Europese leiders maken zich op voor lange nacht om EU-topjobs te verdelen

Volgens Angela Merkel belooft het “niet heel gemakkelijk” te worden.
Photo News Volgens Angela Merkel belooft het “niet heel gemakkelijk” te worden.
Wie zit de komende jaren aan de knoppen van de Europese instellingen? De leiders van de 28 lidstaten van de Europese Unie proberen in Brussel een antwoord op die vraag te vinden. Dat belooft “niet heel gemakkelijk” te worden, zoals de Duitse bondskanselier Angela Merkel het eufemistisch verwoordde. Met meer dan drie uur vertraging is de speciale top gisterenavond omstreeks 21.30 uur van start gegaan, maar rond 23 uur ruimde EU-president Tusk opnieuw bilaterale gesprekken in. Verscheidene leiders houden er rekening mee dat er vannacht geen compromis uit de bus zal komen.

Centraal in de discussie staat het voorzitterschap van de Europese Commissie. Niet enkel omdat die functie nog steeds de meest invloedrijke in Brussel is, maar ook omdat de benoemingsprocedure voor de opvolger van Jean-Claude Juncker de meeste drempels bevat. De kandidaat moet voorgedragen worden door minstens een versterkte meerderheid van de regeringsleiders (21 lidstaten die 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen, nvdr), en vervolgens verkozen worden door een absolute meerderheid (376 van de 751 stemmen) in het Europees Parlement.

Voor aanvang van de top leek de Nederlander Frans Timmermans over goede papieren te beschikken. Zijn naam zou op het voorplan gekomen zijn op de G20-top in het Japanse Osaka, waar Merkel, de Franse president Emmanuel Macron, de Spaanse premier Pedro Sanchez en diens Nederlandse ambtgenoot Mark Rutte de voorbije dagen onderonsjes over de verdeling van de topjobs hebben gehad. Verscheidene premiers spraken echter meteen fors verzet uit tegen de kandidaat van de Europese sociaaldemocraten.

Historische vergissing

Als vicevoorzitter van de Commissie trad Timmermans de voorbije jaren immers hard op tegen de ondermijning van de rechtsstaat in Polen en Hongarije. “Timmermans is niet de kandidaat van het compromis. Hij is de kandidaat die Europa sterk verdeelt. Hij begrijpt Centraal-Europa niet, hij begrijpt het Europa niet dat nu aan het opstaan is na de val van het communisme”, zei de Poolse premier Mateusz Morawiecki. Zijn Hongaarse collega Viktor Orban waarschuwde zelfs voor “een historische vergissing”.

Opvallend: Orban en co vonden meteen een objectieve bondgenoot bij de christendemocratische en conservatieve Europese Volkspartij (EVP), die onlangs besloot om het lidmaatschap van Orban’s partij Fidesz op te schorten. De Ierse premier Leo Varadkar was het meest uitgesproken. “Een grote meerderheid van de premiers van de EVP vindt niet dat we het voorzitterschap van de Europese Commissie zo makkelijk moeten opgeven, zonder ervoor te vechten”, stelde hij na een beraad met andere EVP-leiders. Varadkar verwees ook uitdrukkelijk naar het verzet van Centraal- en Oost-Europese landen tegen de Nederlander.

Spitzenkandidaat

De forse weerstand van de EVP-leiders tegen het compromis van Osaka is een forse klap voor Merkel, die als EVP-zwaargewicht in Japan aanwezig was. Varadkar beklemtoonde ook dat de naam van de topkandidaat van de EVP, de Duitser Manfred Weber, nog steeds op tafel ligt. Eerder waren er berichten in de media dat de Duitser bereid zou zijn om een stap opzij te zetten en genoegen zou nemen met het voorzitterschap van het Europees Parlement. De kandidatuur van Weber voor het Berlaymontgebouw ligt onder vuur bij Macron, die hem een gebrek aan ervaring aanwrijft.

