Donald Trump, de president die breekt met de ene na de andere internationale overeenkomst

AFP
Trump had er eerder al mee gedreigd, en sinds gisteren is het officieel: de VS zijn uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gestapt. Het is niet de eerste keer dat de Amerikaanse president breekt met een internationale organisatie of zich terugtrekt uit een verdrag. Een bloemlezing.

Gezondheid

- Eind mei, in volle coronacrisis, zei president Donald Trump al dat de Verenigde Staten wilden breken met de WHO. De uitstap van Amerika uit de Wereldgezondheidsorganisatie werd gisteren zowel door het Witte Huis als door de Verenigde Naties (VN) bevestigd. De VS hebben de secretaris-generaal van de VN per brief officieel op de hoogte gesteld van de terugtrekking uit de WHO, met ingang vanaf 6 juli 2021. De volledige terugtrekkingsprocedure zal dus een jaar in beslag nemen. Trump beschuldigt de WHO ervan te laat te hebben gewaarschuwd voor het nieuwe coronavirus. Hij is ook van mening dat de Wereldgezondheidsorganisatie onder controle staat van de Chinese overheid.

De VS stappen uit de Wereldgezondheidsorganisatie, onder meer omdat de WHO volgens Trump onder controle van de Chinese overheid staat. Foto: WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus.
REUTERS De VS stappen uit de Wereldgezondheidsorganisatie, onder meer omdat de WHO volgens Trump onder controle van de Chinese overheid staat. Foto: WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Handel

- Na de inauguratie van Trump in 2017 braken de Verenigde Staten eenzijdig met het NAFTA-verdrag uit 1994. Volgens de president had de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst veel Amerikaanse jobs vernietigd. De betrokken landen - Canada, Mexico en de Verenigde Staten - vatten vervolgens moeizame onderhandelingen aan over een nieuw akkoord. Die leidden uiteindelijk tot het ontstaan van het USMCA-verdrag (US-Mexico-Canada Agreement), dat in december 2019 door de drie landen werd geratificeerd. Begin deze maand trad het nieuwe handelsakkoord in werking. Een opsteker voor Trump, want een herziening van NAFTA was een van zijn belangrijkste campagnebeloftes in 2016. In de USMCA zijn onder meer strengere regels rond arbeid opgenomen. Daarmee moet het voordeel van de relatief lage lonen, dat Mexico heeft ten opzichte van de twee andere landen, enigszins worden gecompenseerd.

 - Dat Trump niet hoog oploopt met de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is geen geheim. In 2018 zou hij volgens bronnen binnen het Witte Huis meermaals ermee gedreigd hebben om uit de multilaterale organisatie te stappen. Het kwam zover niet. Trump kan overigens niet op eigen houtje besluiten uit de WTO te stappen. Hij kan dat wel aankondigen, maar voor een daadwerkelijk vertrek moet het Congres een wetswijziging doorvoeren.

- Nog in januari 2017 - opnieuw kort na zijn verkiezing - blies Trump ook de banden met het Trans-Pacific Partnership (TPP) op. Dat is een vrijhandelsakkoord dat de VS een jaar eerder hadden gesloten met Australië, Brunei, Canada, Chili, Japan, Maleisië, Mexico, Nieuw-Zeeland, Peru, Singapore, en Vietnam. Trump trok zich uit het verdrag terug omdat hij meende dat dergelijke overeenkomsten ten koste gaan van Amerikaanse werknemers. TPP trad uiteindelijk nooit in werking.

Zonder overleg met de NAVO-lidstaten kondigde Trump eind 2018 aan 2.000 Amerikaanse militairen uit Syrië terug te trekken.
AFP Zonder overleg met de NAVO-lidstaten kondigde Trump eind 2018 aan 2.000 Amerikaanse militairen uit Syrië terug te trekken.

Defensie

- Een “rampzalige overkomst” noemde Trump in 2018 het atoomakkoord met Iran. Dat werd in 2015 beklonken door de VS, Rusland, China, Frankrijk, Engeland, Duitsland en de Europese Unie. Het akkoord bood volgens Trump echter geen garantie dat Iran geen kernwapens zal ontwikkelen, waarop de VS de overeenkomst lieten vallen.

