Echte Lyudmila uit ‘Chernobyl’ praat voor het eerst: “Ze zeggen dat ik mijn baby vermoord heb. Maar hoe kon ik Vasily achterlaten?”

Lyudmila Ignatenko: links tijdens het interview met BBC, rechts de actrice die haar vertolkt in de HBO-reeks.
BBC/HBO Lyudmila Ignatenko: links tijdens het interview met BBC, rechts de actrice die haar vertolkt in de HBO-reeks.
Het was misschien wel dé televisiereeks van het jaar: ‘Chernobyl’, over de nucleaire ramp van 1986 in een kerncentrale in Oekraïne die het leven kostte aan tienduizenden mensen. Een van de centrale personages in de reeks is Lyudmila Ignatenko, de vrouw van een van de brandweermannen die als eerste ter plaatse waren en stierven door de straling uit de ontplofte kernreactor. Sinds de reeks werd uitgezonden, leeft ze ondergedoken. Omdat ze opgejaagd wordt door de media. En flink wat kritiek krijgt. “Ze zeggen dat ik mijn baby vermoord heb. Maar hoe kon ik Vasily achterlaten?”

Het was voor het eerst dat Lyudmila Ignatenko een interview gaf: aan de Britse zender BBC. Sinds deze zomer woont ze niet langer in Kiev, maar ergens op het platteland in Oekraïne. In de hoop een beetje rust te vinden. Want die was ze kwijt na het uitkomen van de HBO-reeks.

Opgejaagd

“Ik werd opgejaagd aan mijn appartement”, vertelt ze. “Als ik de deur opendeed, staken journalisten hun voet tussen de deur zodat ik ze niet meer kon sluiten en probeerden ze me te interviewen.”


Wat Lyudmila meemaakte, werd een van de grote verhaallijnen in ‘Chernobyl’. Samen met haar man Vasily woonde ze in Pripjat, een stadje dat gesticht werd voor de werknemers van de nabijgelegen kerncentrale van Tsjernobyl. Vasily was daar brandweerman. In brieven aan haar moeder schreef ze dat het een hele mooi plek was, met veel groen en veel jonge mensen. (lees hieronder verder)

Lyudmila Ignatenko.
vrt Lyudmila Ignatenko.

Lyudmila en Vasily waren zwanger van hun eerste kindje toen op 26 april 1986 het noodlot toesloeg. Vasily was als een van de eersten ter plaatse. Net als heel wat van zijn collega’s werd hij zonder het te weten blootgesteld aan een grote dosis straling. Hij werd ziek en zou later sterven.

Lyudmila vertelt geëmotioneerd over hoe ze haar echtgenoot enkele dagen na de ramp bezocht in het ziekenhuis. Hij was er toen al erg aan toe. “Hij stond op en gaf me drie anjers die hij onder zijn hoofdkussen verstopt had. Dat waren de laatste bloemen die hij ooit voor me kocht. Ik zal me tot het einde van mijn dagen herinneren hoe we daar samen bij het raam stonden. We wisten toen niet dat het de laatste keer zou zijn dat we een romantisch moment zouden delen.”

Stervende echtgenoot

Dat ze haar stervende echtgenoot bijstond, leverde haar echter bakken kritiek op. Van mensen die niet begrepen waarom ze de baby in haar buik blootstelde aan de straling die haar echtgenoot in zich droeg. “Ze zeggen dat ik mijn baby vermoord heb. Ze vroegen me waarom ik aan het ziekbed van mijn man ging staan, terwijl ik wist dat ik zwanger was. Maar hoe kon ik Vasily achterlaten? Ik dacht dat mijn baby veilig was in mijn buik. We wisten toen niets over straling.”

Toen Lyudmila later beviel, stierf haar baby vier uur na de geboorte. (lees hieronder verder)

Een beeld van Vasily en Lyudmila uit de tv-reeks ‘Chernobyl’.
HBO Een beeld van Vasily en Lyudmila uit de tv-reeks ‘Chernobyl’.

Opmerkelijk: ze vertelt ook dat ze HBO nooit de toestemming gaf om haar verhaal te gebruiken. “Toen ik ontdekte dat er een reeks over me zou uitkomen, voelde ik me gekwetst en ongemakkelijk”, zegt ze. “Ik heb nooit iemand ontmoet van de filmmaatschappij. Ik kreeg alleen een telefoontje uit Moskou. Ze zeiden me dat ze aan het filmen waren in Letland en Kiev en dat ze me 3.000 dollar wilden betalen. Gewoon omdat ik bestond.”

Omdat het telefoontje uit Moskou kwam – Rusland en Oekraïne leven op voet van oorlog met elkaar – vertrouwde de vrouw het naar eigen zeggen niet. “Ik zei dat niemand geld geeft voor niets en hing op. Ik dacht dat het niet echt was. Dat ze me probeerden op te lichten.”

Graf

HBO ontkent dat. De productie zou voor, tijdens en na het draaien van de reeks verscheidene keren contact met Lyudmila gehad hebben om haar op de hoogte te brengen dat haar verhaal in de serie gebruikt werd. Het bedrijf baseerde zich daarvoor op eerdere publicaties van haar verhaal. Lyudmila zou op geen enkel moment kenbaar gemaakt hebben dat ze dat niet wilde, zo klinkt het in een mededeling. HBO drukt er verder op dat het er alles aan deed om de feiten “waarheidsgetrouw en met respect voor de betrokkenen” weer te geven.

Volgens Lyudmila zitten er desalniettemin fouten in het scenario. Zo zou Vasily het op geen enkel moment hysterisch uitgegild hebben in het ziekenhuis, maar zou hij juist heel kalm geweest zijn. Ook het moment waarop hij begraven wordt en Lyudmila met zijn schoenen in haar hand aan zijn graf staat, klopt niet volgens de vrouw. “Ze hebben hem inderdaad begraven zonder zijn schoenen aan zijn voeten, omdat ze te veel gezwollen waren, maar ze lagen naast hem.”

Lyudmila hertrouwde nooit. Ze zag wel haar droom in vervulling gaan om ooit een gezond kindje te baren en groot te brengen. “Een kind is leven”, klinkt het. “Het geeft het leven zin.”




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.