Eurogroep stemt in met nieuw steunprogramma Griekenland

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem.
PHOTO_NEWS Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem.
De Eurogroep stemt in met een nieuw steunprogramma van circa 86 miljard euro voor Griekenland. Vrijdag zetten de ministers van Financiën van de negentien eurolanden het licht op groen tijdens een extra vergadering in Brussel. Het noodlijdende land zal in ruil voor de miljarden ingrijpende maatregelen moeten nemen.

Met de instemming van de Eurogroep is het programma uit het noodfonds ESM nog niet helemaal een feit. Een aantal parlementen, waaronder de Nederlandse Tweede Kamer en de Duitse Bondsdag moeten hun instemming nog geven aan het leningenprogramma. Debatten en stemmingen zullen waarschijnlijk aan het begin van volgende week worden gehouden. De verwachting is echter dat ook de parlementen zullen instemmen.

Voor Griekenland is er enige haast. Het land moet op 20 augustus, volgende week donderdag, een flinke afbetaling doen en het land wil het geld hiervoor halen uit het nieuwe programma.

De eerste schijf die Griekenland tegemoet kan zien is een flinke: 26 miljard euro. De uitbetaling zal in delen gebeuren. Het land moet met de miljarden een aantal leningen afbetalen en daarnaast is 10 miljard euro gereserveerd voor het versterken van de Griekse bankensector. De banken zijn de laatste tijd sterk achteruit gegaan.

De eerste schijf die Griekenland tegemoet kan zien is een flinke: 26 miljard euro

Instemming Grieks parlement

Het Griekse parlement stemde eerder vandaag al in met de voorwaarden voor het nieuwe noodkrediet. De omstreden overeenkomst kreeg uiteindelijk de steun van 222 afgevaardigden, terwijl 75 parlementariërs tegen stemden of zich onthielden.

De Griekse instemming met de Europese voorwaarden effende de weg voor een eerste tranche van de 86 miljard euro die de Europese leiders Griekenland hebben beloofd om het land van een bankroet te redden. Nu de ministers van Financiën van de eurozone hun zege hebben gegeven, kan Griekenland op 20 augustus nog 3,2 miljard euro terugbetalen aan de Europese Centrale Bank. Als dit lukt, dan zou het de eerste keer zijn dat een deadline is gehaald in de al vijf jaar durende Griekse crisis.

Van de afgesproken 86 miljard euro is zeker 10 miljard euro bestemd voor het herfinancieren van de Griekse banken die nu aan het infuus zitten van de Europese Centrale Bank.

Voorzitter Dijsselbloem van de Eurogroep wilde eerder niet op de hoogte van bedragen ingaan. Wel is duidelijk dat al in oktober opnieuw wordt beoordeeld of Griekenland zich aan de afspraken van het hervormingsprogramma houdt.

Kritische vragen

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem wees er vanmiddag op dat zijn collega's nog met heel wat "kritische vragen" zitten. "Er zijn zorgen over de herkapitalisering van de Griekse banken, over de invulling van het privatiseringsfonds en over de betrokkenheid van het IMF."

Het IMF zat de voorbije maand mee aan de onderhandelingstafel, maar beslist pas in oktober of het meestapt in de financiering van het nieuwe programma. Het wil een schuldverlichting voor Griekenland, maar vooral Duitsland staat op de rem. IMF-directeur Christine Lagarde blijft er rotsvast van overtuigd dat de Griekse schuldpositie onhoudbaar geworden is en dat een sanering onmogelijk is met alleen maar hervormingsmaatregelen. Europa moet zich engageren tot een "significante verlichting". Zonder zo'n operatie neemt het IMF wellicht niet deel aan het 86 miljard euro kostende programma. De discussie over de Griekse schuldpositie vindt niet vroeger dan oktober plaats, verduidelijkte Dijsselbloem.

Alexander Stubb, de Finse minister van Financiën, vindt dat de eurogroep in een catch-22 terechtgekomen is. "Het IMF komt pas aan boord als Griekenland een schuldverlichting krijgt. Wij willen het IMF, maar geen schuldverlichting." De Duitse minister Wolfgang Schäuble wil van het IMF het engagement krijgen dat het ook in het derde programma zal meestappen, "dat is voor ons de voorwaarde".

Alexander Stubb, Fins minister van Financiën.
EPA Alexander Stubb, Fins minister van Financiën.

"Stap in de goede richting"

Niettemin is Stubb optimistisch over een akkoord op de eurogroep, al is het maar over de grootte van een eerste schijf noodhulp. Die moet vóór 20 augustus aan Griekenland overgemaakt worden, wanneer het land meer dan 3 miljard euro moet terugbetalen aan de ECB. Schäuble verklaarde dat Athene in geen geval schrik moet hebben dat het die verplichting niet zal kunnen nakomen: mocht de eurogroep het derde programma niet goedkeuren, zal Athene zeker een nieuw overbruggingskrediet krijgen om aan zijn meest acute financieringsbehoeften te voldoen.

De Belgische minister Johan Van Overtveldt ziet ook in de naleving van de afspraken die met Griekenland op papier gezet zijn - de "conditionaliteit" - een knelpunt. Er ligt nu al voor de derde keer een hulpprogramma op tafel, "deze keer moet het er echt wel óp zijn", richtte hij zich tot de Grieken. Desondanks is de tekst volgens hem "een gigantische stap in de goede richting".

De eurogroep van vandaag een formaliteit noemen, is volgens Van Overtveldt te kort door de bocht. Daarvoor zijn er nog te veel openstaande discussiepunten.

Als de ministers van Financiën van de eurozone eenmaal het derde, drie jaar lopende programma hebben goedgekeurd, is het aan de individuele lidstaten om hun fiat te geven. In zeven landen (Duitsland, Estland, Finland, Letland, Oostenrijk, Portugal en Spanje) moet het parlement zich uitspreken.

Johan Van Overtveldt bij aankomst op de Eurogroep.
REUTERS Johan Van Overtveldt bij aankomst op de Eurogroep.