Dit is Sergei Skripal, "een van de ergste verraders die Rusland ooit heeft gekend"

De spion met de Louis Vuitton-tas

Het dramatische moment waarop de Russische spion gearresteerd werd door de Russische geheime dienst.
Mirror Het dramatische moment waarop de Russische spion gearresteerd werd door de Russische geheime dienst.
Zondagavond zakten ze plots doodziek en bewusteloos in elkaar: een voormalige Russische dubbelspion en zijn dochter. Vergiftigd nadat ze in aanraking kwamen met een toxische stof. Zenuwgas, zo blijkt nu. Maar waarom? Wie is Sergei Skripal? En vooral: wat heeft hij gedaan om als één van de grootste verraders van Rusland ooit beschouwd te worden?

Het was al snel duidelijk dat de zestiger die onwel was geworden bij een winkelcentrum in het Britse Salisbury niet zomaar een nobele onbekende was. Dat het meteen in de richting van vergiftiging ging, deed alle alarmbellen afgaan. De Britse autoriteiten identificeerden de man immers als de voormalige Russische spion Sergei Skripal (66). 

Een ex-kolonel van het Russische leger en tevens top-inlichtingenofficier voor de Russische militaire inlichtingendienst in de chaotische dagen na de val van het communisme. De top-spion besloot echter het geweer van schouder te veranderen en ging over tot het doorspelen van Russische geheimen aan de Britse inlichtingendienst MI6. Goed voor een van de grootste spionageschandalen sinds het einde van de Koude Oorlog. Korrelige foto’s in een luchthaven leverden hem de bijnaam ‘de spion met de Louis Vuitton-tas’ op. De beelden toonden hoe de dubbelspion op weg was naar zijn Britse contactpersonen, met een tas van het bekende tassenmerk bij zich. Vol staatsgeheimen?

RV, Youtube

In 2006 werd hij in Rusland veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf wegens spionage voor Groot-Brittannië. Na een spraakmakende ‘spionnenruil’ in 2010 zag de toekomst er weer rooskleuriger uit voor de overloper. Hij mocht weer naar het Westen, de Britten verleenden hem asiel. Nadat hij gedebriefd was door de Britse veiligheidsdiensten kreeg hij een nieuw leven in Salisbury, Wiltshire. Ook de afgelopen jaren werkte hij volgens de BBC af en toe nog voor MI6. Zo gaf hij soms cursussen voor MI6-agenten over de Russische geheime dienst FSB. Acht jaar later vecht hij nu in een Brits ziekenhuis voor zijn leven.

James Bond-stijl

Volgens de FSB begon de ex-kolonel informatie te verkopen vanaf 1990 tot 1999, tot hij de Russische militaire inlichtingendienst verliet. Na zijn pensioen ging hij verder en het is vooral zijn acties toen die de Russen woest maakten. Skripal speelde immers de namen door van een groot netwerk van Russische militaire spionnen gestationeerd in Europa. Volgens geschiedkundige Nikolai Luzan, die de Russische geheime dienst bestudeert, werden sommige van de ongeveer 300 agenten die hij had ontmaskerd gearresteerd, anderen raakten 'vermist'. De Russische militaire dienst heeft nooit enige informatie vrijgegeven over aantallen.

In 2004 werd Skripal door de Russen betrapt toen hij in ware James Bond-stijl met een ‘spionagesteen’ informatie doorspeelde aan de Britten in een park in Moskou. Geheime agenten liepen langs de ‘steen’ en stuurden via een verborgen handapparaat data door naar het verborgen snufje. De Russen kregen de zaak in de smiezen. Het eindigde voor Skripal in een bijzonder hardhandige arrestatie en een terechtstelling voor hoogverraad in de vorm van spionage.

Beeld van de arrestatie van de dubbelspion.
Mirror Beeld van de arrestatie van de dubbelspion.

“Eén van de ergste verraders die Rusland ooit heeft gekend”, sneerde de FSB in de rechtbank. “Wat hij heeft gedaan, betekende een gigantische klap voor de Russische veiligheid". Een FSB-officier vergeleek hem zelfs met de legendarische Sovjet-dubbelspion Oleg Penkovsky, die voor Groot-Brittannië en de Verenigde Staten spioneerde tijdens het hoogtepunt van de Koude Oorlog. Zo informeerde Penkovsky het Westen van de plaatsing van Sovjetraketten op Cuba. Nog volgens de FSB ontving Skripal al zeker meer dan 100.000 dollar voor zijn diensten. Die kwamen terecht op een geheime bankrekening in Spanje. 

Hoe dan ook stond één ding vast: de spion zou boeten voor zijn dubbelspel. Zijn rank van kolonel en zijn medailles werden hem afgenomen en hij werd naar een zwaarbeveiligd strafkamp gestuurd. Daar zat hij vier jaar.

