Europa houdt adem in voor aankondiging nieuwe Griekse hervormingen

gettyimages.be
De Griekse overheid heeft nog tot middernacht de tijd om haar internationale "partners" - de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds - bekend te maken welke hervormingen ze wil doorvoeren om het financiële steunprogramma met vier maanden te verlengen. Worden de hervormingen als te mager beschouwd, dan dreigen de Grieken zonder hulp te komen zitten.

De Grieken werkten het hele weekend koortsachtig aan de voorbereiding van hun brief aan de drie instellingen (de vroegere "trojka"). Een woordvoerster van de Commissie zei deze middag dat Brussel in voortdurend contact met Athene staat. In de Griekse hoofdstad klonk het dat er zich "hopelijk geen complicaties zullen voordoen".

Morgen meer duidelijkheid

Griekenland en de andere landen van de eurozone kwamen vrijdagavond overeen dat er tegen vanavond een lijst met hervormingen moet worden doorgestuurd. Specialisten van de Commissie, de ECB en het IMF gaan die vervolgens bestuderen om er tegen morgen verslag over uit te brengen bij de eurolanden. Als het oordeel luidt dat de hervormingen ervoor kunnen zorgen dat het lopende steunprogramma voor Griekenland succesvol wordt afgerond, kan dat programma met vier maanden worden verlengd tot eind juni.

Dat zou de Grieken meer tijd geven om hun hervormingen af te werken en stelt de overschrijving van de laatste schijf financiële hulp in het vooruitzicht. Bijkomende hulp is ook niet uitgesloten, want minister van Financiën Johan Van Overtveldt zei vrijdagavond meteen dat "de Grieken relatief dringend extra geld nodig hebben". Van de periode tot eind juni wil de Griekse regering dan ook profiteren om een nieuw, derde hulpprogramma te onderhandelen dat meer gericht is op groei en tot minder sociale onvrede leidt.

Als de Commissie, de ECB en het IMF morgen negatief oordelen, komt dat scenario op de helling te staan. Er moet dan zo snel mogelijk een nieuwe vergadering belegd worden van de eurogroep, de ministers van Financiën van de eurozone. De kans is groot dat in dat geval het bestaande programma aanstaande zaterdag 28 februari afloopt en Griekenland het opnieuw zonder financiële levenslijn moet stellen. De gevolgen daarvan kunnen dramatisch zijn, met mogelijk zelfs het vertrek van Griekenland uit de eurozone ('Grexit').

Strengere aanpak belastingontduiking?

Alles staat of valt dus met de inhoud van de brief die Athene vanavond naar Brussel stuurt. Daarover lekte vandaag nog maar weinig uit, maar een woordvoerder van de Griekse regering gaf al aan dat het vooral om "structurele hervormingen" zou gaan. Gedetailleerd zouden die nog niet zijn, maar onder meer een strengere aanpak van belastingontduiking en corruptie zouden in het vooruitzicht worden gesteld, "zodat de belastingheffing sociaal rechtvaardiger gebeurt", zei woordvoerder Gabriel Sakellaridis op tv-zender Skai.

De Griekse premier Alexis Tsipras verdedigde afgelopen weekend het akkoord dat vrijdag met de eurogroep gesloten werd, maar hij kwam al meteen onder vuur te liggen door zijn eigen partij Syriza. Zijn topmedewerkers spraken zich niet uit, maar dat deed Europees Parlementslid Manolis Glezos wel. De 92-jarige Glezos excuseerde zich aan het Griekse volk voor zijn deelname "aan deze illusie".

Zijn kritiek komt erop neer dat minister van Financiën Yanis Varoufakis helemaal geen nieuwe aanpak van de Griekse schuldencrisis afgedwongen heeft in de eurogroep. "Door de trojka nu 'de instellingen' te noemen, het memorandum 'het akkoord' en de schuldeisers 'partners', wijzig je niets aan de vroegere situatie", zei Glezos. Varoufakis gaf vrijdagavond zelf toe dat het akkoord "slechts een eerste stap is, maar wel een stap in de goede richting".

Om het steunprogramma te verlengen, is het akkoord van elk euroland apart nodig. Verschillende landen, waaronder Duitsland, moeten daarvoor hun parlement raadplegen.