Dit is het "monster" waarvoor Boussoufa gaat voetballen

Het ziet ernaar uit de transfer van Mbark Boussoufa naar Terek Grozny vandaag wordt afgerond. 'Bous' zou naast een wedde van 2,5 miljoen euro netto jaarlijks ook nog eens minimaal 500.000 euro netto aan premies opstrijken bij de club die gecoacht wordt door Ruud Gullit. Verwacht wordt dat de transfersom uiteindelijk rond de 11,5 miljoen zal stranden. Een hoop geld, en misschien genoeg om gewetens uit te schakelen. Want Terek Grozny is de ploeg van één van de ergste schenders van mensenrechten op aarde: president Ramzan Kadyrov, een man die deelnam aan massamoorden, folteringen, op kinderen schoot met een tank en nog altijd politieke tegenstanders laat martelen en ombrengen. De bijnaam bij de doodsbange Tsjetsjeense bevolking is dan ook niet zomaar "het monster van de noordelijke Kaukasus".

Vergeef ons de titel. Hoewel, wanneer u klaar bent met dit artikel en vindt dat de omschrijving de heer Ramzan Kadyrov onjuist typeert, staat het u vrij te reageren. Meteen al iets wat u als onderdaan van de 30-jarige Tsjetsjeense president niet zou kunnen: een vrije pers bestaat niet in Tsjetsjenië, laat staan het idee dat burgers hun mening zouden kunnen geven op een nieuwswebsite.

Happy birthday mister Poetin
Wat Kadyrov denkt over journalisten? Misschien geeft dit een idee: op 7 oktober 2006 liet hij Anna Politkovskaya, de journaliste die het had aangedurfd om bewijs te verzamelen dat Ramzan persoonlijk meedeed aan folteringen en moordpartijen, neerkogelen in de lift van het appartementsgebouw waar ze woonde in Moskou. 7 oktober was niet toevallig: de moord op Politkovskaya was Kadyrovs bizarre idee van een verjaardagscadeau voor Vladimir Poetin, zou de Tsjetsjeense leider later pochen tegen leden van zijn gevreesde doodseskaders, de Kadyrovtsy.

Kadyrov voor beginners
Even een spoedcursus. Ramzan Kadyrov is de toekomstige baas van Boussouffa en de zoon van Achmat Kadyrov, de voormalige leider van Tsjetsjenië die in 2004 omkwam bij een bomaanslag in het voetbalstadion van Grozny. De ouwe Kadyrov vocht in de eerste Tsjetsjeense oorlog (1994-96) tegen de Russen. Hij riep op tot de jihad en beval elke Tsjetsjeen om "150 Russen te doden". Maar in 1999, bij het begin van de tweede Tsjetsjeense oorlog, veranderden de Kadyrovs verrassend van kamp. De Kadyrovs, om het simpel te stellen, zijn/waren de door Moskou gesteunde en uiteindelijk overwinnende clan in de gruwelijke burgeroorlog die in het land woedde van begin jaren '90. Ramzan leidde de "veiligheidsdienst" van zijn vader. Hij was in die tijd een actief baasje, en is volgens getuigen rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken geweest bij dingen zoals:

* Op een bus met vluchtelingen schieten vanuit een Russische tank (40 doden)
* De aanval met clusterbommen op het dorpje Elistanzhy. 27 doden in enkele minuten, 21 stierven in de weken daarna aan hun verwondingen. Achteraf bleken slechts acht mannen tussen 14 en 60 aanwezig te zijn in het dorp, alle anderen waren kinderen, vrouwen, bejaarden. Er werden ook geen wapens gevonden.
* Raketaanval in Grozny met minstens 140 doden. Doelwitten waren ondermeer de bevallingsafdeling van het ziekenhuis en een marktplein.
* Zeven kinderen dood en 14 verminkt met tank in Novy Sharoy.
* Door de Kadyrov-clan getipt en uitgevoerd door Russisch leger: raketaanval op konvooi vluchtelingen. Bij de meer dan 100 dodelijke slachtoffers vooral vrouwen en kinderen en ook twee Westerse journalisten.
* Aanval op een van witte vlaggen voorzien konvooi met burgers in Katyr-Yurt: 170 doden.

Twee kogels voor Natalja

Het is slechts een kleine greep uit de lijst met massale executies, systematische verkrachtingen en dronken moordpartijen. Vraag het maar aan Natalja Estemirova. Of nee, dat kan niet meer. Op 15 juli 2009 werd Natalja voor haar woning in Grozny ontvoerd en dezelfde dag in een bos nabij het dorp Gasi-Jurt in de rayon Nazran van de buurrepubliek Ingoesjetië met twee kogelwonden, één in het hoofd en één in de borst, dood teruggevonden. Estemirova werkte ook voor de door Ramzan gehate burgerrechtenorganisatie Memorial.

