DNA-onderzoek naar Vikingen leidt tot vrees voor racisme in Frankrijk

BELGA
Meer dan 1.200 jaar na de komst van de eerste Noormannen zorgen ze nog steeds voor onrust in Frankrijk. Een Brits DNA-onderzoek naar mogelijke afstammelingen van de Vikingen stuit in Frankrijk op protest van antiracismegroepen en academici.

Een team van de universiteit van Leicester, dat onlangs via DNA-analyse de Britse koning Richard III kon identificeren, verzamelde deze week speekselstalen van een kleine groep mensen op het schiereiland Cotentin, vlakbij Cherbourg. Gelijkaardige tests gebeurden al op drie plaatsen in Groot-Brittannië die rond 850 door de Vikingen gekoloniseerd werden. "Het doel is na te gaan hoe intens de Scandinavische kolonisatie van Cotentin in de negende en tiende eeuw was", aldus onderzoeker Richard Jones. "We willen weten of de veroveraars op zichzelf bleven of zich vermengden met de lokale bevolking."

De wetenschappers riepen eerder dit jaar mannelijke vrijwilligers met een Scandinavische achternaam, zoals Ingouf, Osouf of Anquetil, en vier lokaal geboren grootouders zich te melden. De oproep leverde massaal veel reacties op, onder meer van een man met de naam Rolland die naar eigen zeggen afstamde van de Vikingleider Rollo, die de eerste Hertog van Normandië werd in 911. Uiteindelijk werden er 100 vrijwilligers geselecteerd.

De resultaten van de studie zullen volgend jaar worden bekendgemaakt, maar volgens antiracismegroepen en sommige Franse academici kan de uitkomst van de studie tot raciale spanningen leiden. Ook gaat het mogelijk in tegen de wettelijke bepaling dat Frankrijk ondeelbaar is en alle Fransen sowieso Frans zijn.

BELGA

"Extreem gevaarlijk"

"We vrezen dat hierdoor het idee zal ontstaan dat ze 'echte' en 'valse' Normandiërs zijn", stelt Jacques Declosmenil, voorzitter van het Mouvement Contre le Racisme. "Wanneer je foto's in lokale kranten ziet van Vikingkrijgers die met hun wapens zwaaien met daarboven de titel 'Heeft u Vikingbloed?' moet je je wel zorgen maken."

Declosmenil vreest dat het onderzoek door racistische groepen gekaapt zal worden. "In de huidige context van toenemende xenofobie is dit extreem gevaarlijk." Bovendien zou het onderzoek naar de afkomst van de Normandiërs een schending zijn van een Franse wet die elke vorm van raciale classificatie en het bijhouden van etnische gegevens verbiedt. Volgens de Franse grondwet is Frankrijk immers "ondeelbaar" en zijn de Fransen allemaal enkel Frans.

"Ik heb mijn Britse collega's gewaarschuwd dat dergelijke vragen extreem gevoelig zijn in Frankrijk", stelt ook Pierre Bauduin, professor middeleeuwse geschiedenis van de universiteit van Caen. "Dit is niet iets wat wij doen. Je moet heel voorzichtig zijn dat dit soort onderzoeken niet wordt misbruikt voor politieke doeleinden."

Volgens de onderzoekers zal het zo'n vaart echter niet lopen. Het onderzoek is daarvoor veel te beperkt, klinkt het.