Europese Volkspartij is aan zet

Jean-Claude Juncker
BELGA Jean-Claude Juncker
De christendemocraten en conservatieven van de Europese Volkspartij blijven ook na 25 mei de grootste politieke formatie in het Europees Parlement, zo blijkt uit de eerste projecties van de machtsverhoudingen in het halfrond. Hun boegbeeld Jean-Claude Juncker wil de leiding van de Europese Commissie nemen en kondigde reeds gesprekken met de sociaaldemocraten aan, maar de Luxemburger wil ook met andere partijen praten.

Volgens projecties op basis van de eerste officiële resultaten zou de EVP 212 van de 751 zetels in de wacht slepen. De sociaaldemocraten zouden stranden op 185 zetels en de liberale fractie zou tot dusver 71 leden tellen. De groenen zouden dan weer uitkomen op 55 zetels, uiterst links op 45 zetels, de fractie van de Britse en Poolse conservatieven op 40 zetels en de fractie van de Britse eurofoob Nigel Farage op 36 zetels. Een honderdtal zetels is nog niet aan een fractie verbonden.

De EVP is dus als eerste aan zet om een absolute meerderheid van 376 verkozenen achter haar kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie te scharen, de Luxemburgse oud-premier Juncker. "Ik ben bereid om een mandaat als voorzitter van de Europese Commissie op te nemen", zo liet hij in de nacht van zondag op maandag alvast verstaan. Juncker moet daarvoor in eerste instantie met de sociaaldemocraten gaan praten.

Zijn centrumlinkse uitdager Martin Schulz stelde reeds vast dat er "zonder akkoord van de sociaaldemocraten geen meerderheid mogelijk is". De Duitser wees er ook op dat de EVP in vergelijking met de Europese verkiezingen van 2009 ongeveer zestig zetels moet prijsgeven. Volgens Schulz moet de zoektocht naar een meerderheid in het Europees Parlement gebeuren op basis van een programma. Hij schoof alvast de strijd tegen jeugdwerkloosheid en fiscale fraude en een betere controle van de banksector naar voren.

Compromissen
Juncker is bereid compromissen te maken, maar "de grootste partij gaat niet op zijn knieën zitten voor de sociaaldemocraten". Om een ruimere meerderheid te bouwen, wil de Luxemburger overigens ook praten met andere fracties. Zo stelde liberaal boegbeeld Guy Verhofstadt al vast dat de twee grootste partijen geen stabiele meerderheid van meer dan 400 zetels kunnen vormen. "Ik denk dat het nog steeds mogelijk is een meerderheid te vormen rond mijn programma en mijn kandidatuur", stelde Verhofstadt, die pleit voor een verdere uitdieping van de Europese eenheidsmarkt.

De machtsverhoudingen in het Europese halfrond kunnen de komende uren en dagen nog enigszins wijzigen. De resultaten zijn nog niet definitief en bovendien hebben meer dan honderd verkozenen zich nog niet tot een fractie bekend. Zo voert Verhofstadt bijvoorbeeld nog onderhandelingen in zes lidstaten, die volgens hem nog eens een twaalftal zetels voor de liberale fractie zouden kunnen opleveren.

Krachtmeting
Een meerderheid in het Europees Parlement volstaat niet om José Manuel Barroso op te volgen aan het hoofd van de Commissie. Het zijn immers de staatshoofden en regeringsleiders die rekening houdend met het verkiezingsresultaat een kandidaat moeten voordragen. Het is voorlopig koffiedik kijken of ze uiteindelijk één van de kandidaten van de Europese politieke partijen zullen voordragen, of alsnog met een eigen kandidaat op de proppen zullen komen. In dat geval dreigt een institutionele krachtmeting die maanden kan aanslepen.