Diplomaten proberen naarstig wapenstilstand Syrië te redden

Burgers rennen voor dekking na een luchtaanval in Aleppo
afp Burgers rennen voor dekking na een luchtaanval in Aleppo
Intensief diplomatiek overleg tussen de VS en Rusland moet ertoe leiden dat de gevechtspauze in delen van Syrië ook geldt in Aleppo, waar de afgelopen tien dagen meer dan 250 burgers om het leven kwamen.

Maandag voerden legerhelikopters bombardementen uit op delen van de stad die in handen van de rebellen zijn. De opstandelingen schoten raketten af op het door het leger gecontroleerde gedeelte, meldde het in Londen gevestigde Observatorium voor Mensenrechten op gezag van ooggetuigen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry noemde het in Genève 'topprioriteit' dat het geweld in de grootste stad van Syrië wordt beëindigd. 'Het zijn kritieke uren. We spreken rechtstreeks met de Russen', zei hij bij aankomst in de Zwitserse stad, waar hij zijn Jordaanse en Saoedische ambtgenoten sprak. Een hoge Russische militair bevestigde vanuit Syrië dat er 'actieve onderhandelingen' gaande zijn om 'kalmte' te brengen in Aleppo.

Safe zones

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov liet weten dat hij telefonisch contact had met Kerry, zonder in details te treden over het gesprek. Volgens anonieme Amerikaanse bronnen is het streven 'veilige gebieden' (safe zones) te creëren, waar alle partijen afzien van geweld.

Kerry sprak de hoop uit dat de Russen het bevriende Syrische bewind weten te overtuigen van de noodzaak. 'Maar we zijn er nog niet', zei hij na een gesprek met de VN-gezant voor Syrië, Steffan de Mistura. Deze reist vandaag naar Moskou in een poging de Russen over te halen. Syrië noemt gesteund door Rusland de aanvallen op Aleppo gerechtvaardigd.

Ze richten zich op Islamitische Staat (IS) en het Al Nusra-front, een jihadistische groepering die geen partij is bij de eerder afgesproken wapenstilstand. Dat staakt-het-vuren werd sinds februari herhaaldelijk geschonden, met de bombardementen van de afgelopen week in Aleppo als dieptepunt. Kerry houdt zowel het regime als de gewapende oppositie verantwoordelijk. Maar hoofdschuldige is volgens hem 'de moordmachine' van Assad.

Gifgas

Het kan volgens Kerry nog wel enkele dagen duren voordat duidelijk is of er in Aleppo een gevechtspauze in acht wordt genomen. Dat gebeurde afgelopen weekeinde al wel in en om hoofdstad Damascus. De gevechtspauze daar werd maandag met 48 uur verlengd. Ook in de kustplaats Latakia geldt een gevechtspauze.

Volgens de Israëlische krant Haaretz heeft het bewind van president Assad chemische wapens ingezet. Strijders van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) zouden bestookt zijn met gifgas sarin toen ze twee militaire bases aanvielen. Volgens militaire deskundigen beschikt Syrië nog over een beperkte hoeveelheid chemische wapens, nadat het grootste deel in 2014 onder toezicht van de VN werd ontmanteld.

Turkije maakte maandag bekend dat het IS-doelen in Syrië heeft beschoten, met als resultaat enkele tientallen dode militanten en vernietigd wapentuig.