Voor Macron beschikken politici als Timmermans, de Deense liberale Margrethe Vestager en de Fransman Michel Barnier wel over de nodige kwaliteiten. Weber en Timmermans zijn de enige twee die in de Europese verkiezingscampagne door hun politieke familie expliciet zijn uitgespeeld als zogenaamde Spitzenkandidaten. Een meerderheid in het Europees Parlement eist nog steeds dat de leiders één van deze kandidaten voordragen.

Getouwtrek

Het politieke getouwtrek heeft de geplande agenda van de top alvast doorkruist. Drie uur na het vooropgestelde aanvangsuur (18 uur) was het diner nog steeds niet van start gegaan, uiteindelijk gebeurde dat pas rond half tien 's avonds. Voorzitter Donald Tusk en de regeringsleiders voerden urenlang informele gesprekken, die na het diner vanaf 23 uur zijn voortgezet. Het gaat in die gesprekken dan ook niet alleen om het voorzitterschap van de Commissie. De leiders hopen ook een akkoord te bereiken over de opvolging van Tusk en Mogherini, de hoge vertegenwoordiger van het Europees buitenlands beleid. Ook de keuze van een nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank, die allicht op een later tijdstip wordt gemaakt, komt om de hoek kijken. In het hele pakket moet een evenwicht worden gevonden tussen partijpolitieke, nationale en geografische belangen. Macron hamerde er ook op dat minstens twee van de vier jobs naar vrouwen zouden moeten gaan.

Verscheidene regeringsleiders hielden er al rekening mee dat er vannacht nog geen witte rook boven de Europese wijk zal opstijgen. “Ik denk dat het een lange nacht wordt en dat het helemaal niet zeker is dat we vanavond een oplossing vinden”, observeerde Varadkar. Volgende week komt het Europees Parlement in Straatsburg voor het eerst na de verkiezingen bijeen. Het halfrond kiest dan een nieuwe voorzitter en zou zo op eigen houtje een deel van de complexe puzzel leggen. “Het zou best zijn dat we voordien beslissen over de Europese Commissievoorzitter, maar het is op zichzelf geen ramp als dat niet lukt. Uiteindelijk is het belangrijk dat we uitvoerbare en aanvaardbare oplossingen vinden”, besloot de Roemeense president Klaus Iohannis.




25 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Bart Van Ransbeeck

    de oligarchen zijn op zoek naar de volgende whisky-zuipschuit om poppenkas te spelen , toch bizar dat die bende zichzelf demokratisch acht terwijl ze zichzelf verkiezen ipv door het volk verkozen worden , in de VS mogen ze hun tyran zelf kiezen !!! en t parlement das een lachertje , die worden door 25.000 lobbyisten 'bewerkt' om oligopolies te verkopen....dure parasieten...

  • Raoul Hoylaerts

    schandalige geldverspilling.europa is een schijnfirma die niks doet.één Europa bestaat niet,in geen enkele lidstaat is er ook maar iets hetzelfde.

  • ann Van Damme

    Ze zouden beter overleggen hoe ze een ander Europa kunnen organiseren, een Europa waarin de burger ook van tel is. Maar juist: de Europese zakkenvullers zijn niet begaan met de burger, enkel met hun persoonlijke en partijbelangen. Europa is het luilekkerland voor de afgedankte, onbekwame nationale politici.

  • Jos Brems

    Ze zullen wel dik betaald worden voor hun overuren.

  • Paul Vanmaldeghem

    Toch wel heel ,opmerkelijk dat het steeds maar opnieuw over de postjes gaat, zijnde een verlenging van de eigen invloed, maar nooit over inhoud. Het is net de inhoud die de kiezers hebben afgestraft zowat overal in Europa maar nog steeds hebben ze het niet begrepen. Ik voorspel sombere tijden voor de politiek in Europa als ze zo koppig blijven doorgaan.