George Soros: de man die overal de schuld van krijgt

George Soros
AP George Soros
Van Oost-Europa tot Amerika, iedereen heeft het gemunt op miljardair George Soros. De man die van zichzelf zegt dat hij de geschiedenis wil beïnvloeden, is de perfecte zondebok voor de autoritaire rechtse leider.

Noem maar iets op en George Soros krijgt er de schuld van. De vluchtelingenstroom naar Europa? George Soros! Ondermijning van de blanke christelijke beschaving? George Soros! Demonstraties tegen de Amerikaanse opperrechter Brett Kavanaugh? Soros natuurlijk! De ramp met het olieplatform Deepwater Horizon in de Golf van Mexico (in 2010)? George Soros! Joodse complotten in het algemeen? U raadt het al.

Bom

Het is in dat licht ook niet echt verrassend dat ook Soros onlangs een bom in zijn brievenbus kreeg, net als Hillary Clinton, Barack Obama en CNN. Mensen die een zondebok zoeken in deze verwarrende en gepolariseerde wereld, waar feiten bovendien niet van doorslaggevend belang zijn, komen al snel uit bij iemand die zo opzichtig een bepaald soort samenleving voorstaat. Want je kunt van alles zeggen over George Soros (88): hij maakt geen geheim van zijn bedoelingen.

“Als jongeman had ik bovenmenselijke fantasieën’’, zei hij ooit. Hij sprak over ‘goddelijke en messianistische impulsen’ en ‘Ik geloof dat ik iets belangrijks te zeggen heb’. Hij werd in 1930 geboren als Györgi Schwartz, een joods jongetje in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Zijn vader schatte de opkomst van de nazi’s goed in en veranderde de familienaam in Soros. Het gezin overleefde de Tweede Wereldoorlog, en zo kon de 17-jarige George emigreren naar Engeland, waar hij economie en filosofie ging studeren aan de London School of Economics.

Succesvol

Daar legde hij niet alleen de basis voor een ongekend succesvolle carrière als hedgefondsmanager, maar kwam  ook in contact met de filosoof Karl Popper. Die plantte bij Soros de overtuiging dat mensen het beste af zijn in een open en vrije samenleving, waarin ze zelf verantwoordelijkheid dragen. Toen hij in 1992 in één klap miljardair werd door te speculeren op een koersval van het Britse pond had hij dus niet alleen de kennis en de wil, maar ook de middelen om veranderingen teweeg te brengen.

Hij was in de jaren 80 al begonnen met het steunen van dissidenten in het toen nog communistische Oost-Europa. De Poolse vakbond Solidariteit kreeg bijvoorbeeld geld en middelen van hem, net als de Tsjechoslowaakse beweging Charta 77 en de Russische dissident Andrej Sacharov. Zijn tactiek: het van binnenuit veranderen (of, zo u wil, manipuleren) van gesloten en onderdrukkende regimes. Nadat hij zijn miljardenslag had geslagen, schakelde hij een paar versnellingen bij. Hij financierde in 2000 (mede) het protest tegen de Servische leider Slobodan Milosevic, de eerste van de zogenaamde kleurenrevoluties in het oosten van Europa. Daarna volgden grotere en kleinere opstanden in Oekraïne, Georgië en Wit-Rusland.

Superrijken

Inmiddels was hij toegetreden tot het selecte clubje van de superrijken. Soros heeft miljarden om uit te geven en dat doet hij ook, nog steeds. Hij richtte zijn Open Society Foundation op, een stichting die onder meer opkomt voor democratie, liberale waarden, minderheden en onafhankelijke media (prinses Mabel, de weduwe van prins Friso, werkt hier al jaren). Hij stichtte de Centraal-Europese Universiteit in Boedapest. Hij steunde en steunt de Roma en de Rohingya, Amnesty International en UN Women, de vrouwenorganisatie van de Verenigde Naties. Meer dan 32 miljard dollar gaf hij op deze manier weg, volgens Forbes Magazine 79 procent van zijn totale bezit.

En hij bemoeit zich overal tegenaan. Op het jaarlijkse Wereld Economisch Forum in Davos trekt hij traditioneel van leer tegen wereldleiders als Theresa May (‘Die maakt het niet lang meer vanwege de brexit’) en Donald Trump (‘Een gevaar voor de wereld’). In landen als Servië, Roemenië en Hongarije geeft hij miljoenen voor de strijd tegen corruptie en verkiezingsfraude. 

Ook vindt hij dat Europa best elk jaar 300.000 vluchtelingen kan opnemen. Iemand als de Hongaarse premier Viktor Orbán, die juist succes boekt met zijn anti-immigratie-standpunten, kan mede daarom zijn bloed wel drinken. Hij gebruikte hem zelfs op verkiezingsposters. Vorig jaar zagen we een enorme foto van een gemeen grijnzende Soros met daarbij de tekst: ‘Laten we zorgen dat Soros niet het laatste lacht’. In veel gevallen schreven Hongaren daar nog in dikke letters ‘Vuile Jood’ bij. 

Migrantenkaravaan

In de VS joeg hij de Republikeinen tegen zich in het harnas door openlijk en met veel geld de campagne van Hillary Clinton te steunen. Daar verkondigen conservatieve politici nu dat hij ‘als leider van een wereldwijd complot’ de migrantenkaravaan financiert die momenteel door Midden-Amerika naar het noorden trekt, op zoek naar een leven in de Verenigde Staten.

Je zou om minder in de stress raken, maar de bedreigingen en verdachtmakingen deren hem nauwelijks, zo lijkt het. In een interview werd hem ooit gevraagd waar hij dan wel moeite mee heeft. Het antwoord kwam snel: de tijd waarin hij als vertegenwoordiger in een Ford Anglia cadeauartikelen aan de man probeerde te brengen in Wales. “Dat was het dieptepunt van mijn carrière.’’ 




100 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Marc Camp

    Heksenjacht heeft in deze moderne tijd een nieuwe betekenis gekregen, sociaal media. Wij zijn gewoon niet meer of niet minder, niet beter of slechter dan de middeleeuwse burger die zich door allerlei beweringen zich massaal tegen een persoon richte, tem de brandstapel toe waar ze om bloed riepen.

  • Brianna Dams

    Nee, nee, toch niet: het is de schuld van de sossen.

  • Eida Lam

    Een véél interessantere vraag is: Waarom doet de media opeens alsof die man een soort halve heilige is? En waarom doen ze dat met zo'n toewijding en herhaling? Maar dat antwoord weet iedereen wel zeker?

  • Peter Van de Velde

    Andy verpus, inderdaad zeeeeer opvallend! Maar t zijn er niet veel...

  • Ferdinand Engelbeen

    Soros? Is dat niet die man die de indianen opzet tegen de XL pijplijn tussen Canada en de VS? Ook -niet toevallig- de man die de spoorwegmaatschappijen in handen heeft die vandaag diezelfde olie vervoeren? Af en toe een trein die ontspoort met brandende wagons en meerdere doden in het midden van een dorp, dat is veiliger dan een pijplijn, hé...