Skripal tijdens zijn proces in Moskou. Samen met drie andere Russische agenten werd hij in 2010 geruild voor tien agenten van het Kremlin die door Washington uitgewezen waren.
Photo News Skripal tijdens zijn proces in Moskou. Samen met drie andere Russische agenten werd hij in 2010 geruild voor tien agenten van het Kremlin die door Washington uitgewezen waren.

Een jaar na zijn vrijlating dankzij de opmerkelijke spionnenruil kocht hij zijn huis in het Britse Salisbury, waar hij samen met zijn vrouw woonde. Zij stierf vijf jaar geleden aan kanker. Skripal leidde er tot afgelopen zondag een eerder rustig en bescheiden leventje, al is het wel duidelijk dat hij goed is betaald geweest door de Britten voor zijn spionage. Zijn huis van zo'n 300.000 euro kocht hij zonder hypotheek. Verder rijdt hij met een BMW, koopt hij graag Poolse worst en waagt hij geregeld zijn kans met de loterij. Hij drinkt zowel Brits bier als Russische wodka, zeggen de locals. Zijn buren hebben niets slecht over hem te zeggen. Zij omschrijven hem als een vriendelijke en verzorgde man. 

Sinds de dood van zijn vrouw trekt de Rus vaker op met zijn dochter Yulia (33), die nu samen met hem op intensive care ligt. Het is niet helemaal duidelijk wanneer zij naar Groot-Brittannië kwam. De 44-jarige zoon van Skripal zou naar verluidt vorig jaar in Sint-Petersburg overleden zijn door een onbekende ziekte. Volgens sommige Britse media had Skripal onlangs de politie gecontacteerd omdat hij zich de laatste tijd bedreigd voelde.

De politie bij het huis van Skripal.
Photo News De politie bij het huis van Skripal.

Hoewel de Russen formeel ontkennen ook maar iets met de dood van de verrader te maken te hebben – en elke vingerwijzing naar de Russen vooralsnog  louter speculatie is - doet de vermoedelijke moordaanslag met gif wel degelijk Russische betrokkenheid vermoeden. Het is niet bepaald de eerste keer dat Russische ex-spionnen worden uitgeschakeld. Vooral de moord op de overgelopen FSB-agent Aleksandr Litvinenko in 2006 wordt nu opgerakeld. Hij werd met het radioactieve polonium vermoord (dat in een hotel in zijn thee was gedaan, red.), vermoedelijk in opdracht van de Russische president Vladimir Poetin. Het Kremlin noemde de beschuldigingen toen en ook nu ongefundeerd en bedoeld om een anti-Russische sfeer te creëren.

Zenuwgas

Om de waarheid te achterhalen, is de leiding in het dossier nu overgenomen door de antiterreureenheid van de Britse politie. De Britse regering kwam vandaag in spoedzitting bijeen. Later op de dag heeft de politie laten weten dat wel degelijk wordt uitgegaan van een doelbewuste daad. Uit het medisch en chemisch bewijs, alsook de effecten op de beide slachtoffers, blijkt dat Skripal en zijn dochter vergiftigd werden met een zenuwgas. Het is nog niet duidelijk om welk zenuwgas het precies gaat. De meest bekende varianten zijn VX en sarin. Plaatsen waar het duo werd gevonden en is geweest, werden ontsmet. Britse onderzoekers zijn er vrij zeker van dat het gebruik van zulk gas wijst op een verantwoordelijkheid van een staat, maar het bewijs is nog niet doorslaggevend. 

De ex-spion en zijn dochter verkeren nog steeds in kritieke toestand.

Het bankje waar de ex-spion en zijn dochter werden gevonden. Ze zijn waarschijnlijk vergiftigd met zenuwgas. Dat heeft eerste onderzoek door de politie en deskundigen uitgewezen. De politie gaat uit van een "bewuste daad''.
REUTERS Het bankje waar de ex-spion en zijn dochter werden gevonden. Ze zijn waarschijnlijk vergiftigd met zenuwgas. Dat heeft eerste onderzoek door de politie en deskundigen uitgewezen. De politie gaat uit van een "bewuste daad''.



11 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Egbert Bos

    Verbaast me dus 'irt, dat hij aangevallen us, als je toch nog zo af en htie je geboorteland verraad. Er moet vast een ",mol", biJ MI 16 zitten, die het heeft aangegeven bij de FSB.

  • philippe decock

    Samen met het nieuws over zijn superraketten is dit allemaal beangstigend nieuws.whats next ?

  • Pieter Werlo

    Inderdaad een verrader dus. Logisch dat wordt duidelijk gemaakt aan andere would-be spionnen dat ze er maar beter niet aan beginnen. Daar moet je geen fan van Poetin voor zijn, om dat te begrijpen.

  • Christine Laevers

    Dit is gewoon een diplomatische zet van de politieke schaker Poetin. Waarom net nu en niet vroeger ?

  • Alfons Ceyssens

    Verrrader? Iedereen kan op een bepaald ogenblik beseffen dat hij verkeerd bezig is.