Herbeleef - Vergadering eurogroep afgelopen, morgen nieuwe gesprekken

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis.
ANP De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis.
• Onderhandelingen over Griekse redding zitten opnieuw muurvast, om 23 uur zitten Tsipras, Commissie, ECB en IMF opnieuw samen
• Morgen om 13 uur nieuwe eurogroep
• Verdeeldheid tussen IMF en eurolanden
• 30 juni is absolute deadline

21.30 uur - Samenvatting: Eurogroep koopt zichzelf alweer uitstel

Van de ene cruciale vergadering naar het volgende allesbeslissende overleg, zo sleept de Griekenlandsaga ondertussen verder aan. Opnieuw vonden de Griekse regering en de internationale geldschieters vandaag geen overeenkomst. Het water blijft zeer diep, mogelijk zelfs dieper dan maandag. Morgen volgt een nieuwe poging, maar ondertussen komt de bankroet-deadline van 30 juni, volgende week dinsdag, dag na dag dichterbij.

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis op de vergadering van de eurogroep.
REUTERS De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis op de vergadering van de eurogroep.

Twee belangrijke gesprekken stonden vandaag op de agenda. De hele namiddag, zeven uur lang, zat de Griekse premier Alexis Tsipras samen met IMF-topvrouw Christine Lagarde, Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, ECB-voorzitter Mario Draghi en eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem. Doel was te komen tot een basistekst waar de ministers van Financiën van de eurolanden zich tijdens de eurogroep over konden buigen, als het even kon tot de finish.

Maar die doelstelling is dus mislukt. Vanmorgen al liet Tsipras zijn ongenoegen over de onderhandelingen de vrije loop. "Bepaalde instellingen" - Tsipras verwees naar het IMF, zo bleek later - blijven de Griekse voorstellen afwijzen, en dat ondanks het positivisme van maandag, toen de Griekse premier zijn ultieme voorstel op tafel had gelegd.

Dat vooral het IMF dwars lag, bleek even later toen The Wall Street Journal uitpakte met het Griekse voorstel waar het internationale muntfonds met een zeer fijne kam was doorgegaan. Dieprood kleurde het document door de vele wijzigingen, vooral op het vlak van de btw en de pensioenhervorming. Voor het IMF bevatte het document te veel onzekere beloftes van verhoogde belastingen, die ook nog eens een negatief effect op de Griekse economie zouden hebben, en veel te weinig bezuinigingen.

REUTERS

"Onaanvaardbaar" en "absurd", zo kwalificeerden de Grieken het verbeterwerk van het IMF meteen. Het lek drukte het voorzichtige optimisme van maandag meteen de kop in. De verschillende ministers van Financiën lieten bij hun aankomst in Brussel verstaan dat ze niet te veel rekening hielden met een doorbraak vanavond, zeker niet toen de Griekse regering een persbericht verstuurde waarin ze officieel verklaarde niet akkoord te kunnen gaan met het IMF-tegenvoorstel.

Om 20.51 uur tweette de Finse minister Alexander Stubb dan uiteindelijk het verdict: that's it for tonight. Verder onderhandelen had geen enkele zin als Tsipras, Juncker, Lagarde, Dijsselbloem en Draghi niet eerst een basis voor een akkoord konden leggen. Dat overleg gaat vanavond om 23 uur opnieuw verder.

21.08 uur - Dijsselbloem geeft verklaring

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem geeft vanavond na de snelle afloop van de eurogroep geen persconferentie, enkel een korte verklaring. "De ministers zijn vastberaden de hele nacht door te werken als het nodig is."

21.00 uur - Grieks statement: "Kunnen niet akkoord gaan"

De Griekse regering heeft een persbericht uitgestuurd waarin het zegt onmogelijk akkoord te kunnen gaan met het tegenvoorstel van de internationale geldschieters:

"De Griekse regering kwam vandaag naar de onderhandelingen gebaseerd op de tekst van het voorstel dat de instellingen maandag nog als een discussiebasis hadden aanvaard.

De instellingen hebben echter een nieuw voorstel op tafel gelegd dat de last van de besparingen op een asociale en oneerlijke manier op de schouders van de werknemers en gepensioneerden legt. Tegelijkertijd stelt ze maatregelen voor om een hogere last op de schouders van hen die die last kunnen dragen, te vermijden.

De Griekse delegatie kan niet akkoord gaan met deze koerswijziging. De onderhandelingen gaan op alle niveau's verder."

