Finse overheid publiceert inkomen van alle burgers op ‘Nationale Jaloeziedag’

Getty Images/iStockphoto
De meesten onder ons zijn weinig geneigd om wijd en zijd te verkondigen hoeveel we precies verdienen. Maar in Finland heeft het geen zin om daar geheimzinnig over te doen. Elk jaar maakt de Finse overheid op 1 november het belastbaar inkomen van elke Fin openbaar en iedereen die wil, kan de database raadplegen. De bewuste datum werd dan ook uitgeroepen tot ‘Nationale Jaloeziedag’.

1 november is een hoogdag voor Finse journalisten: ze pluizen de gegevens uit op zoek naar de bestbetaalde Finnen, het inkomen van nationale beroemdheden en belastingontwijkers. “Deze jaarlijkse orgie van financieel voyeurisme doet in andere delen van de wereld misschien de wenkbrauwen fronsen, maar het blijft een belangrijk nationaal evenement in Finland”, zegt de Finse nieuwszender Yle Uutiset.

De gegevens zijn niet opgedeeld in individuele inkomensbronnen en het niet-belastbare inkomen zit er niet in vervat, maar toch geven ze een goed beeld van het inkomen van de 5,5 miljoen inwoners van het land.

Teruggeven aan de maatschappij

De inwoners die de hoogste belastingen betalen, zijn daar vaak fier op. Ilkka Paananen en Mikko Kodisoja, de oprichters van de Finse spelontwikkelaar Supercell, verdienden vorig jaar respectievelijk 65 miljoen euro en 57 miljoen euro. “We hebben zoveel hulp gekregen van de maatschappij, dat het nu onze beurt is om terug te  geven”, zei Paananen in 2014.

Reputatieschade

Natuurlijk zijn er manieren om zo weinig mogelijk te moeten afdragen aan de staat en wordt er aan belastingontduiking gedaan. Zo kwam in 2015 aan het licht dat bedrijfsleiders van meerdere grote Finse bedrijven naar Portugal verhuisd waren, zodat ze hun pensioen daar belastingvrij konden opstrijken. In eigen land werd hen dat echter niet in dank afgenomen. 

“Deze bedrijfsleiders hebben hun reputatie vernield”, zegt Tuomo Pietilainen, de journalist die de zaak aan het licht bracht. “Het zou me verbazen als het hen niet zou kunnen schelen. Finland is een kleine samenleving. Er is het gevoel van ‘eens een Fin, altijd een Fin’. Ze zullen met Kerst opduiken aan de luchthaven van Helsinki, ze zullen herkend worden en ze zullen het zien in de blikken van de mensen: het gebrek aan respect.”

Voor- en nadelen

Voorstanders van deze transparante benadering stellen dat de toegankelijkheid van deze belastinginformatie een open en eerlijk debat over inkomen mogelijk maakt en helpt bij de aanpak van discriminatie. Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft Finland een erg lage inkomensongelijkheid, al kampt het land nog wel met een loonkloof: vrouwen verdienen gemiddeld 16,5 procent minder dan mannen.

Toch is er ook kritiek op deze benadering. Terwijl sommigen ervan overtuigd zijn dat deze transparantie bevorderlijk is voor de democratie, vinden anderen dat het recht op privacy ermee geschonden wordt. Sommige critici halen aan dat geluk op die manier gekoppeld wordt aan inkomen en dat de informatie jaloezie in de hand werkt.

Vertrouwen

Ook Zweden en Noorwegen maken de belastingsaangiftes van hun burgers openbaar. Het beleid kadert in het streven naar vertrouwen en transparantie. Volgens Michael Birkjaer, analist bij het Happiness Research Instituut in de Deense hoofdstad Kopenhagen is “vertrouwen (in zowel andere mensen en het systeem) een van de redenen waarom deze landen consequent beschouwd worden als de beste landen ter wereld om in te wonen”.




11 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Emi De graeve

    Omgeving zal raar opkijken. ...

  • Michel de Coorebyter

    Ik zou zeggen dat het beter is om niet te weten wat je buur of vriend verdiend, zo wordt je niet jaloers en blijf je gelukkig leven, al was het in onwetendheid.

  • Freddy De Vos

    Iedereen mag weten hoeveel ik verdien. Ze zullen teleurgesteld zijn. Vrij weinig, maar ik doe weinig op (nooit op reis gaan).

  • Freddy De Vos

    Wet van de privacy? Nee?

  • Johny Vergote

    Leuk