als ze in leven bleven konden ze beter dienen om mee te onderhandelen.

In dat opzicht was McCain van goudwaarde. Zijn vader was een admiraal in de Amerikaanse Navy. Maar even terug naar het begin.

De crash
Op 26 oktober 1967 vertrok John McCain met zijn A-4 vanop de USS Oriskany voor een gevaarlijke missie. Hij moest een elektriciteitscentrale platbombarderen in het centrum van Hanoi. Het liep mis. Een SAM (surface to air missile) luchtdoelraket van de Noord-Vietnamezen rukte een vleugel van zijn toestel af en McCain moest zijn schietstoel gebruiken. Bij het neerkomen brak hij twee armen en zijn knie. Toen de Vietcong hem gevangen namen, staken ze hem met een bayonet in zijn enkel en in de buik, en zijn schouder ging aan diggelen door een klap met een geweer.

"Pas toen ze ontdekten dat mijn vader een admiraal was, dagen later, brachten ze me naar een ziekenhuis", zegt McCain. Maar eerst kreeg hij flink wat rammel. "De bewakers kwamen vaak mijn cel binnen om me af te ranselen. Ze braken verschillende van mijn ribben en tanden. Tijdens de derde nacht in de cel lag ik in mijn eigen bloed en uitwerpselen. Drie bewakers tilden me op en gaven me het hardste pak slaag dat ik tot dan had gekregen."

Menselijk
Het probleem: in de officiële versie heeft McCain nooit meegewerkt met de vijand. Meer dan naam, rang en nummer gaf hij hen zogezegd niet. Maar dat klopt niet. Twee weken na zijn gevangenschap gaven de Vietnamezen een persbericht uit waarin McCain, zoon van één van de opperbevelhebbers van de oorlog, verklaarde dat de VS de oorlog zou verliezen. Er staan ook details in van de missies die McCain vloog en van de strategie van de Amerikanen. McCain bleek ook maar een mens: de pijn deed hem - begrijpelijk - praten. Alleen heeft hij daar altijd over gelogen. Menselijkheid en oorlogshelden, dat mixt immers niet zo.

Het grote geheim
Nog een probleem. Nergens is te vinden hoe de Vietcong al na enkele uren ontdekten wie McCain was. Het is het donkerste geheim van John McCain. Hij bekende het aan onze bron na een dronken avondje stappen: McCain vertelde het de vijand zelf, onmiddellijk nadat ze hem vonden. "I had to tell them. Or I would have died."

Onze bron is John Dramesi. Hij kent McCain van in de periode dat die studeerde aan het National War College in Fort McNair vlak nadat de presdidentskandidaat was vrijgelaten door de Noord-Vietnamezen, in de lente van 1974. Dramesi was ook een krijgsgevangene in Vietnam. Hij probeerde twee keer te ontsnappen en is een echte held. Het leverde hem twee Air Force Crosses op, één van de hoogste onderscheidingen voor moed in de Amerikaanse strijdkrachten. Dramesi werd Chief War Planner voor de US Air Forces in Europa en eindigde zijn carrière als Commandor van de Strategic Air Command.

Neuken in Rio
Dramesi benadrukt dat hij er niet echt een probleem mee heeft dat McCain zijn afkomst "misbruikte" om zichzelf te redden, laat staan dat hij nogal wat geheimen loste tijdens ondervragingen: "De omstandigheden waren er naar." Wat hem wel dwarszit is dat McCain moedwillig een ander verhaal heeft opgehangen over de feiten "alleen maar om zijn politieke carrière".

De voormalige drinking buddy en studiegenoot van McCain heeft nog meer minder fraaie herinneringen aan de presidentskandidaat. Hij besloot McCain te mijden nadat die vertelde waarom hij Brazilië (Rio) had gekozen als zijn volgende post. "Nergens anders valt er meer te neuken", zei de getrouwde vader van drie kinderen. (mvl)