20.52 uur - Eurogroep afgelopen

De immer twitterende Finse minister van Financiën Alexander Stubb meldt dat de vergadering van de eurogroep na amper een uur al is afgelopen. Er is geen akkoord gevonden. De ministers zullen morgen om 13 uur verder vergaderen.

Vanavond om 23 uur nog zetten de Griekse premier Tsipras en Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker hun onderhandelingen, die vandaag al zeven uur duurden, verder.

20.50 uur - Steeds meer geruchten over uitstel en nieuwe top

20.00 uur - Eurogroep gaat van start

De vergadering van de ministers van Financiën van de eurozone is van start gegaan. Vraag is over wat ze zullen spreken, aangezien volgens de meeste berichten er weinig tot geen vooruitgang is geboekt in de gesprekken tussen Grieks premier Tsipras en Lagarde, Draghi, Dijsselbloem en Juncker, die zeven uur duurden. Zij zouden op zijn minst een basis gelegd moeten hebben voor verdere gesprekken tussen de ministers. Maar dat is dus schijnbaar mislukt.

Volgens de geruchten zal er dan ook morgen of vrijdag een - zoveelste - nieuwe spoedzitting plaatsvinden. Mogelijk krijgen de ministers dan ook op dit moment enkel een update van de gesprekken en zal de vergadering daarna afgebroken worden. Tsipras zou na afloop vanavond en vannacht opnieuw met Juncker, Draghi, Dijsselbloem en Lagarde samenzitten, waarop de ministers morgenochtend opnieuw zouden vergaderen.

De Spaanse Economieminister Luis de Guindos naast de Griek Yanis Varoufakis.
EPA De Spaanse Economieminister Luis de Guindos naast de Griek Yanis Varoufakis.
Een bedrukte eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem.
EPA Een bedrukte eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem.
De Luxemburgse minister Pierra Gramegna met zijn Griekse collega Varoufakis.
AP De Luxemburgse minister Pierra Gramegna met zijn Griekse collega Varoufakis.
AFP
AFP
AP

19.43 Stubb: "Zou me verbazen moest er een deal komen"

De Finse minister Alexander Stubb bevestigt dat het IMF aan Griekenland een tegenvoorstel heeft gedaan zoals dat is gelekt in The Wall Street Journal (zie hieronder).

"Ik zou zeer positief verrast zijn indien we een akkoord zouden bereiken vanavond. Er is veel over en weer overlegd tussen het technische en politieke niveau. We hebben nog geen concreet vorostel gezien, en we moeten zeer voorzichtig zijn gezien onze parlementaire mandaten." Stubb verwijst naar de goedkeuring die de parlementen van de landen van de eurozone zullen moeten geven aan eender welk akkoord.

Hans Jörg Schelling, de Oostenrijkse minister, verklaarde dan weer dat de moeilijkheden zich vooral situeren bij het feit dat Griekenland om een schuldherschikking blijft vragen.

Ook de Duitser en hardliner Wolfgang Schäuble verklaarde dat hij "niet optimistisch" was. "We staan nog niet veel verder dan maandag. We beginnen nu pas."

19.26 uur - "We zijn er nog niet"

Er is vooruitgang gemaakt, maar we zijn er nog lang niet. Dat was in het kort de boodschap van Europees Commissaris voor de Euro Valdis Dombrovskis bij aankomst. "We zitten in een proces van zeer intense onderhandelingen. Waarschijnlijk wordt het een lange nacht."

Langs de andere kant wordt het steeds duidelijker dat het overleg met premier Tsipras weinig heeft opgeleverd, en het dus "een korte eurogroep" wordt.

EBS

19.22 uur - Overleg Tsipras afgelopen

IMF-topvrouw Christine Lagarde is zonet aangekomen aan het Lex-gebouw zonder commentaar, Grieks premier Tsipras zou ondertussen de gebouwen van de Europese Commissie verlaten hebben. Het overleg met het 'kwartet' is dus afgelopen.

Ondertussen wandelde ook Grieks minister van Financiën Varoufakis het Lex-gebouw binnen, zonder commentaar.

19.20 uur - "Benieuwd hoe eurozone er straks uitziet"

Peter Kazimir, Slovaaks minister van Financiën, vertelde - en tweette dezelfde boodschap tegelijkertijd - de journalisten in Brussel bij het binnengaan dat hij "benieuwd is hoe de eurozone er na de vergadering van de eurogroep zal uitzien".