Ze was goed bevriend met de in 2006 vermoorde journaliste Anna Politkovskaja en een kennis van de in januari 2009 eveneens vermoorde mensenrechtenadvocaat Stanislav Markelov. Estemirova hielp familieleden die op zoek waren naar ondergedoken verwanten en bracht de door de overheid getolereerde ontvoeringen en folteringen van burgerrechtenactivisten in de openbaarheid. Ze was een doorn in het oog van Ramzan Kadyrov.

Russen worden Ramzan beu

Op dit moment is in Moskou overigens een belangrijk proces aan de gang. Oleg Orlov, hoofd van de burgerrechtenorganisatie Memorial staat er terecht wegens laster en eerroof tegenover Kadyrov. Er hangt hem drie jaar cel boven het hoofd omdat hij Kadyrov beschuldigt van de moord op Estemirova. De uitkomst van het proces is belangrijk, want het zou wel eens kunnen aantonen dat zelfs Moskou (lees: Poetin) Kadyrov en zijn fratsen kotsbeu is.

Poetin, die Kadyrov nog de hoogste Russische eretitel verleende (Held van de Russische Federatie), krijgt het immers behoorlijk op zijn zenuwen van de "niet geautoriseerde militaire bewegingen" van de de door de Tsjetsjeense bevolking zo gevreeesde Kadyrovtsy. De Kadyrovtsy bestaat uit leden van de voormalige Veiligheidsdienst van de papa van Ramzan, Achmat.

Doodseskaders
De militie, best te omschrijven als een kruising tussen de Securitate van Ceaucescu en de Salavadoriaanse doodseskaders, telt naar schatting 12.000 leden. Ze is altijd al geleid geweest door Ramzan Kadyrov. Nadat Achmat Kadyrov werd gedood bij een bomaanslag in mei 2004, werd de veiligheidsdienst formeel opgeheven en werden de meeste eenheden geïntegreerd in het systeem van Russische wethandhavingsdiensten en veiligheidsautoriteiten. Geleidelijk kwamen zo alle structuren van het Tsjetsjeense Ministerie van Binnenlandse Zaken onder het bestuur te staan van de Kadyrovtsy. Ook de Tsjetsjeteense politie en de anti-terrorisme centra (ATC) zijn op die manier geïnfiltreerd door de Kadyrovtsy.

Islamisme
Wat Poetin ook zorgen baart is Ramzans schijnbare sympathieën voor het islamisme, die geleid hebben tot een aantal bizarre maatregelen, zoals het verplichten van het dragen van hoofddoeken en het goedkeuren van het schieten op vrouwen die dat niet doen. En dan is er het feit dat de machtsstrijd achter de schermen maar niet opgelost geraakt. Zo is er de Tsjetsjeense krijgsheer Sajed-Magomed Kakiev, die andere politieke belangen heeft en banden heeft met de rivaliserende Russische veiligheidsdienst de GRU.

De in Tsjetsjenië gestationeerde eenheden van het Russische Leger klagen vaak over vernederingen en zelfs gewapende aanvallen op hen door eenheden van de Kadyrovtsy. De Russische pers is ook behoorlijk anti-Ramzan aan het worden; volgens hen heeft het Kremlin toegelaten dat Ramzan "de eerste gecentraliseerde staat in de Tsjetsjeense geschiedenis" heeft gesticht, die in alles onafhankelijk is van Rusland, behalve in naam en die de volledige controle heeft over de gelden die worden gestuurd uit Moskou en over de olie-industrie van de republiek. Dat alles om maar te zeggen dat de toekomstige werkgever van Boussouffa niet echt zo dik meer is met Poetin en het Kremlin.

Tijger als huisdier
Ramzan Kadyrov voert niet alleen een totalitair schrikbewind, hij is ook een kleurrijk figuur. Hij houdt ondermeer een leeuw en een met uitsterven bedreigde Siberische tijger als huisdier. Daarnaast is er een klein leger vechthonden, een wolf en een beer. Toen zijn eerste zoon werd geboren in november 2005 kreeg heel Tsjetsjenië een openbare vrije dag, die werd gevierd door de Kadyrovtsy door machinegeweervuur gedurende de hele nacht, dat burgers deed schuilen in hun kelders.

