Griekenland krijgt verlenging steunprogramma van 4 maanden

Johan Van Overtveldt, Jeroen Dijsselbloem en Yanis Varoufakis.
AP Johan Van Overtveldt, Jeroen Dijsselbloem en Yanis Varoufakis.
Griekenland en de achttien andere landen van de eurozone hebben een akkoord bereikt over de verdere aanpak van de Griekse schuldencrisis. Athene wordt gevraagd tegen maandagavond een reeks hervormingen voor te stellen, die moeten passen in het huidige steunprogramma. Als dat het geval is, kan het programma met vier maanden verlengd worden en krijgen de Grieken dus meer tijd om hun hervormingen uit te voeren. Daarna wil Athene een nieuwe start maken met een "contract voor herstel en groei".

Athene vroeg gisteren in een brief formeel om een verlenging van het huidige, maar snel aflopende hulpprogramma aan. De brief was vooral voor Duitsland nog te vaag en Berlijn wees die dan ook af. Griekenland moet de eerder gemaakte afspraken gewoon nakomen, was het standpunt van Berlijn. Veel eurolanden sloten zich daarbij aan.

Griekenland kreeg de afgelopen jaren miljardensteun en moest daarvoor in ruil ingrijpend bezuinigen en hervormen. Dit steunprogramma zou, na een eerste technische verlenging met twee maanden, op 28 februari om middernacht aflopen en zonder een verlenging zou Griekenland snel in de financiële moeilijkheden komen.

De nieuwe Griekse regering wilde niet zomaar om een verlenging vragen en wilde juist het programma stop te zetten en bezuinigingen terug te draaien. De eurolanden hamerden, met Duitsland voorop, op het nakomen van de gemaakte afspraken.

Griekenland zegt nu toe niet te tornen aan eerdere bezuinigingen, ook zal het niets terugdraaien zonder overleg met de geldschieters en blijft het land streven naar "diepe en structurele bezuinigingen en hervormingen". De eurolanden zullen de verslechterde economische omstandigheden meenemen bij de beoordeling en evaluatie van de eerder opgestelde fiscale doelstellingen.

Athene moet uiterlijk maandag een lijst aanleveren met hervormingsmaatregelen. De experts van de geldschieters zullen die dan beoordelen, maakte EU-commissaris voor de euro Valdis Dombrovskis via Twitter bekend. Als die de lijst goedkeuren, en dat is de verwachting zei Dijsselbloem, dan zullen de landen die parlementaire goedkeuring nodig hebben voor de verlenging, de procedure beginnen. Dat geldt onder meer voor Duitsland en Nederland.

"Dan zijn er drie mogelijkheden", legde de Belgische minister van Financiën Johan Van Overtveldt na afloop van de eurogroep uit. "Als het een 'ja' is, en de instellingen dus vinden dat de maatregelen de verdere uitvoering van het programma mogelijk maken, wordt er onder de eurogroepleden een teleconferentie georganiseerd om verder te praten. Draait het uit op een 'neen', of hebben de instellingen 'gerede twijfel', dan komt de eurogroep zo snel mogelijk opnieuw bijeen." Bij een negatieve beoordeling zal het spookbeeld opnieuw opduiken dat Griekenland het vanaf 1 maart weer zonder internationale steun zal moeten zien te redden. Dinsdag zal die deadline nog vijf dagen verwijderd zijn.

De extra tijd kan Athene gebruiken om met de eurolanden afspraken te maken over eventuele verdere steun, zei Dijsselbloem. De verlenging maakt de weg ook vrij voor het nog openstaande geld voor Griekenland uit het programma, als er uiteraard voldaan is aan alle voorwaarden.

De hervormingen die maandag moeten worden gepresenteerd, zullen tegen dinsdag geanalyseerd worden door de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds. Pas daarna wordt bekeken of het programma effectief met vier maanden kan worden verlengd.

Conceptnota

Eerder vanavond raakten Duitsland en Griekenland het eens over een concepttekst, die moest dienen als uitgangspunt voor de verlenging van het Griekse schuldenprogramma. Een verlenging levert Griekenland vooral tijd op. Het huidige programma loopt aan het einde van de maand, op 28 februari om middernacht, af en zonder de steun en het geld van de geldschieters krijgt het Zuid-Europese land het snel financieel moeilijk. De extra tijd kan Athene gebruiken om met de eurolanden afspraken te maken over verdere steun.