18.56 uur - Draghi en Dijsselbloem verlaten overleg

Het overleg tussen de Griekse premier Tsipras en het 'kwartet' - IMF-topvrouw Christine Lagarde, Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, ECB-voorzitter Mario Draghi en eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem - gaat verder, maar zonder Draghi en Dijsselbloem. Zij zullen de ministers van Financiën op de eurogroep een verslag van de onderhandelingen geven.

18.51 uur - Van Overtveldt: "We gaan luisteren"

Belgisch minister van Financiën Johan Van Overtveldt is een van de eerste ministers die aankomt. Weinig nieuws bij zijn verklaring in het Nederlands: "De eurogroep werkt altijd op basis van een verslag van de drie instellingen: IMF, ECB en Europese Commissie. Dat gaan we nu ook doen. Er is de voorbije 48 uur zeer intens gewerkt, zodadelijk krijgen we een verslag van die evaluatie."

Van Overtveldt verklaarde later in het Engels wel dat het "belangrijk is" dat het IMF aan boord blijft. En nog: "Als er vandaag geen deal komt, dan zien we morgen wel waar we staan. Ik hou niet van al die deadlines."

Toch heeft de eurogroep de "morele verplichting" en "een hele grote verantwoordelijkheid tegenover het Griekse volk." "Ik vind dat hun lijden immens is. Kan u zich een economie voorstellen die 25 procent daalt in een paar jaar? Dat is verschrikkelijk." Het voorgestelde hervormingsprogramma zal dat helemaal niet nog erger maken, benadrukt Van Overtveldt. "Het is fout te zeggen dat het programma slecht is geweest voor Griekenland. Het probleem is dat het nooit volledig is uitgevoerd."

EBS

18.26 uur - Eurogroepvergadering wellicht verlaat

Nog altijd weinig beweging voor het Lex-gebouw in Brussel waar de ministers van Financiën van de eurozone vanavond bij elkaar komen. De Finse minister Alexander Stubb tweette zonet dat hij in Brussel is aangekomen en eerst nog samenzit met zijn collega's van de Europese Volkspartij. Pas daarna start de eurogroep.

Ondertussen zit premier Tsipras nog altijd apart samen met de geldschieters van het IMF, de ECB en de Europese Commissie. Er lekt bijzonder weinig naar buiten over de gesprekken, al gaan de geruchten dat ze 'niet echt vlotten'.

17.48 uur - Volg de aankomst van de ministers van Financiën live

U kan de aankomst van de ministers van Financiën via de livestream van de Europese Raad volgen:

17.35 uur - Lagarde: "Hervormingsplan moet meer zijn dan lastenverhogingen"

IMF-topvrouw Christine Lagarde heeft zich in een Frans interview uitgesproken over de Griekse kwestie. Volgens haar kan het Griekse hervormingsplan niet enkel op beloofde belastingsverhogingen steunen. Er zal ook een "geloofwaardig hervormingsprogramma" moeten komen. Ook de Europese crediteuren zullen stappen moeten zetten, waarmee Lagarde verwijst naar een mogelijke schuldherschikking en het meningsverschil met de andere geldschieters. Het IMF is daar meer voor gewonnen dan de eurolanden.

Ze is naar eigen zeggen geen voorstander van een Grexit en gelooft niet in een 'explosie' van de eurozne.

IMF-topvrouw Christine Lagarde met de andere geldschieters, bij hun vergadering vanmiddag.
EPA IMF-topvrouw Christine Lagarde met de andere geldschieters, bij hun vergadering vanmiddag.

17.30 uur - IMF-voorstel is "absurd"

In Griekenland heeft premier Tsipras' partij Syriza een politiek comité gehouden. Het IMF-tegenvoorstel werd daarin als "absurd" omschreven, aldus een partijbron.

17.00 uur - Stilte voor de storm?

Relatieve rust op dit moment in Brussel, voor het begin van de derde eurogroepvergadering in zes dagen om 19 uur vanavond. Vanaf 17 uur zullen de eerste ministers van Financiën beginnen binnendruppelen.

Het optimisme van maandag lijkt ondertussen steeds meer plaats te moeten maken voor pessimisme en twijfel. Ultieme vraag is of de Griekse premier Alexis Tsipras de radicale wijzigingen van het IMF aan zijn ultieme voorstel zal kunnen aanvaarden.

De Griekse premier Alexis Tsipras en Commissievoorzitter Juncker vanmiddag in Brussel.
EPA De Griekse premier Alexis Tsipras en Commissievoorzitter Juncker vanmiddag in Brussel.