Ramzan houdt van boksen en pocht ermee dat de voor verkrachting veroordeelde Mike Tyson een goeie vriend is (de tot de Islam bekeerde Tyson is al verschillende keren op bezoek geweest). Kadyrov hangt ook graag de populaire uit, en het uitdelen van briefjes van 1.000 Roebel op straat aan het volk is één van zijn favoriete stunts.

Polygamie, hoeren en Che Guevara
De man is ook een fervent voorstander van polygamie (iets wat zijn Russische "vrienden" degoutant vinden), heeft gokken verboden en de verkoop van alcohol serieus aan banden gelegd. Overal waar je komt in Grozny valt er niet te ontsnappen aan zijn portret. Hij is ook geobsedeerd door Che Guevara en kleedt zich blijkbaar thuis vaak als de Cubaanse vrijheidsstrijder. En hoewel naar de buitenwereld gelukkig getrouwd is er gedocumenteerd prostitutiebezoek. Vorig jaar dook er zelfs een sekstape op van Kadyrov met twee dames in een sauna. Kadyrov volgde slechts enkele jaren lagere school. Toch is hij erelid van de Russische Academie van Wetenschappen.

Folterkelder
Daarnaast is er een duistere kant. Er zijn ondertussen honderden getuigenissen verzameld door mensenrechtenorganisaties over een Ramzan Kadyrov die deelneemt aan folterpraktijken. Hij heeft daarvoor zelfs een speciale kelder in zijn huis. Kadyrov ontkent dat allemaal. Gevraagd naar de moord op Politkovskaya is zijn uitleg dat die gepleegd werd door de in Engeland wonende oligarch Boris Berezovsky, die de moord zou bevolen hebben om Rusland en Ramzan zelf in een slecht daglicht te stellen. Plus: "Ze was beter huisvrouw geworden. Dan was dat allemaal niet gebeurd. Ze heeft haar lot zelf gezocht. En het is de Almachtige die uiteindelijk als rechter optreedt."

In haar laatste interview had Politkovskaya verteld hoe Ramzan Kadyrov in het dorpje Tsentoroi samen met een andere man de inwoners had gefolterd. Eén van zijn favoriete manieren daarbij was het "levend stropen": langzaam stukken huis van de gefolterde verwijderen. Eén van de laatste dingen die Politkovskaya liet weten was dat ze videobewijs had van de misdaden van Kadyrov.

Bang, bang, you're dead
En mensen die direct bewijs kunnen leveren, weten wat ze riskeren. Zoals Movladi Baisarov, doorzeefd met 11 kogels op straat in Moskou. Baisorov had zijn eigen dood voorspeld. Een maand eerder begon hij een interview over de wandaden van Ramzan Kadyrov met de woorden "met dit interview teken ik mijn doodvonnis".

Volgens de Duitse mensenrechtenorganisatie Gesellschaft für bedrohte Völker wordt ongeveer 70 procent van alle moorden, verkrachtingen, martelingen en ontvoeringen in Tsjetsjenië gepleegd door zijn Kadyrovtsy. ("He and his henchmen spread fear and terror in Chechnya, They travel by night as death squads, kidnapping civilians, who are then locked in a torture chamber, raped and murdered.") Het rapport stelt dat Kadyrov zelf persoonlijk betrokken was bij verscheidene gevallen van marteling en moord.

"Gezien het bewijs dat we hebben verzameld, is er bij ons geen twijfel dat de meeste van de misdaden die nu worden gepleegd in Tsjetsjenië het werk zijn van de mannen van Kadyrov. Er is ook geen twijfel in onze hoofden dat Kadyrov persoonlijk heeft deelgenomen in het slaan en martelen van mensen. Wat zij doen, is pure wetteloosheid. Om het nog erger te maken zitten ze ook achter mensen aan die onschuldig zijn, wiens namen werden gegeven door iemand die werd doodgemarteld."

Privégevangenis
Kadyrov heeft zijn eigen privégevangenis in zijn thuisbolwerk Tsentoroj ten zuidoosten van Grozny, waarvan hij de gevangenen gebruikt als boksballen. Tsentoroj zelf heeft hij laten omringen door mijnenvelden en controleposten. Op 2 mei 2006 verklaarden afgevaardigden van de commissie voor het voorkomen van martelingen van de Raad van Europa (CPT) dat ze werden tegengehouden toen ze het bolwerk wilden binnengaan.

