HERLEES. Positie premier May wankelt, motie van wantrouwen is “bijna onvermijdelijk”

Britse regering “in chaos” na vijf ontslagen

REUTERS
• Al vijf ontslagen in Britse regering nadat kabinet deal gisterenavond goedkeurde
• Ontevreden parlementsleden uit Conservatieve partij van premier Theresa May bereiden mogelijk motie van wantrouwen voor
• May aan parlement: “Keur dit goed of we staan opnieuw bij af”, maar hoongelach is haar deel
• Extra Europese top op 25 november

Wat er eerder vandaag gebeurde: ontslag brexitminister Dominic Raab

“Het is met spijt in het hart dat ik moet opstappen na de ministerraad van gisteren over het brexitakkoord”, zei Raab vanmorgen bij zijn ontslag. “Ik kan, in goed geweten, de voorwaarden die voorgesteld worden voor onze deal met de EU niet steunen.” 

Dominic Raab: "Ik kan, in goed geweten, de voorwaarden die voorgesteld worden voor onze deal met de EU niet steunen.”
REUTERS Dominic Raab: "Ik kan, in goed geweten, de voorwaarden die voorgesteld worden voor onze deal met de EU niet steunen.”

Volgens hem valt het akkoord niet te verzoenen met de beloftes die zijn partij heeft gedaan en met de uitslag van het referendum van 2016. Raab zegt dat de speciale regeling voor Noord-Ierland een grote bedreiging vormt voor de territoriale integriteit van het Verenigd Koninkrijk. Ook het ‘vangnet’-systeem kan Raabs goedkeuring niet wegdragen, omdat "de EU een veto heeft over wanneer wij daar uit mogen stappen”. "Geen enkel democratisch land heeft zich ooit tot zo’n regime verbonden, opgelegd van buiten uit zonder enige democratische controle over de wetten en zonder de mogelijkheid er zelf uit te stappen.”

In zijn ontslagbrief schrijft Raab verder nog te begrijpen waarom de premier een deal, onder de afgesproken voorwaarden, wil afsluiten met de EU. Hij kan dat echter niet, en besliste daarom ontslag te nemen. May heeft, vindt Raab, een brexit-minister nodig die kan pleiten voor dit akkoord waar zij zich met overtuiging achter geschaard heeft. “Het spijt mij dat ik dit niet kan”, besluit Raab.

Chaos

Het ontslag van haar brexitminister is een grote klap voor premier May. Persbureau Reuters spreekt over een “regering in chaos”. Mogelijk zijn er in May's Conservatieve partij genoeg ontevreden parlementsleden om een motie van wantrouwen tegen haar in te dienen in het parlement. Daar moet vanmiddag meer duidelijkheid over komen. Ian Duncan Smith, een van de belangrijkste brexiteers in May's partij en voormalig partijvoorzitter, noemt Raabs ontslag “verwoestend nieuws”.

Raab is al de tweede brexitminister die uit de regering van premier May opstapt. Hij was zelf de opvolger van David Davis, die in juli al zijn ontslag indiende omdat hij het niet eens was met de richting waarin de onderhandelingen toen gingen. Vanmorgen stapte ook de staatssecretaris voor Noord-Ierland, Shailesh Vara, op (zie onderaan).

De Britse premier Theresa May.
REUTERS De Britse premier Theresa May.

“Regering valt voor onze ogen uit elkaar”

Britse media vermoeden dat nog meer regeringsleden zullen opstappen in de loop van de dag. Het zou onder meer gaan om minister van Handel Liam Fox, minister voor Ontwikkelingssamenwerking Penny Mordaunt en minister van Arbeid Esther McVey. 

Volgens oppositiepartij Labour “valt de regering voor onze ogen uit elkaar”. “Dit is de twintigste minister uit Theresa May's regering die zijn ontslag geeft. Ze heeft geen enkele autoriteit meer en is duidelijk niet in staat een brexitakkoord te onderhandelen dat zelfs nog maar enkel de steun van haar kabinet krijgt, laat staan de steun van het parlement en het volk.”

Premier May’s gedoogsteunpartner in het parlement, de Noord-Ierse Unionisten van de DUP, kondigden vanmorgen al aan tegen het akkoord te zullen stemmen. “We voelen ons verraden omdat in Noord-Ierland na de andere brexit andere regels zullen gelden dan in het rest van het Verenigd Koningrijk”, zei DUP-parlementslid Jim Shannon op de BBC-radio. Het is dan ook hoogst onzeker of May ooit een meerderheid in het parlement zal vinden waar de brexitdeal na de Europese top van volgende week zondag goedgekeurd moet worden.

Na de aankondiging van Raab ging het Britse pond er met 1 procent op achteruit in vergelijking met de dollar. 

De grens tussen Ierland en Noord-Ierland blijft de heikelste kwestie in de hele brexitsaga.
AFP De grens tussen Ierland en Noord-Ierland blijft de heikelste kwestie in de hele brexitsaga.

585 pagina’s

De Europese en Britse onderhandelaars bereikten eergisteren een akkoord over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. Premier May kondigde gisterenavond aan dat ze de steun heeft van haar kabinet, waardoor de onderhandelingen richting finaal akkoord nu een versnelling hoger kunnen schakelen.

De lidstaten krijgen nu de tijd om het document - een klepper van 585 pagina's - te analyseren, zei Tusk. Eind deze week komen de 27 ambassadeurs dan samen om hun visie te bespreken, "hopelijk met niet al te veel commentaar".