15.45 uur - Het integrale tegenvoorstel van het IMF

The Wall Street Journal heeft een versie - work in progress - van het tegenvoorstel van het IMF online geplaatst. Daarin werden de Griekse voorstellen op verschillende punten gewijzigd, voornamelijk op het vlak van bedrijfsbelasting, het pensioensysteem en het btw-systeem.

De in rood oplichtende track changes maken duidelijk wat de schuldeisers verlangen. Vooral het pensioenstelsel wordt blijvend geviseerd. Van veel voorstellen blijft niets meer over dan dieprode tekst.

In vogelvlucht de belangrijkste tegenvoorstellen:
• meer inkomsten uit een btw-verhoging, ter waarde van 1 procent van het bbp, door minder uitzonderingen op het tarief van 23 procent. Onder meer op voeding en restaurants moet ook het hoogste tarief gelden
• meer belastinginkomsten, door voorafbetalingen voor bedrijfsvennootschappen, en geen bevoordeling meer voor landbouwers
• verdubbeling van de besparing op het leger tot 400 miljoen
• besparing van een half procent van het bbp op gezondheidszorg
• schrappen van de extra bedrijfsbelasting, belasting op 4G- en 5G-licenties

Met name willen de crediteuren ook verdergaande hervormingen in het pensioenstelsel:
• besparing op pensioenlast van een kwart tot een half procent in 2015, en een vol procent vanaf 2016
• besparingen al vanaf juli in plaats van vanaf oktober
• verhogen van de pensioenleeftijd naar 67 al vanaf 2022 in plaats van 2025
• afschaffen van de solidariteitsbijslag voor gepensioneerden vanaf 2017
• harmoniseren van bijdragen aan pensioenfondsen, waarbij staatssteun uitdooft

Wijzigingen in het voorstel voor de btw-hervorming (klik op het foto-icoontje voor een grotere versie).
rv Wijzigingen in het voorstel voor de btw-hervorming (klik op het foto-icoontje voor een grotere versie).
Wijzigingen in de voorstellen voor de pensioenhervorming.
rv Wijzigingen in de voorstellen voor de pensioenhervorming.

Tegenvoorstel IMF

15.20 uur - Duitsland: "Griekenland moet bewegen"

De woordvoerder van de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble heeft vanmiddag verklaard dat er nog "een lange weg" af te leggen valt in de gesprekken met Griekenland. Bovendien is het "aan de Grieken om te bewegen".

Duitsland dringt er bovendien op aan dat ook het IMF absoluut zijn goedkeuring moet geven aan een mogelijk akkoord. "Een oplossing is anders ondenkbaar." Maandag nog zou Schäuble zich in de vergadering van de eurogroep kwaad hebben gemaakt op de onderhandelaars van de Europese Commissie die het IMF buiten de onderhandelingen zouden willen houden. "Jullie moeten ophouden het IMF de schuld te geven", aldus Schäuble.

De onenigheid tussen de internationale geldschieters zou zich ook situeren bij de vraag over een schuldverlichting. Griekenland eist dat daarover gesproken kan worden, maar dat weigeren de meeste andere eurolanden. Eerst moet er een akkoord komen over de hervormingen. Het IMF ziet daarentegen wel meer in een schuldverlichting.

Marcus Walker van The Wall Street Journal vat de situatie in de onderhandelingen daardoor als volgt samen:
• Tsipras wil snijden in de uitgaven vermijden
• Het IMF wil snijden in de uitgaven of een schuldverlichting
• Merkel wil een schuldverlichting vermijden

Wie knippert het eerst?

IMF-topvrouw Christine Lagarde bij de vergadering van de geldschieters vanmiddag.
AP IMF-topvrouw Christine Lagarde bij de vergadering van de geldschieters vanmiddag.

15.00 uur - Griekse beurs gaat diep in het rood

Bij begin van de ontmoeting tussen premier Tsipras en de internationale geldschieters van de Commissie, de ECB en het IMF zakt de Griekse beurs diep in het rood. De index staat op -4,5 procent, met de banken als grootste slachtoffer, tot -10 procent.

Maandag nog stegen de aandelen tot boven de 20 procent na het optimisme over een mogelijk akkoord.

14.45 uur - Waarop loopt het spaak?