- Volgens The New York Times heeft Trump er in 2018 meerdere keren mee gedreigd uit de NAVO te stappen. Opnieuw kwam het zover niet, maar het dreigement zegt wel iets over het beeld dat de Amerikaanse president heeft over de politiek-militaire alliantie die na de Tweede Wereldoorlog in het leven werd geroepen. En die voor Europa tot op vandaag geldt als de belangrijkste veiligheidsgarantie. In het verleden waren te lage uitgaven aan defensie door sommige lidstaten meermaals een heikel punt voor de president. Toen hij nog presidentskandidaat was, dreigde Trump er overigens mee om landen die hun bijdrage niet betalen, bij een aanval in de steek te laten. 

- Zonder overleg met NAVO-bondgenoten besloot Trump eind 2018 om 2.000 Amerikaanse soldaten terug te trekken uit Syrië. De president motiveerde die beslissing met de bewering dat terreurgroep IS verslagen was en de Amerikaanse strijdkrachten daar dus niet meer nodig waren.

- In mei 2020 kondigde Trump aan dat de Verenigde Staten zich terugtrekken uit het Open Skies-verdrag, waarmee militaire bewegingen en wapenreducties kunnen worden geverifieerd van de landen die het verdrag ondertekenden. “Rusland heeft het verdrag niet nageleefd”, motiveerde de Amerikaanse president de terugtrekking. “Zolang ze het niet naleven, trekken wij er ons uit terug.” Het internationale verdrag geeft landen de mogelijkheid ongewapende observatievluchten boven elkaars grondgebied uit te voeren, in een poging “transparantie en vertrouwen” op te bouwen. Het verdrag, dat drie decennia geleden tot stand kwam, laat 34 landen, waaronder de VS en Rusland, toe dergelijke observatievluchten uit te voeren. Moskou ontkent dat het Open Skies heeft geschonden.

In augustus 2019 voerden de VS een test uit met een kruisraket, die volgens het INF-verdrag verboden was. Kort voor de oefening zegde Washington de steun aan het akkoord op omdat Rusland het niet zou hebben nageleefd.
EPA In augustus 2019 voerden de VS een test uit met een kruisraket, die volgens het INF-verdrag verboden was. Kort voor de oefening zegde Washington de steun aan het akkoord op omdat Rusland het niet zou hebben nageleefd.

- Aan het INF-verdrag (Intermediate-Range Nuclear Forces) kwam in de zomer van 2019 een einde. Het akkoord werd in 1987 in het leven geroepen en verplichtte Washington en Moskou in het post-Koude Oorlog-tijdperk om al hun kernraketten en kruisraketten te vernietigen die een reikwijdte tussen 500 en 5.500 kilometer hadden. De VS hadden Rusland ervan beschuldigd het INF-verdrag te schenden, door de productie van raketten die in staat waren afstanden af te leggen die verboden waren door het verdrag. Washington kondigde daarom aan uit het verdrag te zullen stappen. Vervolgens blies ook Moskou het akkoord op.

Klimaat

- Met betrekking tot klimaat keerde Trump ook het Klimaatverdrag van Parijs de rug toe. Opnieuw omdat hij het akkoord “niet eerlijk” vond voor Amerikaanse burgers. Het verdrag werd op 22 april 2016 ondertekend door 174 landen. Ruim een jaar later trokken de Verenigde Staten zich uit het akkoord terug.




12 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Christine Laevers

    Hij gooit stokken in hoenderhokken die gerenoveerd moeten worden. Hij functioneert een beetje als een katalysator maar ik denk niet dat hij dat bewust doet.

  • emiel wouters

    hij zal er later goed mee varen. Tenminste als de andere presidenten het later niet terug verbrodden, en Amerika terug leeggezogen wordt. hopelijk laten zij hun niet meer vangen door al die schone woorden en lege dozen. wij hadden voor ons ook een zilverfonds, het leek ook een lege doos van Pandora. Toch iemand weet hoe al die trucjes werken.

  • DIRK VAN BRUSSEL

    Gelukkig voor ons heeft hij nog geen oorlog op zijn geweten maar anderzijds is hij alle bruggen aan het opblazen. Hij vergeet blijkbaar dat de wereld zonder de VS ook verder kan als het moet. Kan de VS zonder de anderen ?

  • Jan Hebbelinck

    Vergeet niet dat moest de VS uit de NAVO stappen dat hun hele wapenindustrie failliet gaat. De andere Staten betalen volgens hem niet genoeg maar kopen massaal Amerikaanse wapens en vliegtuigen.

  • Andre Perneel

    En toch heeft hij nog geen enkele oorlog gestart zoals zijn vele voorgangers die zulke goede presidenten waren volgens sommigen ! Wakker worden aub .