Tegen donderdag moet de gezamenlijke politieke verklaring over de toekomstige relatie tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie klaar zijn, een werk waarbij ook de bevoegde Europese ministers betrokken zullen zijn. De Europese staats- en regeringsleiders komen dan op zondag 25 november om 9.30 uur samen in Brussel om het licht officieel op groen te zetten.

“Schadebeperking”

"Ik heb goed geluisterd naar het statement van premier May gisteren", stak Tusk vanochtend van wal. "Ik deel haar enthousiasme over de brexit uiteraard niet. We twijfelen er van in het begin niet aan dat dit een situatie is waarin beide partijen verliezen, en dat dit enkel gaat om schadebeperking." 

Michel Barnier (l) overhandigt de brexitdeal aan Donald Tusk.
AFP Michel Barnier (l) overhandigt de brexitdeal aan Donald Tusk.

“Eerlijk en gebalanceerde deal”

De Europese president is wel overtuigd van de kwaliteit van het voorlopig akkoord. "Dit beperkt de schade die de brexit zal veroorzaken, en beschermt de belangen van alle 27 lidstaten en de Europese Unie in haar geheel."

Tusk kreeg de tekst deze ochtend symbolisch overhandigd door Europees hoofdonderhandelaar Michel Barnier. Hij herhaalde dat de deal "eerlijk en gebalanceerd" is. De tekst "houdt rekening met de Britse positie, organiseert de terugtrekking op een ordelijke manier, verzekert dat er geen harde grens komt en legt de basis voor een nieuw ambitieus partnerschap." Al is het werk nog niet af, beseft ook Barnier. "We hebben nog een lange weg te gaan, aan beide kanten."

Sowieso dringt de tijd om een ordelijke brexit tegen eind maart 2019 voor te bereiden. May hoopt het akkoord nog voor het kerstreces begint op 20 december door het Britse parlement te loodsen, maar dat lijkt dus geen sinecure te zullen worden. Ook het Europees parlement moet de finale deal nog goedkeuren.

Onderminister stapt op

Eerder vanochtend nam ook al de staatssecretaris voor Noord-Ierland, Shailesh Vara, ontslag uit onvrede met het akkoordDe politicus kondigde op Twitter zijn vertrek aan.

Vara gaf leiding aan het speciale Noord-Ierland kantoor van de Britse regering. De grens tussen Ierland en Noord-Ierland is een van de heikele, nog niet opgeloste punten in de brexit. De politicus zegt in zijn ontslagbrief dat het ontwerpakkoord niet overeenkomt met het resultaat van het brexitreferendum, waarin gestemd werd voor een uittrede uit de Europese Unie. Het “halfslachtige” akkoord legt namelijk geen tijdstip vast waarop de Britten de Europese douane-unie zullen verlaten. Daarvoor is eerst een onderling akkoord nodig, wat volgens Vara nog jaren in beslag kan nemen. 

Shailesh Vara.
Flickr/Number 10Shailesh Vara Shailesh Vara.

Douaneregeling

“We zullen voor onbepaalde tijd vastzitten in een douaneregeling, op basis van regels die door de EU zijn vastgelegd en waar we niets over te zeggen hebben. En wat nog erger is, we zullen er niet eenzijdig kunnen uitstappen wanneer we dat wensen.”

Tot slot klaagt Vara ook aan dat Noord-Ierland door het ontwerpakkoord een andere relatie met de EU zal hebben dan de rest van de UK. “Hoewel ik ermee akkoord ben dat er geen harde grens moet zijn tussen Noord-Ierland en Ierland, moet de economische en constitutionele integriteit van het Verenigd Koninkrijk gerespecteerd worden.”




110 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Leopold Vanhoof

    May zegt dat de Brexit er zal komen omdat dat de wil is van het volk. Ze vergeet daarbij dat er slechts een kleine meerderheid van de bevolking voor was. En die werden dan door hun eigen leiders nog voorgelogen, velen wisten niet waarover het ging en werden misleid. ik denk dat vandaag de uitslag duidelijker zou zijn maar politici verliezen niet graag hun gezicht, zelfs niet als het welzijn van hun eigen onderdanen op het spel staat

  • Urban Vyaas

    Gewoon van Noord Ierland een vrijhandelszone maken met een harde grens tussen zowel het VK als de EU. De Noord-Ieren gaan er wel bij varen.

  • Patrick Braekeveldt

    De meesten die voor de brexit stemden hebben daar nu al dik spijt van ,en de politiek die maakt er nu gewoon een zootje van .

  • Roger Broos

    Die Britten verdienen van ons geen enkele steun meer. Ze verwijten ons (terecht) wat in Congo gebeurde. Maar Groot-Brittanië heeft hetzelfde gedaan in grote delen van de wereld (denk maar aan de Boerenoorlog in Zuid-Afrika). En wat Europa betreft hebben ze altijd dwars gelegen. Wat mij betreft een 'harde Brexit' van Europese kant, liever nog zaken doen met China dan met die verwaande Britten die nog altijd denken dat ze een wereldmacht zijn!

  • Thierry Walterus

    May wilt weer alles krijgen wat er te krijgen is, anders ist niet goed. Goed de helft van de Britten willen een nieuw referendum, omdat zij inzien dat ze immens veel schade gaan lijden bij een brexit.Ze wordt uitgelachen, haar verdiende deel!