Meteen na de start van de eurogroep omstreeks 18.20 uur waarde een sfeer van optimisme door de gangen van het Raadsgebouw van de EU. "Mensen die ik al zeer gespannen heb gezien, zitten nu duidelijk veel meer ontspannen aan de tafel", zei een diplomaat. "Ik denk niet dat het vanavond nog heel lang zal duren."

Omstreeks 20.40 uur meldde persagentschap Reuters dat er een akkoord werd gesloten om het schuldenprogramma met vier maanden te verlengen.

Mensen die ik al zeer gespannen heb gezien, zitten nu duidelijk veel meer ontspannen aan de tafel

Diplomaat, voor het sluiten van het akkoord

Pendeldiplomatie

Het akkoord kwam er vrijdag na een hele dag van pendeldiplomatie onder leiding van eurogroep-voorzitter Jeroen Dijsselbloem. De Belgische minister van Financiën Johan Van Overtveldt toonde zich tevreden met het resultaat van de vergadering, maar waarschuwde voor overdreven optimisme. "Er blijft nog een belangrijke angel, namelijk dat het akkoord moet goedgekeurd worden in verschillende nationale parlementen", zei hij. Volgens Van Overtveldt blijven verschillende van zijn meer ervaren collega's in de eurogroep "achterdochtig" ten aanzien van de engagementen die Griekenland is aangegaan.

De minister benadrukte dat de Griekse regering, die sinds eind januari geleid wordt door het linkse Syriza, zich ertoe verbindt al haar financiële verplichtingen na te komen. "Er is dus geen sprake van een schuldkwijtschelding of -herschikking." De Grieken zullen reeds besliste maatregelen evenmin terugschroeven.

Het voorlopige akkoord spreekt niet over extra geld voor Griekenland, maar volgens Van Overtveldt "hebben de Grieken relatief dringend extra geld nodig".

Van Overtveldt wilde niet gezegd hebben dat de verlenging van het lopende programma met vier maanden er automatisch komt als de instellingen dinsdag groen licht geven voor de voorgestelde hervormingen (die, overigens, tegen eind april aangevuld moeten worden met bijkomende maatregelen). "Er blijft nog een belangrijke angel, namelijk dat het akkoord moet goedgekeurd worden in verschillende nationale parlementen", zei hij. Het gaat met name op Duitsland, Finland, Oostenrijk en Nederland. Van Overtveldt voegde eraan toe dat hij bij sommige meer ervaren ministers van Financiën nog "een grote mate van achterdocht" ontwaarde ten aanzien van de Grieken.

Wat er na juni moet gebeuren, wanneer het verlengde programma zou aflopen, is nog niet duidelijk. Een derde programma behoort tot de mogelijkheden, klinkt het uit verschillende verklaringen. De Griekse minister Varoufakis stelt alvast een "contract voor herstel en groei" in het vooruitzicht, waarmee Griekenland "zich uit de crisis kan groeien".

"Dit akkoord van vandaag", besloot de Griek, "is nog maar een eerste stap. Maar het verschil met vroeger is dat dit een stap in de goede richting is." Volgens Varoufakis heeft Griekenland zich aan de regels van de monetaire unie gehouden én aan het programma waarmee ze vorige maand de verkiezingen won. "We hebben logica en ideologie kunnen combineren."

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis.
EPA De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis.

Er is geen sprake van een schuldkwijtschelding of -herschikking

Johan Van Overtveldt

Griekse deal stuwt beurzen New York

De Amerikaanse effectenbeurzen gingen na de aankondiging flink omhoog, waarbij de Dow-Jonesindex en de S&P 500 nieuwe records bereikten. Beleggers in New York reageerden positief op het akkoord dat in Brussel werd gesloten over de Griekse schuldenkwestie.

De Dow stond richting het slot van de handel 0,8 procent hoger op 18.131 punten. De S&P noteerde 0,6 procent in de plus op 2.108 punten en de technologiebeurs Nasdaq steeg 0,6 procent naar 4.952 punten.

De euro was 1,1371 dollar waard, tegen 1,1362 dollar bij sluiting van de Europese beurshandel. De prijs van een vat Amerikaanse olie daalde 1,6 procent tot 50,34 dollar. Brentolie klom 0,3 procent naar 60,36 dollar.