Duizenden Polen op straat voor vrijheid, gelijkheid en democratie

AFP
Duizenden mensen zijn vandaag in Polen op straat gekomen onder het motto "Allen voor de vrijheid" op de verjaardag van de deels vrije verkiezingen van 1989 en om te protesteren tegen de politiek van de nationaalconservatieve regering. In Warschau kwamen meer dan 10.000 mensen samen voor een mars, waartoe de oppositiebeweging KOD en de drie voormalige presidenten Lech Walesa, Aleksander Kwasniewski en Bronislaw Komorowski hadden opgeroepen.

De menigte scandeerde steeds weer "Vrijheid, gelijkheid, democratie!" Velen hadden niet enkel de Poolse vlag, maar ook de Europese vlag meegebracht. "We weten nog goed hoe zwaar het werken aan de vrijheid was", zei Komorowski. "Maar vandaag weet ik dat Polen anders is, beter is".

"We wisten echt niet hoe het zou eindigen, maar we wisten dat we het risico moesten nemen", herinnerde Kwasniewski zich de verkiezingen van 1989 nog. Hij behoorde toen als jonge minister van de communistische regering tot het "andere kamp". Kwasniewski herinnerde zich het belang van de historische ommekeer in Polen voor het hele voormalige Oostblok. "Dat is onze plaats in de geschiedenis van de 20ste eeuw. In de voetsporen van Polen volgden Tsjechoslovakije, Bulgarije en Roemenië. Toen begon ook het proces van de Duitse eenmaking".

Dat had (de nationaalconservatieve partijleider Jaroslav) Kaczynski niet verwacht: dat de mensen ontwaakten voor de zaak van de vrijheid", zei de gewezen burgerrechtenactivist en KOD-medeoprichter Krzysztof Lozinski. Hij herinnerde eraan dat de verandering in het Europa van 1989 niet overal vreedzaam verliep. In Roemenië werd partijleider Nicolae Ceausescu gedood - "dat was het gevolg van het feit dat hij niet met de gemeenschap wilde praten", zei Lozinski. "We willen niet dat het ooit zo in Polen eindigt".

Oproep tot volkeren van Europa
Walesa, Kwasniewski en Komorowski richtten vandaag ook een gezamenlijke oproep tot de volkeren van Europa, waarin ze tot de verdediging van de democratie en de rechtsstaat opriepen. "Vanop de straten en pleinen, waar ooit (de onafhankelijke vakbond) Solidarnosc werd geboren, roepen we nogmaals alle Europeanen op tot solidariteit", schreven ze in hun gezamenlijke boodschap. "We spreken voor honderdduizenden, vrije Poolse burgers, die sinds een half jaar (sinds het begin van de nationaalconservatieve regering) op straat hun band met democratie, rechtvaardigheid en een vrij Europa demonstreren".