Verschillende internationale media berichten dat het IMF de Griekse regering een tegenvoorstel heeft gedaan, dat voor premier Tsipras echter onaanvaardbaar was. The Wall Street Journal kreeg het voorstel in handen. De grootste verschillen situeren zich op de bedrijfsbelasting, het pensioensysteem en het btw-systeem.

• Het IMF voelt er bijvoorbeeld weinig voor dat de belastingen voor bedrijven de hoogte in zouden gaan, aangezien die de economie net zouden afremmen. Griekenland wil de vennootschapsbelasting verhogen naar 29 procent, de geldschieters willen maximaal 28 procent. Daarenboven willen ze ook niet weten van een eenmalige belasting van 12 procent voor bedrijven met een winst hoger dan 500 miljoen euro.

• Omgekeerd zou vooral de consumptiebelasting omhoog moeten via een hogere btw. Het IMF wil met name dat btw-hervormingen een vol procent van het BBP zouden opleveren, terwijl dat in Tsipras' voorstel van maandag maar 0,74 procent is.

• Er moet meer en sneller in de pensioenen gesneden worden. Zo hoopte Griekenland de hervormingen pas in oktober te moeten invoeren, de geldschieters kijken naar 1 juli.

• De besparingen in het leger die 200 miljoen zouden moeten opbrengen, moeten 400 miljoen opbrengen.

Er zou sinds maandag dan ook bijna geen enkele vooruitgang geboekt zjn in de gesprekken tussen de onderhandelaars van de instellingen en de Griekse regering. Maandag ontstond nog optimisme over de Griekse voorstellen, maar gisteren werd duidelijk dat de hardliners in Tsipras' eigen partij Syriza, de toegevingen niet zomaar zouden pikken.

De tabel met de bezuinigingen die Griekenland voorstelt, waaronder een hogere belasting op consumptie en een korting op pensioenen.
de Volkskrant De tabel met de bezuinigingen die Griekenland voorstelt, waaronder een hogere belasting op consumptie en een korting op pensioenen.

14.30 uur - Verdeeldheid bij schuldeisers

'Bepaalde instituties' wijzen de voorstellen van de Griekse regering herhaaldelijk af. Dat heeft de Griekse premier Alexis Tsipras in een tweet gezegd, vlak voordat hij aanschuift bij een overleg met de geldschieters. Eerder leken nieuwe voorstellen van de Griekse regering juist in goede aarde te vallen. De verdeeldheid tussen de geldschieters lijkt te groeien.

Vooral het IMF is kritisch over de Griekse voorstellen, meldt persbureau AP. De voorstellen zouden te veel steunen op belastingverhoging, en dat is schadelijk voor de economie.

Eerder waren de geluiden over de kans op een akkoord juist positief. 'Ik ben ervan overtuigd dat we deze week een akkoord bereiken', zei voorzitter Juncker van de Europese Commissie afgelopen maandag nog, na afloop het beraad van de euroleiders.

Nu lijkt er tussen de schuldeisers dus grotere verdeeldheid te ontstaan. De Duitse krant Süddeutsche Zeitung schrijft dat het IMF de 'toegeeflijkheid' van de Europese Commissie laakt. De Commissie zou op haar beurt menen dat het IMF met zijn harde opstelling een akkoord in de weg zit.

14.15 uur - "Schuldeisers hebben ons voorstel niet aanvaard"

De Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds aanvaarden de Griekse hervormingsvoorstellen niet. Dat zegt eerste minister Alexis Tsipras. Hij haalt uit naar "bepaalde instellingen", volgens een bron in Athene heeft Tsipras het vooral op het IMF gemunt.

Enkele uren voor de eurogroep in Brussel bijeenkomt om zich opnieuw over Griekenland te buigen, kwam vanmiddag het nieuws binnen dat de schuldeisers de Griekse voorstellen niet zonder meer aanvaarden. Dat blijkt na een overleg tussen Grieks premier Tsipras met voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie, president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) en directeur Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Intussen lijkt alles erop te wijzen dat de Europese staatshoofden en regeringsleiders Griekenland van hun tafel willen houden tijdens de top morgen en vrijdag. Ze hopen dat de ministers van Financiën van de eurozone tijdens de eurogroep een akkoord met Athene kunnen bereiken - zelfs al hebben ze daar de hele nacht voor nodig.

Vlnr. ECB-voorzitter Mario Draghi, eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem, Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Europees Commissaris voor Economie Pierre Moscovici.
REUTERS Vlnr. ECB-voorzitter Mario Draghi, eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem, Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en Europees Commissaris voor Economie Pierre Moscovici.