Volgens het rapport Unofficial Places of Detention in the Chechen Republic van het Helsinki Comité voor Mensenrechten bestaan er veel illegale plaatsen in Tsjetsjenië waar mensen worden opgesloten, waarvan de meeste in handen zijn van de Kadyrovtsy. In het dorp Tsentoroj, waar zich het hoofdkwartier van de Kadyrovtsy bevindt, zouden er tenminste 2 gevangenissen zijn. Een ervan bestaat uit betonnen bunkers of pillboxen en ontvoerde familieleden van Tsjetsjeense opstandelingen, zoals ouders, vrouwen, broers en zelfs kinderen worden er gevangen gehouden als gijzelaars. De tweede gevangenis ligt in de tuin van Ramzan Kadyrov of in de directe buurt daarvan. (mvl)


 Wat Kadyrov denkt over journalisten? Misschien geeft dit een idee: op 7 oktober 2006 liet hij Anna Politkovskaya, de journaliste die het had aangedurfd om bewijs te verzamelen dat Ramzan persoonlijk meedeed aan folteringen en moordpartijen neerkogelen in de lift van het appartementsgebouw waar ze woonde in Moskou. 7 oktober was niet toevallig, de moord op Politkovskaya was Kadyrovs bizarre idee van een verjaardagscadeau voor Vladimir Poetin zou de Tsjetsjeense leider later pochen tegen leden van zijn gevreesde doodseskaders, de Kadyrovtsy.  
 Poetin, die Kadyrov nog de hoogste Russische eretitel verleende (Held van de Russische Federatie), krijgt het immers behoorlijk op zijn zenuwen van de "niet geautoriseerde militaire bewegingen" van de de door de Tsjetsjeense bevolking zo gevreesde Kadyrovtsy. De Kadyrovtsy bestaat uit leden van de voormalige Veiligheidsdienst van de papa van Ramzan, Achmat. De militie, best te omschrijven als een kruising tussen de Securitate van Ceauşescu en de Salavadoriaanse doodseskaders, telt naar schatting 12.000 leden.  
 Ramzan Kadyrov voert niet alleen een totalitair schrikbewind, hij is ook een kleurrijk figuur. Hij houdt ondermeer een leeuw en een met uitsterven bedreigde Siberische tijger als huisdier. Daarnaast is er een klein leger vechthonden, een wolf en een beer. Toen zijn eerste zoon werd geboren in november 2005 kreeg heel Tsjetsjenië een openbare vrije dag, die werd gevierd door de Kadyrovtsy door machinegeweervuur gedurende de hele nacht, dat burgers deed schuilen in hun kelders.  
 De man is ook een fervent voorstander van polygamie (iets wat zijn Russische "vrienden" degoutant vinden), heeft gokken verboden en de verkoop van alcohol serieus aan banden gelegd. Overal waar je komt in Grozny valt er niet te ontsnappen aan zijn portret. Hij is ook geobsedeerd door Che Guevara, kleeft zich blijkbaar thuis vaak als de Cubaanse vrijheidsstrijder. En hoewel naar de buitenwereld gelukkig getrouwd is er gedocumenteerd prostitutiebezoek. Vorig jaar dook er zelfs een sekstape op van Kadyrov met twee dames in een sauna. Kadyrov volgde slechts enkele jaren lagere school. Toch is hij erelid van de Russische Academie van Wetenschappen.  
 Er zijn ondertussen honderden getuigenissen verzameld door mensenrechtenorganisaties over een Ramzan Kadyrov die deelneemt aan folterpraktijken. Hij heeft daarvoor zelfs een speciale kelder in zijn huis. Kadyrov ontkent dat allemaal. Gevraagd naar de moord op Politkovskaya is zijn uitleg dat die gepleegd werd door de in Engeland wonende oligarch Boris Berezovsky, die de moord zou bevolen hebben om Rusland en Ramzan zelf in een slecht daglicht te stellen. Plus: "Ze was beter huisvrouw geworden. Dan was dat allemaal niet gebeurd. Ze heeft haar lot zelf gezocht. En het is de Almachtige die uiteindelijk als rechter optreedt."  
 Gezien het bewijs dat we hebben verzameld, is er bij ons geen twijfel dat de meeste van de misdaden die nu worden gepleegd in Tsjetsjenië het werk zijn van de mannen van Kadyrov. Er is ook geen twijfel in onze hoofden dat Kadyrov persoonlijk heeft deelgenomen in het slaan en martelen van mensen. Wat zij doen, is pure wetteloosheid. Om het nog erger te maken zitten ze ook achter mensen aan die onschuldig zijn, wiens namen werden gegeven door iemand die werd doodgemarteld.